لینک های دسترسی

تاجکستان با مشکل تأمین نیاز داخلی به مواد سوخت روبرو است


تاجکستان با مشکل تأمین نیاز داخلی به مواد سوخت روبرو است

تاجکستان با مشکل تأمین نیاز داخلی به مواد سوخت روبرو است

تاجکستان در حال حاضر حدود ٩٠ درصد مواد سوخت مورد نیاز خود را از روسیه وارد می کند. پس از آن که روسیه برای صادرات مواد نفتی به تاجکستان مالیات صادراتی را وضع کرد، مقامات تاجکستان همواره تلاش کرده‌اند که روسیه را برای لغو این مقرّرات ترغیب نمایند.

اما روسیه به جای پاسخ گفتن به این درخواست تاجکستان، در اول ماه روان به اندازه پنج درصد دیگر این مالیات را بالا برد. این وضع برای تاجکستان ضرورت جستجوی راه های بدیل تأمین نیازهای داخلی خویش به مواد سوخت را به وجود آورده است.

این مسئله به تازه گی موضوع گفتگوی ملاقات سفیر تاجکستان در عشق‌آباد با مقامات آن کشور بوده است. عبدالرحیم اشور، سفیر تاجکستان در ترکمنستان با مقامات این کشور همچنین مسئلۀ ترانزیت کالا، از جمله انتقال المونیم تاجکستان از قلمرو ترکمنستان به کشورهای دیگر نیز صحبت کرده است و به گفتۀ منابع سفارت مشکل موجود در این زمینه را حل نموده است.

بلند رفتن قیمت مواد سوخت در تاجکستان به دنبال افزایش مالیات صادراتی از سوی روسیه، باعث افزایش قیمت کالا در بازارهای این کشور شده است و اکنون این مشکل یکی از مسائل اصلی برای اقتصاد تاجکستان محسوب می‌شود. طوری که مسؤولان شرکت نفتی تاجکستان گفتند، به این دلیل، صدور یک مقدار کم مواد سوخت صادراتی از تاجکستان به افغانستان نیز این روزها قطع شده است.

تورید محصولات نفتی از ترکمنستان می تواند مشکل نیاز­مندی های تاجکستان را آسان و این کشور را از وابستگی کامل روسیه بیرون بکشد. ولی موضوع نرخ بلند این مواد در ترکمنستان امکان گران تر شدن قیمت کالا را در بازار تاجکستان پیش می‌آورد.

دولت عثمان، وزیر پیشین اقتصاد تاجکستان میگوید، حل این مسئله فقط میتواند در سطح قرارداد بین حکومتی مشکل تاجکستان را کاهش بدهد.

او می‌گوید "در ترکمنستان بر اساس قرارداد حکومت آن کشور، فروش مواد سوختی بر اساس مزایده صورت می گیرد. در حالی که در برابر ما کشوری مثل افغانستان، که صد درصد مواد سوختی را وارد می کند، در مزایده شرکت می کند، برای ما هیچ گونه امتیازی وجود نخواهد داشت. اگر مسئله در سطح قرارداد دولتی حل شود، که با امتیاز ما مواد سوخت را خریداری کنیم، می توانیم به آسان شدن این مشکل خود امید بندیم. امّا شرکت در مزایده‌های عمومی در بازار ترکمنستان برای ما امتیاز نمی دهد."

روسیه از ماه می سال گذشته برای صادرات نفت به تاجکستان مالیات صادراتی وضع کرده است. در حالی که تاجکستان از سال ١٩٩٥ تا سال ٢٠١٠ محصولات نفتی را بر اساس تعرفه های امتیازی از روسیه وارد می کرد.

در تابستان سال گذشته صدراعظم تاجکستان طبق نامه‌ یی از ولاديمير پوتین، همتای روسی خود خواست که باج صادراتی را برای تاجکستان لغو کند، امّا این تعرفه ها لغو نشد. این در حالیست که روسیه اکنون برای کشورهای عضو اتحادیه گمرکی و همچنین برای قرغزستان محصولات نفتی را بدون مالیات صادراتی می فرو­شد.

اکثر کارشناسان یکی از راه های حل مسئله را، از میان بردن انحصارات شرکت های روسی در بازار نفتی تاجکستان می دانند. در حال حاضر شرکت 'گازپروم' روسیه واردکنندۀ اصلی پطرول به تاجکستان است و بنابر احصائیه های رسمی، ٩٢ درصد بازار محصولات نفتی را در این کشور تحت انحصار خود دارد.

به گفتۀ کارشناسان تاجک، راه حل دیگر این مسئله، وارد کردن تاجکستان به اتحادیۀ گمرکی با شرکت روسیه، بلاروس و قزاقستان است. ولی به گفتۀ تحلیلگران تاجک، روسیه تاکنون به عضویت تاجکستان در این اتحادیه نیز مایل نیست.

تحلیلگران می ‌گویند تنها امتیازی که در دست مقامات تاجکستان باقی می‌ ماند، تجارت بر سر مسائل سیاسی و نظامی، از جمله میدان هوایی نظامی عینی و دادن امتیاز در این مسائل به روسیه است.

XS
SM
MD
LG