لینک های دسترسی

واشنگتن پست: احتمال انقسام پاکستان به سه کشور؟


در مطبوعات جهان مقاله بقلم سلگ هريس، تحليلگر امور سياسي در مورد پاکستان و مقالۀ رونامۀ واشنگتن پوست، در مورد ابو ليث الليبي.

تحليلگر هريس در مقاله ای تحت عنوان يکپارچه ساختن دوبارۀ پاکستان مينويسد:

صرف نظر ازينکه از انتخابات هژدهم ماه فبروری چه نتايجی بدست آيد، پاکستان با نفوس اقليتهای مختلفه شايد نتواند مدت زیادی به شکل فعلی اش باقی بماند؛ مگر اينکه در ساختمان آنکشور تغیيرات عميقی را روی کار آورد.

با آوردن فشار کافی از جانب ايالات متحده، یک پاکستان متشکل از کانفدراسيون نيمه متحد را، با دوباره قايم نمودن وعملی کردن قانون اساسی متروک سال ۱۹۷۳ که حکمروايان نظامی يکي بعد ديگر آنرا در طاق بالا گذاشته اند، ایجاد ساخت.

اما طوريکه ديده ميشود، رژيم مشرف که تحت تأثير پنجابي ها قرار دارد، بصوب يک برخورد خونين با پشتونها، بلوچها و سنديهای آنکشور در حرکت است، و اين مسئله ميتواند سبب در هم پاشيدن پاکستان، به سه کشور عليحده گردد.

در آنصورت، پشتونهای مناطق قبايلی شمالغرب پاکستان با پشتونهای داخل سرحدات افغانستان که جمعاً در حدود ۴۰ مليون نفر تخمين ميگردد، کشور مستقل پشتونستان را بوجود خواهند آورد.

۲۳مليون سندی در جنوب شرق آنکشور، با قبايل بلوچ در جنوب غرب که در حدود شش مليون نفوس را احتوا مينمايد، يکجا شده فدراسيونی را بوجود خواهند آورد که از هند تا ايران امتداد خواهد داشت. و پاکستان به کشوری مسلح با سلاح ذروی متشکل از پنجابي ها مبدل خواهد گرديد.

از نگاه تاريخی، اينگونه از هم پاشی احتمالی، واقعۀ تعجب آوری نخواهد بود. گرفتن استقلال از حکمروائی استعمار گران براي پشتونها، سندي ها و بلوچها، خاطرات ناگواری را برجا گذاشت.

آنها بعد ازانکه برعليه تسلط پنجابی ها، قرنها مبارزه نمودند، در شرايط کنونی باز هم خود را تحت تأثير رژيمهای نظامی با اکثريت پنجابی ها ميبنند که قسمت اعظم منابع طبيعی را که ازين ايالات بدست مي آيد، در منطقۀ خود شان بمصرف ميرسانند.

نتايج خصمانه ايکه بوجود آمده است، اين حقيقت را ميتواند ايضاح نمايد که ايالات متحده در جنگ عليه دهشت افگنی همکاری مؤثری را از پاکستان بدست آورده نتوانسته است.

پشتونهای ساکن در مناطق سرحدی نزديک افغانستان به القاعده و طالبان که آنها هم عمدتاً مربوط قبايل پشتون اند، به خوشی سرپناه ميدهند. تلفات روز افزون افراد غير نظامی پشتون از بمبارمان قوای هوائی پاکستان و امريکا در هر دو جانب سرحد، سبب گرديده است که يک حرکت مليت گرای پشتون را دامن زن

د. هدف اين حرکت متحد ساختن پشتونها در داخل يک ولايت عمده است. بعضی از رهبران آنها خواستار برقراری يک دولت مستقل اند. در حقيقت قبل از آمدن برتانويها، پشتونها از نگاه سياسی تحت ادارۀ امپراطوری افغاني که تا مراکز پنجاب گسترش داشت، متحد بودند.

مردمان بلوچ نيز از سال ۱۹۴۷ که به ملحق شدن با پاکستان مجبور ساخته شد، بطور پراگنده به شورش شان ادامه داده اند. آنها در حال حاضر ميکوشند با گروه های مليت گرای سندی روابط نظامی برقرار نمايند.

گروه های مليت گرای سندی بعد از کشته شدن بينظير بوتو، قهرمان آن منطقه، برای يک اقدام متحد باهم نزديک شده اند. از هم پاشيدن پاکستان، يک انکشاف بی ثبات سازی گرانبهائی خواهد بود که هنوز هم ميتوان از آن جلوگيري نمود.

اما اين کار وقتی عملی شده ميتواند که ايالات متحده و ديگر کشورهای دونر، اسلام آباد را متقاعد سازند که قانون اساسي سال ۱۹۷۳ را دوباره نافذ نموده همچنان به آن مواد ديگری اضافه گردد تا از حدود خود مختاری که داده شده قدم فراتر نهد.

اقليت ها حکومت مرکزی ای را ميخواهند که تنها مسايل دفاعی، خارجه، تجارت بين المللی، علايق جهانی و مسايل پولی را بر رسي نمايد. آنها حکومتی ميخواهند که ديگر نتواند حکومات انتخابی ولايتی را ملغی نماید، همچنان روي پرداخت قيمت گاز و منابع طبيعي ولايات ديگر مذاکرات دوباره را آغاز نمايد.

بطور خلص بايد خاطر نشان نمود ماموريت بش جهت سرکوبي القاعده بايد پلانهاي فرستادن قواي مخصوص بمناطق قبايلي نزديک سرحد را ملغي نمايد، چونکه فرستادن چنين قوائی به آن مناطق، دلسوزی ملی گرايان پشتون به القاعده را تقويۀ بيشتر ميبخشد.

همچنان حکومت بش بايد به قوای پشتونهای ميانه رو کمک نمايد تا آنها بتوانند با اسلاميست ها رقابت کنند. در عين زمان به پشتونها که در شرايط فعلی از اشتراک در امور سياسی کشور محروم نگهداشته شده اند، حق بيشتر داده شود.

قوماندان لبيائي الاصل القاعده که در شمال غرب پاکستان هفتۀ گذشته کشته شد، در حاليکه جهت دستگيري او از جانب ايالات متحده دوصد هزار دالر جايزه تعين گرديده بود، خود را بحدی مصئون احساس ميکرد که با مقامات رسمی در پشاور ملاقات نموده و به شفاخانه ها رفته از مريضان عيادت مينمود.

يکي از کسانيکه همراهش مصاحبه انجام يافت ميگويد بعد از انکه ابوليث ال ليبي حملات انتحاري در داخل افغانستان را تنظيم مينمود در مناطق قبايلي پاکستان سرپناه راحتی را کمائي کرد. او با سياستمداران پاکستاني و دپلومات ليبيائی بطور علنی ملاقات نموده با جنگجويان ليبيائی که زخمي شده بودند تلفونی تماس ميگرفت.

حکومت پاکستان ادعا مينمايد که براي دستگيری رهبران القاعده ايکه در داخل سرحدات آنکشور اند هر آنچه در قدرت دارد صرف نموده است.

اما ال ليبي که در اثر حملۀ راکتي ايالات متحده در هفتۀ گذشته کشته شد در مرکز شهر پشاور بدون اينکه با مشکلاتي مواجه شود، گشت و گذار داست و اين نشان ميدهد که رهبران القاعده در قلمرو پاکستان با آزادي مطلق فعاليت مينمايند.

عدم موفقيت در بدست آوردن قوماندانان القاعده مانند ال ليبي در بين مقامات ايالات متحده، افغان و اروپائي سبب نااميديها گرديده است.

آنها به اين باور اند که القاعده و متحدين طالب آنها از مناطق مسئون شان در قلمرو پاکستان حملات در داخل افغانستان را طرح ريزي مينمايند در حاليکه حکومت پاکستان دخول قواي امريکائي در جستجوي افراد القاعده به سرزمين آنکشور را منع نموده است.

XS
SM
MD
LG