ریچارد بنیت، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد برای حقوق بشر افغانستان، از کشورهای اروپایی و دیگر کشورها خواسته است که افغانها را به جایی بازنگردانند که با خطر نقض جدی حقوق بشر روبرو میشوند. او همچنین هشدار داده است که گفتگو با طالبان نباید بدون بهبود ملموس وضعیت حقوق بشر، به عادیسازی روابط با این گروه منجر شود.
این هشدار همزمان با نشر اعلامیۀ مشترک کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد در ۲۲ اکتوبر مطرح شده است. آنان از گزارشهای اخراج افغانها از کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا ابراز نگرانی کرده و خواستار ارزیابی جداگانۀ خطرهای احتمالی برای هر فرد پیش از بازگرداندن او شدهاند.
این کارشناسان تاکید کردهاند که تضمینهای دپلوماتیک، کشورها را از تعهدات بینالمللیشان معاف نمیکند. آنان همچنین گفتهاند که عادیسازی روابط با طالبان و مشروعیتبخشی به این گروه باید به پیشرفتهای مشخص حقوق بشری، از جمله رفع ممنوعیت آموزش دختران و زنان بالاتر از صنف ششم، مشروط باشد.
محبالله تایب، مستشار و مسوول بخش حقوق بشر نمایندگی دایمی افغانستان در ژنیو، در گفتگو با صدای امریکا، با اشاره به نقض شدید و سیستماتیک حقوق بشر در افغانستان، از پیامدهای ادامۀ مراوده با طالبان ابراز نگرانی کرد.
او گفت: "با ادامۀ مراوده و گفتگو با گروه حاکم در افغانستان، وضعیت نقض حقوق بشری مردم افغانستان را عادیسازی میکنند و این امر یک امر درست نیست و متأسفانه بهای آن را مردم افغانستان میپردازند. "
نگرانیها دربارۀ پیامدهای این گفتگوها در حالی مطرح میشود که کمیشنر اروپا در ماه جون میزبان هیات طالبان در بروکسل بود. به گزارش دیدبان حقوق بشر، کمیشنر اروپا این دیدار را تخنیکی و متمرکز بر بازگرداندن مهاجران توصیف کرد؛ اما سخنگوی طالبان آن را سفری تاریخی و گامی به سوی تنظیم روابط قونسلی با کشورهای اروپایی خواند.
فرانسه نیز آغاز گفتگوهای تخنیکی با طالبان دربارۀ بازگرداندن اجباری افغانها را تایید کرده است. بر اساس مطلب نشرشده از سوی دیدبان حقوق بشر، وزارت خارجۀ فرانسه هدف این گفتگوها را تسهیل اخراج شهروندان افغان عنوان کرده که بدون اقامت قانونی در آن کشور به سر میبرند و تهدیدی برای امنیت ملی دانسته میشوند.
فرشته عباسی، پژوهشگر افغانستان در دیدبان حقوق بشر، در مطلبی به تاریخ ۱۳ اکتوبر، این اقدام فرانسه را تغییری خطرناک در سیاست آن کشور توصیف کرد. به گفتۀ او، چنین اقدامی میتواند افغانها را با خطر آزار و اذیت، شکنجه و دیگر نقضهای جدی حقوق بشر روبرو کند.
عباسی نوشته است که مقامهای فرانسوی، گفتگوها را محدود توصیف کردهاند، اما تضمینهایی برای حفاظت از افراد در معرض خطر، بهشمول زنان، ارایه نکردهاند. او همچنین به شواهد بازداشت و شکنجۀ افرادی اشاره کرده که به اجبار به افغانستان بازگردانده شدهاند.
این پژوهشگر از فرانسه خواسته است که برنامههای اخراج را متوقف کند و نگذارد همکاری در زمینۀ کنترول مهاجرت، وسیلهای برای بازگرداندن افراد به خطر آزار و اذیت شود.
کارشناسان سازمان ملل متحد نیز خواستار افزایش تلاشهای کشورهای اروپایی برای بهبود وضعیت حقوق بشر در افغانستان شدهاند. آنان گفتهاند که نگرانیهای خود را بهگونۀ رسمی با اتحادیۀ اروپا و حکومتهای شماری از کشورهای عضو آن در میان گذاشتهاند.
گروه