مجمع عمومی سازمان ملل متحد، نهاد مشورتی، سیاستگذاری و نمایندگی منشی عمومی این سازمان است که در سال ۱۹۴۵ بر اساس منشور ملل متحد ایجاد شد.
این مجمع که اکنون ۱۹۳ کشور عضو دارد، به عنوان انجمن اصلی برای بحث در مورد مسایل چند جانبۀ بینالمللی، تعیین معیارها و تدوین حقوق بینالمللی به کار بسته میشود.
نشستها:
مجمع عمومی سازمان ملل متحد، نشست اصلی خود را هر سال بین ماههای سپتمبر تا دسمبر برگزار میکند.
در صورت ضرورت، نشستهای این مجمع بین ماههای جنوری تا سپتمبر نیز برگزار میشود تا به گزارشهای فوقالعاده، مناظرههای به سطح بالا در مورد مسایل مشخص و مشورتهای غیررسمی در مورد قطعنامهها بپردازد.
صلاحیتها:
تصویب بودجۀ ملل متحد و تعیین ارزیابیهای مالی کشورهای عضو، انتخاب اعضای غیردایم شورای امنیت و سایر اعضای نهادهای وابسته به ملل متحد؛ انتصاب منشی عمومی به توصیه شورای امنیت از صلاحیتهای مجمع عمومی سازمان ملل متحد است.
افزون بر این بحث و ارایۀ توصیه در مورد صلح و امنیت، به شمول خلع سلاح سازی، هر موضوع مرتبط با منشور، حقوق بشر، مسایل اقتصادی، اجتماعی، بشردوستانه و حل و فصل مسالمتآمیز اختلافات، بررسی گزارشهای شورای امنیت و سایر نهادهای سازمان ملل متحد از دیگر وظایف و صلاحیتهای مجمع عمومی است.
قطعنامۀ "متحد برای صلح" که در سال ۱۹۵۰ تصویب شد، توصیه میکند که در صورت مسدود شدن شورای امنیت سازمان ملل متحد با رای ویتوی یک عضو دایم این شورا، اقدام جمعی اتخاذ شود.
تصمیمگیری:
هر کشور عضو سازمان ملل متحد یک رای دارد و تصویب مباحث مهم در زمینۀ امنیت، صلح، انتخابات و بودجه به رای دو ثلث اعضا نیاز دارد و مسایل دیگر با آرای اکثریت به تصویب میرسد.
اکثر قطعنامهها پس از گفتگوهای غیررسمی با اجماع اعضای مجمع عمومی سازمان ملل متحد تصویب میشود.
ساختار و روشهای کاری:
مناظرۀ عمومی، فرصتی است که همه ساله به کشورهای عضو فراهم میشود تا به موضوعات عمده رسیدگی کنند و منشی عمومی گزارش خود را در آغازین روز نشست مجمع عمومی ارایه میکند.
شش کمیتۀ اصلی - خلع سلاح/امنیت بینالمللی، اقتصادی/مالی، اجتماعی/بشردوستانه/فرهنگی؛ سیاسی/استعمارزدایی؛ اداری/بودجه و حقوقی) مباحث اختصاصی اجندا را رسیدگی کرده و پیشنویش قطعنامهها را به مجمع عمومی پیشکش میکند.
برخی مسایل چون فلسطین و شرق میانه مستقیماً به مجمع ارایه میشود. همچنین کمیتۀ اعتبارنامهها، صدور اعتبارنامه را به نمایندگان کشورها بررسی میکند.
بر اساس مادۀ ۲۲ منشور سازمان ملل متحد، نهادهای زیر مجموعۀ این سازمان از سوی مجمع عمومی ایجاد شده میتواند.
ریاست مجمع عمومی سازمان ملل متحد دورهای بوده و گروههای منطقهای از بخشهای مختلف جهان برای انتخابات، مشورتها و ریاست دورهای مجمع در نظر گرفته میشوند.
بر علاوۀ مجمع عمومی سازمان ملل متحد که امسال هشتاد و یکمین نشست سالانۀ خود را برگزار میکند، تا کنون این مجمع ۳۲ نشست ویژه و ۱۱ نشست اضطراری را برگزار کرده است.
گروه