لینک های دسترسی

آیا تحولات اخیر مصر کودتا بود؟


حکومت ایالات متحده امریکا در مورد مساعدت به مصر بازنگری می کند. این اقدام پس از کنار راندن رئیس جمهور مصر توسط قوای نظامی آن کشور اتخاذ می شود.
اندری دی نسنیرا در گزارشی مرور کرده است که آیا اقدام اخیر قوای نظامی مصر ترکیبی از یک کودتا بود یا خیر.

قوای نظامی مصر به تاریخ سوم جولای محمد مرسی، رئیس جمهور منتخب و عضو ارشد اخوان المسلمین را از قدرت کنار راند. مرسی یک سال پس از تصدی ریاست جمهوری، به دنبال سه روز تظاهرات خیابانی میلیون ها مصری معترض علیه روش کشورداری وی، از قدرت کنار رانده شد.

میریت مبروک، پژوهشگر امور شرق میانه در شورای اتلانتیک، می گوید که آقای مرسی قدرت را به سمت خود متراکم ساخت، هرگونه اندرز و مشورت را رد کرد و خلاصه از کار با هرکس دیگری پرهیز کرد.

مبروک گفت: "در نهایت، کسانی بودند که از رهگذر سیاسی و معنوی با رئیس جمهور مخالفت داشتند. افرادی وجود داشت که خسته و گرسنه بودند، مردمی که از کمبود انرژی برق، تیل و تورم بیش از حد بیکاری به ستوه آمده بودند. مردم به قدر کافی حوصله به خرج دادند."

جان بولتون، سفیر پیشین ایالات متحده در سازمان ملل متحد می گوید که حکومت آقای مرسی، موضوع اقتصاد را به کلی به دست فراموشی سپرده بود.

بولتن گفت: "انگیزۀ اصلی که میلیون ها مصری به جاده ها ریخته و بر ضد مرسی مظاهره کردند این بودکه آنان نخست از همه می خواستند اقتصاد بهبود یابد. آنان شاید مایل به پذیرش حکومت اسلامی بودند، اما تنها پس از به پا ایستاد شدن اقتصاد کشور شان. از دید من، درک نادرست از اولویت های مصریان برای مرسی بسیار گران تمام شد."

اما زمانیکه قوای نظامی وارد عمل می شود و رئیس جمهوری را که به گونۀ دموکراتیک انتخاب شده است از قدرت کنار می راند، آیا اصولاً نمی توان چنین عملی را کودتا خواند؟

جفری مارتینی، تحلیلگر در نهاد پژوهشی رند می گوید که هیچ شکی وجود ندارد که برکناری رئیس جمهور مصر در اثر یک کودتای نظامی بود.

مارتینی افزود قوای نظامی می توانست با تنبیه ضعیف وارد عمل شود، اما آنان با شدت تمام عمل کرده، رئیس جمهور را کناررانده و در بازداشت نگاهش کردند. آنان شماری از مقام های ارشد اخوان المسلمین را بازداشت کردند. دفتر مرکزی حزب آزادی و عدالت را در قاهره که بازوی سیاسی اخوان المسلمین بود بسته کردند، قانون اساسی را به تعلیق در آوردند، مجلس نمایندگان پارلمان را منحل کردند. پس از دید من این همه کنش ها کودتا به نظر می رسد.

برخورد محتاطانه قصر سفید

اما حکومت اوباما تا اکنون از کودتا خواندن اقدام قوای نظامی مصر پرهیز کرده است.

جی کارنی سخنگوی کاخ سفید گفت: "بی پرده سخن بگویم. وضعیت به گونۀ باور نکردنی پیچیده و دشوار است. رئیس جمهور اوباما نگرانی ما را در مورد تصمیم قوای مسلح مصر برای برکناری رئیس جمهور مرسی از قدرت و تعلیق قانون اساسی، روشن ساخته است. همچنان مهم است تصدیق شود که ده ها میلیون مصری با شکل غیر دموکراتیک حکومتداری مرسی شکایت مشروع دارند و فکر نمی کنندکه اقدام اخیر قوای نظامی کودتا باشد."

کارنی افزود که کودتا خواندن اقدام قوای نظامی مصر، پیامد های چشمگیری را با خود دارد.

کارشناسان می گویند که چنین پیامد ها باید به بهای مساعدت ها به مصر تمام می شود. قانون مساعدت خارجی امریکا صراحت دارد که ایالات متحده مساعدت های نظامی خود را به کشوری متوقف می سازد که رئیس جمهور منتخب آن در اثر کودتای نظامی کنار رانده شود.

جفری مارتینی می گوید که ایالات متحده دو گونه کمک ها را برای مصر فراهم می سازد. یکی بخش بخش بزرگ آن که تمویل نظامی خارجی خوانده می شود - بالغ بر یک میلیارد و سه صد میلیون دالر است. پس مصر همه ساله این مبلغ را دریافت می کند تا آنرا در زمینه های نظامی چون خریداری طیاره های F-16 و تانک و هیلیکوپتر های جنگی و حفظ و مراقبت آنها به مصرف برساند.

به گفتۀ مارتینی بخش دوم کمک های غیر نظامی است که به ۲۵۰ میلیون دالر در سال بالغ می شود.

مارتینی می گوید که این کمک ها چه نظامی باشد یا اقتصادی، پول آن دوباره به سمت ایالات متحده سرازیر می شود، زیرا 1.3 میلیارد دالر کمک نظامی در نهایت نصیب قراردادی هایی می شود که سخت افزارهای مورد نیاز مصر را فراهم می سازند.

در صورتیکه حکومت ایالات متحده تحولات اخیر را در مصر کودتا بخواند، تمام این کمک ها متوقف خواهد شد. هم اکنون قانونگذاران و متخصصین امریکایی در مورد قطع کمک های نظامی ایالات متحده به مصر سرگرم کار اند.
XS
SM
MD
LG