لینک های دسترسی

آیا برگزاری لویه جرگه، تلاش برای کودتا است؟


آخرین بار لویه جرگۀ مشورتی در افغانستان در دسامبر ۲۰۱۳ برای تصمیم گیری در مورد امضای توافقنامۀ امنیتی با امریکا برگزار شد

معاون دوم ریاست جمهوری افغانستان گفته است که طرح ایجاد دولت موقت و برگزاری لویه جرگۀ عنعنوی برای تغییر حکومت وحدت ملی "اقدام فراقانونی و در حقیقت یک کودتای خزنده و نرم علیه قانون اساسی است که بدتر از نقض قانون است".

محمد سرور دانش که روز سه شنبه (نهم جنوری ۲۰۱۸) در مراسمی به مناسبت تجلیل از هفتۀ قانون اساسی در کابل صحبت می‌کرد، برگزاری لویه جرگۀ خاص قانون اساسی را آنهم با رعایت شرایطی که در خود این قانون صراحت یافته است، یگانه راه ایجاد تعدیل در قانون اساسی عنوان کرد.

آقای دانش اشارۀ مشخصی به فرد یا گروهی نکرد، اما چندی پیش حامدکرزی، رئیس جمهور پیشین افغانستان، و برخی چهره‌ها و احزاب سیاسی "برای یافتن راه حل به مشکلات موجود در افغانستان" خواستار برگزاری لویه جرگۀ عنعنوی شده بودند.

سیال غورزنگ، رئیس روند مدنی جوانان افغان، نیز حامی برگزاری چنین لویه جرگه است . او گفت که روند مدنی جوانان افغان در مورد برگزاری لویه جرگۀ عنعنوی در کابل و ننگرهار گردهمایی هایی داشته است.

آقای غورزنگ گفت " در مورد صلح با طالبان، پیمان با امریکا و خط دیورند خواستار برگزاری لویه جرگه استیم. ما خواستار تقویت نظام استیم. آنان یک مورد را نشان بدهند که ما یا رئیس جمهور پیشین در مورد کودتا حتا یک حرف زده باشیم".

آقای غورزنگ در صحبت با صدای امریکا گفت که حکومت به شدت در تلاش است تا دیدگاه عامه را نسبت به برگزاری لویه جرگۀ عنعنوی تغییر دهد.

از سوی دیگر از دید شماری از آگاهان چون ودیر سافی، استاد حقوق و علوم سیاسی در پوهنتون کابل، حکومت از برگزاری لویه جرگه می‌هراسد و بیم دارد که مبادا جرگه به انحلال حکومت فیصله کند.

آقای سافی مقایسۀ برگزاری لویه جرگه را با کودتا نادرست پنداشته استدلال می‌کند که کسانیکه طرفدار جرگه اند، متوسل به اقدام نظامی نشده اندکه کودتا پنداشته شود. او ابراز چنین نظر را حق هر شهروند می‌پندارد.

کودتای نرم که اصطلاح مروج و پرکاربرد در میان رهبران کثرتگرا است، به این مفهوم است که یک رهبر یا نظام بدون توسل به زور و اقدام نظامی از کار انداخته شود.

روشن نیست که اگر لویه جرگۀ عنعنوی هم برگزار شود، گره گشای مشکلات کنونی افغانستان خواهد بود یا هم حکومت از فیصله‌های آن اطاعت خواهد کرد یا خیر، زیرا آقای کرزی که در دسامبر ۲۰۱۳ لویه جرگۀ مشورتی را در مورد امضای توافقنامۀ امنیتی با ایالات متحده برگزار کرده بود، با وصف حمایت جرگه از این سند، از امضای آن سرپیچی کرد.

XS
SM
MD
LG