لینک های دسترسی

عطف اندک موافقتنامۀ ستراتیژیک بر انکشاف سیاسی در افغانستان


موافقتنامه همکاری های ستراتیژیک میان کابل و واشنگتن تداوم تعهدات ایالات متحده به افغانستان را پس از خروج قوای خارجی در سال 2014 برجسته می سازد. اما در این موافقتنامه انکشاف سیاسی همگام با همکاری های امنیتی به پیش نرفته است.

سید طیب جواد، سفیر پیشین افغانستان در ایالات متحده می گوید که تلاش و مصارف ایالات متحده در راستای انکشاف سیاسی در افغانستان در مقایسه با پرداخت به نهاد های امنیتی بسیار پس مانده است.

او می گوید که در موافقتنامۀ یاد شده انتقال مسوولیت های امنیتی به نیرو های افغان، تحویلدهی تدریجی امور اقتصادی از یک اقتصاد قرار داری به اقتصاد خصوصی، نسبت به انتقال سیاسی، با یک روش مرتب و قویتر به پیش برده شده است.

ساختار حکومت کنونی افغانستان با نظام ریاستی، پس از موافقتنامۀ بن در سال 2001 و فروپاشی رژیم طالبان قامت بر افراشت. با اینحال به گفتۀ تحلیلگران این حکومت آگنده از فساد بوده و حتی با وجود حمایت غرب، قادر به تنفیذ حاکمیت خود در اکثر بخش های افغانستان نیست.

پروفیسور لری گودسن از حربی پوهنتون اردوی ایالات متحده می گوید که تمرکز بیش از حد ناتو بر انکشاف امنیت یا افغانی سازی روند امنیتی، زمینه ساز برای ستراتیژی خروج قوای غربی از افغانستان است، بدون توجه به اینکه آیا حکومت واقعاً فعال بوده و قادر به ادارۀ اجتماع با یک روش با مفهوم است یا خیر.

دورۀ کنونی ریاست جمهوری حامد کرزی در سال 2014 به پایان می رسد و بر اساس قانون اساسی افغانستان او دیگر نمی تواند خود را نامزد ریاست جمهوری کند. از دید آگاهان چهرۀ متبارزی که بتواند جاگزین کرزی شود، تا کنون عرض اندام نکرده است، بخشی آن به دلیلی است که جوانان به گونۀ مرتب برای آیندۀ سیاسی افغانستان آراسته نشده اند.

مایک مالینوسکی، دپلومات پیشین ایالات متحده می گوید که سوء اعتماد گسترده در میان احزاب سیاسی نیز وجود دارد، زیرا آنها به گونۀ عمیقی در جنگ های داخلی سال های 1990 دخیل بوده اند که زد و بند های آنان منجر به ظهور طالبان شد.

او می گوید که اکثر افغان ها، زمانی که در مورد احزاب فکر می کنند، به احزاب خلق و پرچم یا تنظیم های جهادی می اندیشند، تنظیم هایی که توسط پاکستان، در پاکستان ایجاد شد تا مقاومت سیاسی افغان ها را جریان ببخشد. پس نوعی بی اعتمادی نسبت به این احزاب وجود دارد، چون همین احزاب و افراد متعلق به آنها، کابل را ویران کردند.

ایالات متحده با عناصر طالبان در تماس است تا آنان را به میز مذاکره بکشاند. اما آنها چه می خواهند؟ آقای جواد سفیر پیشین افغانستان در واشنگتن می گوید که طالبان شاید مایل به شراکت قدرت باشند، اما آیا به شراکت نظام عدلی و قضایی نیز تمایل خواهند داشت.

آقای جواد اضافه می کند که طالبان به گونۀ مسلم علاقمند قدرت سیاسی اند. سوال اینجاست که آیا آنها علاقمند شراکت قدرت اند یا تمام قدرت. اگر روشی برای نظارت و اجرای مذاکرات در افغانستان وجود نداشته باشد، آنان به تشریک قدرت خرسند خواهند بود، تا بیایند و سپس برای تسلط کامل وارد جنگ شوند.

انتظار می رود که افغانستان در صدر اجندای نشست ناتو قرار داشته باشد که قرار است در کمتر از سه هفتۀ دیگر در شیکاگو برگزار شود.

XS
SM
MD
LG