لینک های دسترسی

سعودی در دو مبارزۀ همزمان - ایران شیعه و تندروان سنی


ریکس تیلرسن، وزیر خارجه امریکا-راست--حین صحبت با محمد عبدالله المزید، معاون وزیر دفاع عربستان سعودی--چپ

عادل الجبیر، وزیر خارجۀ عربستان سعودی، گفته است کشورش در ائتلاف ضد داعش نقش عمده داشته است. آقای الجبیر این موضوع را ماه گذشته در جریان سفرش به واشنگتن بیان کرد و تاکید کرد که ریاض همکاری خود را با ائتلاف به رهبری ایالات متحده در قسمت مبارزه بر ضد تندروان داعش، تشدید می کند.

در همین حال، وزارت دفاع ایالات متحده می گوید که ائتلاف ضد داعش که رهبری آنرا امریکا بر عهده دارد، از ماه آگست ۲۰۱۴ تا ۲۸ مارچ سال جاری، ۷۸۴۰ حملۀ هوایی را بر ضد داعش در سوریه انجام داده است. پنتاگون همچنین گفته است که به استثنای ۳۷۱ حمله هوایی که توسط ۱۱ عضو ائتلاف صورت گرفته است، متباقی حملات از سوی امریکا صورت گرفته است. سایر کشور ها شامل استرالیا، بحرین، بریتانیا، کانادا، دنمارک، فرانسه، اردون، هالند، عربستان سعودی، ترکیه و امارات متحدۀ عربی می شود.

تلاش های غیر نظامی

در عین حال، مقامات ریاض گفته اند که آنان تلاش می کنند تا جلو پول هایی که از عربستان سعودی برای استخدام تندروان داعش سرازیر می شود، متوقف گردد. سفارت عربستان سعودی مستقر در شهر واشنگتن دی سی در وبسایت خود نوشته است که ریاض با ایالات متحده و ایتالیا همکاری می کند تا در برابر گروه تمویل مالی داعش، مبارزه کند.

عربستان سعودی همچنین ادعا کرده است که از سال ۲۰۱۵ به این سو، ۲۸۰۰ مظنون دهشت افگنی را دستگیر کرده است. علاوه بر آن، از طریق عالمان دینی، کمپاین آگاهی دهی را در مورد گروه های تندرو در آن کشور آغاز کرده است تا تندروان داعش را بی اعتبار کند.

ریکس تیلرسن، وزیر خارجۀ ایالات متحده، نیز گفته است که عربستان سعودی و مصر نقش عمده در راستای مبارزه بر ضد داعش و سایر گروه های اسلامگرای دهشت افگن دارند.

ایالات متحده در حالی از نقش عمدۀ عربستان سعودی در مبارزه بر ضد داعش اظهار نظر کرده است که ریاض از دیر زمان متهم به ظهور و رشد این گروه تندرو شده است. منتقدین می گویند که از لحاظ تاریخی، نقش خاندان سلطنتی عربستان سعودی در تطبیق قوانین سختگیرانۀ وهابیت، الهام بخش داعش بوده است. منتقدان همچنین ادعا می کنند که عربستان سعودی اقدام لازم در برابر کسانیکه پول را به داعش فراهم می کند، انجام نداده است.

زلمی خلیلزاد، سفیر پیشین ایالات متحده در افغانستان، عراق و ملل متحد، می گوید که در گذشته عربستان سعودی به دلایل مختلف از گروه های افراطی حمایت می کرد و مقامات ریاض به آن اعتراف دارند. اما به گفتۀ آقای خلیلزاد، ریاض حال می خواهد از تندروان فاصله بگیرد.

زلمی خلیلزاد، سفیر پیشین امریکا در ملل متحد می گوید سعودی در گذشته از تندروان حمایت می کرد

زلمی خلیلزاد، سفیر پیشین امریکا در ملل متحد می گوید سعودی در گذشته از تندروان حمایت می کرد

آقای خلیلزاد گفت "پادشاه عربستان سعودی و پسرش که معاون ولیعهد است، به وضاحت گفته اند که اسلامگرایان تندرو سنی، تهدید برای خود آنان می باشد." آقای خلیلزاد همچنین می گوید که حال عربستان سعودی تلاش دارد خود را از گروه های تندرو دور کند، اما با در نظر داشت سابقۀ آن کشور با تندروان، چنین کار، زمانیگر خواهد بود.

عباس کاظم، کارشناس پالیسی خارجی در پوهنتون جان هاپکینز امریکا، نیز می گوید که حال عربستان سعودی در صدد پاک کردن کارکرد های گذشتۀ خود است و مبارزه بر ضد داعش، بخشی از تلاش های ریاض در راستای تغییر افکار بین المللی در مقابل آن کشور می باشد.

اما مقامات عربستان سعودی این گونه انتقاد ها را غیر عادلانه تلقی می کنند و ادعا می کند که سرکوبی تندروان اسلامی در داخل آن کشور از جمله فعالیت ضد دهشت افگنی آن کشور است.

دخالت سعودی در منازعۀ منطقه

آقای کاظم می گوید دخالت عربستان سعودی در جنگ منطقه، عامل دیگری است که ریاض را وا داشته است تا همکاری خود را در ائتلاف ضد داعش افزایش بدهد. عربستان سعودی در سوریه بر ضد تندروان داعش مبارزه می کند و در عین حال مشغول جنگ در یمن و بحرین است.

از ماه مارچ ۲۰۱۵ تا حال، ائتلاف به رهبری عربستان سعودی، حملات هوایی را بر ضد شورشیان حوثی که صنعا، پایتخت یمن را در کنترول خود دارند، انجام می دهد. شورشیان حوثی از حمایت حکومت شیعۀ ایران برخوردار است. در نتیجۀ این حملات تا حال هزاران نفر به شمول غیر نظامیان کشته شده اند.

علاوه بر آن، در سال ۲۰۱۱ میلادی، عربستان سعودی صد ها سرباز خود را به بحرین اعزام کرد تا از حکام اقلیت سنی در آن کشور بر ضد شورش های خشونت بار اکثریت شیعه، حمایت کند.

ادارۀ جدید در ایالات متحده

در دو ماه اول ادارۀ جدید ایالات متحده تحت رهبری دونالد ترمپ، مقامات امریکایی چندین بار با مقامات عالیرتبه عربستان سعودی تماس بر قرار کردند. این تماس ها در حالی صورت می گیرد که روابط میان امریکا و عربستان سعودی در دوران ریاست جمهوری باراک اوباما، رئیس جمهور پییشین ایالات متحده، به سردی گراییده بود. توافق هسته ای میان ایران و گروه ۵+۱ به شمول ایالات متحده، موجب خشم مقام ریاض گردید، زیرا عربستان سعودی ایران را به مثابه دشمن منطقه ای خود تلقی می کند.

آقای خلیلزاد می گوید که موقفگیری های جدی رئیس جمهور دونالد ترمپ در برابر ایران، نیز موجب شده است تا همکاری میان ایالات متحده و عربستان سعودی، ایجاد گردد.

به گفتۀ آقای خلیلزاد، ادارۀ ترمپ ترس از این دارد که مبادا ایران تسلط بیشتر در منطقه پیدا کند و از طریق حمایت ملیشه ها، حکومت ها را تضعیف؛ منطقه را بیشتر بی ثبات کند و در نهایت خلایی را به وجود بیاورد که دهشت افگنی در آن رشد کند. بنا بر این، به گفتۀ آقای خلیلزاد، ایالات متحده می خواهد تا از طریق حمایت عربستان سعودی و سایر کشور های منطقه مثل اسراییل، توازن را به میان بیاورد.

ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن سبب مرگ هزاران غیر نظامی به شمول کودکان شده است

ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن سبب مرگ هزاران غیر نظامی به شمول کودکان شده است

اما به گفتۀ توماس لیپمن، تحلیلگر شرق میانه در انستتیوت شرق میانه گرمی روابط میان ریاض و واشنگتن، همه اختلافات میان دو کشور را در راستای مبارزه بر ضد دهشت افگنی از بین نبرده است. به گفته این تحلیلگر، عربستان سعودی همه گروه های تندرو را به مثابه خطر تلقی نمی کند و به این باور است که برخی از تندروان برای اهداف خوب می جنگند.

در ماه فبروری ۲۰۱۷، گروه بحران بین المللی که در بلجیم مستقر است، گزارش داد که ائتلاف به رهبری عربستان سعودی در یمن، "اتحاد ضمنی" را با تندروان سنی القاعده در شبه جزیرۀ عرب به وجود آورده است، زیرا القاعده در یمن حد اقل چشمان خود را در برابر اقدامات عربستان سعودی به دلیلی بسته کرده است که دشمن مشترک شان را که شورشیان حوثی اند، هدف قرار می دهد.

XS
SM
MD
LG