دفتر هماهنگی امور بشردوستانۀ سازمان ملل متحد (اوچا) میگوید که وضعیت دسترسی به کمکهای بشردوستانه در افغانستان همچنان تحت تأثیر مداخلات، محدودیتها و ممنوعیت مشارکت زنان در فعالیتهای بشردوستانه قرار دارد.
به گفتهٔ اوچا، شرکای بشردوستانه در افغانستان در ماه سپتمبر ۳۰ مورد رویداد مرتبط با محدودیت دسترسی به کمکهای بشردوستانه را ثبت کردهاند.
در این گزارش خشونت علیه کارکنان نهادهای امدادرسان و بازداشت کارمندان بشردوستانه نیز از جمله چالشهای گزارششده بوده و محرومساختن نیازمندان از دریافت کمکهای بشردوستانه توسط مقامات حاکم، از دیگر موانع دسترسی به کمکها عنوان شده است.
از نظر جغرافیایی، منطقه غرب افغانستان با ثبت ۱۴ مورد، معادل ۴۷ درصد مجموع رویدادهای، بیشترین محدودیتهای دسترسی را داشته است.
اوچا میگوید که بدترشدن وضعیت دسترسی در منطقه غرب عمدتاً ناشی از مداخلات مقامات حاکم، بهویژه محدودیتهای مرتبط با جنسیت، و افزایش بازدیدهای وزارت امر به معروف و نهی از منکر از نهادهای بشردوستانه بوده است.
به گفتهٔ اوچا باوجود کاهش نسبی آمار، مداخلات در فعالیتهای بشردوستانه و محدودیتهای جنسیتی همچنان از مهمترین موانع ارایه کمکها در افغانستان هستند؛ موانعی که بهویژه بر دسترسی زنان و دختران به خدمات ضروری تأثیر گذاشتهاند.
باوجودیکه این آمار در مقایسه با ماه آگست، ۲۷ درصد کاهش یافته اما نهادهای بشردوستانه هشدار میدهند که کاهش در آمار لزوماً به معنای بهبود وضعیت دسترسی نیست، زیرا گزارشنشدن برخی رویدادها همچنان یک چالش جدی به شمار میرود.
بر اساس یک سروی که در ماه سپتمبر از سوی گروه هماهنگی جنسیت و گروه کاری دسترسی بشردوستانه انجام شده است، حدود ۹۰ درصد سازمانهای اشتراککننده گزارش دادهاند که زنان و دختران در منطقه غرب با مشکلاتی در دسترسی به خدمات مواجهاند.
این محدودیتها تنها به دسترسی افراد به خدمات محدود نمانده، بلکه بر اجرای پروژههای بشردوستانه نیز تأثیر گذاشته است. طبق نتایج سروی، محدودیتهایی که از اول ماه مارچ وضع شدهاند، سبب بستهشدن، تعلیق، کاهش دامنه فعالیت یا جلوگیری از آغاز ۲۶ پروژه از مجموع ۱۳۹ پروژه شدهاند؛ رقمی که حدود ۱۹ درصد پروژهها را تشکیل میدهد.
افزایش مشکلات محیطی و فزیکی، در کنار مداخلات اداری و محدودیتهای مرتبط با مشارکت زنان، نگرانیها را درباره ادامه فعالیتهای بشردوستانه در افغانستان بیشتر ساخته است.
اوچا میگوید که با نزدیکشدن فصل زمستان، دشواریهای محیطی میتواند دسترسی به مناطق آسیبپذیر را پیچیدهتر سازد. در چنین شرایطی، ادامه محدودیتها بر کارکنان زن و زنان و دختران دریافتکننده کمکها، چالشهای بیشتری را برای ارایه خدمات بشردوستانه ایجاد میکند.
گروه