دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحدۀ امریکا میگوید که تنگۀ هرمز برای عبور و مرور کشتیهای تجارتی باز است.
اردوی ایالات متحده اعلام کرده است که در چند ماه گذشته، نزدیک به ۱۵۰۰ کشتی را که در مجموع نزدیک به ۷۵۰ میلیون بیرل نفت خام حمل میکرد، کمک کرده است از این آبراه عبو کند.
رییس جمهور ترمپ در یک مصاحبه با اکسیوس همچنان گفت که ایران نتوانسته است به گونۀ معنادار در عملیات ایالات متحده برای هدایت کشتیها در تنگۀ هرمز مداخله کند و گفت که واکنش ایران "ملایم" بوده است.
رییس جمهور امریکا گفت که تهران نگران است که ایالات متحدۀ امریکا عملیات نظامی را علیه این رژیم از سر بگیرد.
عملیات نظامیای که رییس جمهور به آن اشاره کرد، همان عملیات نظامی مشترک امریکا و اسراییل علیه ایران است که شش ماه پیش، به تاریخ ۲۸ فبروری، روز جمعه آغاز شد.
این عملیات درگیری را مشتعل ساخت که فراز و نشیبهای زیادی داشت؛ از یک کارزار نظامی گسترده علیه رهبری و زیربناهای نظامی ایران گرفته تا حملات ایران به کشورهای منطقه، افزایش بهای نفت و تلاشهای دپلوماتیک که در نهایت به یک تفاهمنامۀ آتشبس موقت انجامید. تفاهمنامۀ که پس از آن دو طرف یکدیگر را به نقض آن متهم کردند و از هم فروپاشید.
شش ماه قبل، صبح جمعه ۲۸ فبروری بود که دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحدۀ امریکا، در سخنانی خطاب به مردم این کشور و جهان اعلام کرد که دستور اجرای عملیات "خشم حماسی" را صادر کرده است.
عملیاتی که هدف آن به گفتۀ رییس جمهور، "دفاع از مردم امریکا از طریق از بین بردن تهدیدهای قریبالوقوع ناشی از رژیم ایران، یک گروه شرور متشکل از افرادی بسیار سرسخت و وحشتناک" بود.
رییس جمهور ترمپ گفت: "و ما اطمینان حاصل خواهیم کرد که ایران به سلاح هستهای دست پیدا نکند."
پس از دونیم ماه، برد کوپر، فرماندۀ ارشد نظامی ایالات متحده در شرقمیانه، در ۱۴ ماه می به کانگرس امریکا گفت که اقدام نظامی ایالات متحده علیه ایران، راهبرد رژیم ایران را که طی ۴۷ سال شکل گرفته بود، "از مسیر خارج کرده" و برنامههای هستهای و میزایل ایران را به عقب رانده است.
کوپر گفت که سه بخش اساسی ماموریت نظامی ایالات متحده محقق شده است: تضعیف میزایلهای بالستیک، طیارههای بدون سرنشین و نیروی بحری ایران و همچنان تضعیف پایگاه صنعت دفاعی که از هر یک از این بخشها حمایت و پشتیبانی میکند.
این جنرال ارشد امریکایی پذیرفت که ایران همچنان "تواناییهای باقیمانده را در چندین حوزه" در اختیار دارد.
حملات منطقهای ایران
عملیات نظامی ایالات متحده و اسراییل شماری از مقامات بلنه رتبه ایران، از جمله آیتالله علیه خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران را کشت.
ایران در واکنش به عملیات ایالات متحده و اسراییل، حملات منطقهای علیه چندین کشور را آغاز کرد که برخی از آنها میزبان پایگاههای نظامی ایالات متحده اند و هزاران میزایل و طیارۀ بدون سرنشین را بر آن کشورها شلیک کرد.
کوپر در ماه می به کانگرس امریکا گفت که دست کم ۳۰۰ غیرنظامی در حملات ایران به تاسیسات غیرنظامی در شرقمیانه کشته یا زخمی شده اند.
او گفت که رژیم ایران در جریان این درگیری هزارن درون و میزایل پرتاب کرد و "به گونۀ عمدی" کم از کم ۱۰۰۰ بار تاسیسات غیرنظامی را هدف قرار داد.
براساس اعلام پنتاگون، تا ۲۷ اگست، ۱۴ سرباز امریکایی در عملیات مرتبط با ایران کشته و ۴۱۷ سرباز دیگر زخمی شده اند.
تلاشهای دپلوماتیک
درگیریها در هشتم ماه اپریل متوقف شد. زمانی که ایالات متحده و ایران بر سر آتشبس توافق کردند و مذاکرات مستقیم در اسلامآباد آغاز شد. اما این مذاکرات به دلیل آنچه جی دی ونس، معاون رییس جمهور امریکا که رهبری هیات مذاکره کننده را بر عهده داشت، "عدم تعهد ایران به خودداری از دستیابی به سلاح هستهای" خواند، از هم پاشید.
ایران، ایالات متحده را عامل نبود پیشرفت در مذاکرات دانست و ادعا کرد که واشنگتن "خواستهای بیش از حد" مطرح کرده است.
واشنگتن از۱۴ اپریل، محاصرۀ آبی بنادر ایران را برای اعمال فشار بر رژیم این کشور آغاز کرد تا بر سر برنامۀ هستهای و کنار گذاشتن فعالیتهای مخرب و حمایت از گروههای نیابتی منطقهای مذاکره کند.
مذاکرات غیرمستقیم با میانجیگری پاکستان و سپس با پیوستن قطر، به امضای یک تفاهمنامۀ موقت در ۱۸ جون انجامید.
این تفاهمنامه شامل ۱۴ ماده بود که توقف دایمی عملیات نظامی را در تمام جبهات، بازگشایی تنگۀ هرمز و عبور مصوون کشتیهای تجارتی، لغو محاصرۀ آبی امریکا علیه ایران و تعهد تهران به عدم تلاش برای دستبابی یا توسعۀ سلاحهای هستهای را در بر میگرفت.
اما تفاهمنامۀ موقت پس از آنکه سه کشتی در داخل و اطراف تنگۀ هرمز در هفتم ماه جولای مورد حمله قرار گرفتند، فروپاشید.
رییس جمهور ترمپ گفت که آتشبس "تمام شده است" و ایالات متحده در واکنش به حملات ایران بر کشتیها اقدام کرد و در همین حال ایران نیز حملات منطقهای خود را از سر گرفت.
واکنشها
کشورهای شرقمیانه که هدف حملات درون و میزایلی ایران قرار گرفته اند، حملات تهران بر خاک و شهروندان شان را محکوم کرده اند.
در جریان نشست ۲۵ ماه جون در بحرین، میان ایالات متحده و رهبران شورای همکاری خلیج، کشورهای عضو خواستار رسیدگی به تهدیدهای چند وجهی ایران شدند، به شمول اینکه مانع شوند تا رژیم ایران "هرگز" به توسعه و دستیابی به سلاح هستهای موفق شود.
امارات متحدۀ عربی در خط مقدم انتقادها از حملات ایران قرار داشته است و در بیانیهای در ۲۴ ماه جولای، هدف قرار دادن بحرین، کویت و اردن را با حملات تازهای درون و میزایل از سوی ایران، به شدیدترین لحن محکوم کرد.
امارات گفت که این حملات خصمانه "نقض آشکار" حاکمیت این کشورها است. در داخل ایالات متحده نیز این درگیری همچنان باعث اختلاف نظرها شده است.
آدم اسمیت، قانونگذار دموکرات و عضو ارشد اقلیت کمیتۀ نیروهای مسلح مجلس نمایندگان امریکا، در بیانیهای به مناسبت ششماهه شدن آغاز درگیری، دونالد ترمپ را به دلیل آغاز به گفتۀ وی "یکجانبه" عملیات بدون تایید کانگرس، مورد انتقاد قرار داد.
اسمیت با برشمردن اهدافی که به گفتۀ او این عملیات نتوانسته است به آنها دست یابد، در یک بیانیه گفت: "این اهداف شامل پایان دادن به حمایت و استفادۀ ایران از گروههای نیابتی تروریستی، از بین بردن برنامۀ میزایلهای بالستیک آن، خارج کردن یورانیم بسیار غنیشده یا تغییر رژیم حاکم است."
تام کاتن، سناتور جمهوریخواه، روز چهارشنبه از عملیات نظامی و محاصره و فشار اقتصادی در حال اجرای ایالات متحده حمایت کرد.
کاتن گفت: "زمان برای رژیم افراطی رو به پایان است." او در مصاحبه با برنامۀ "دیو السویک شو" روز چهارشنبه گفت: "فشار اقتصادی بر ایران و افزایش مداوم آن، مسیر درست اقدام است. این کار همچنان بر ایران فشار وارد میکند، ما میتوانیم به انتقال نفت از تنگۀ هرمز ادامه دهیم و این امر باعث میشود قیمت تیل پایین بیاید."
این سناتور جمهوریخواه همچنان از حکومت خواست تا "فشار بر رژیم را بیشتر و بیشتر کند."
فشار اقتصادی
ایالات متحده در ۱۴ جولای محاصرۀ آبی ایران را دوباره بر قرار کرد، در حالی که ایران هشدار داد تنگۀ هرمز به وضعیت پیش از آغاز درگیری باز نخواهد گشت.
رییس جمهور ترمپ در این هفته اعلام کرد که ایالات متحده ماینها را از تنگۀ هرمز پاک کرده و گفت که اردوی ایالات متحده "کنترول کامل" این گذرگاه استراتیژیک را در اختیار دارد.
دونالد ترمپ روز پنجشنبه گفت که ایالات متحده با ایران در حال مذاکره نیست و به دنبال مذاکره نیز نمیباشد.
کوپر، فرماندۀ سنتکام نیز روز پنجشنبه گفت که در حالی که اردوی امریکا به انتقال ۷۵۰ میلیون بیرول نفت خام از خلیج کمک کرده است، ایران از زمان از سرگیری محاصرۀ آبی "صفر بیرل نفت" صادر کرده است.
این فشار اقتصادی محور تازهترین اقدامات ایالات متحدۀ امریکا برای وادار کردن رژیم ایران به تضمین عبور مصوون از تنگۀ هرمز و مذاکره بر سر برنامۀ هستهای این کشور بوده است.
ایالات متحده در این هفته عملیات "طرد اقتصادی" را با هدف قرار دادن شاهرگ مالی ایران آغاز کرد.
این عملیات شامل اعمال تحریم علیه بیش از ۶۰ فرد، نهاد و کشتی است تا رژیم ایران منزوی شود.
اسکات بسینت، وزیر مالیۀ ایالات متحده گفت که واشنگتن انتظار دارد کشورهای که با ایران تجارت میکنند، اقدام کنند و این فعالیتها را متوقف سازند.
وزیر مالیۀ امریکا هشدار داد که هر کشور یا نهادی که تسهیل کنندۀ پولشویی ایران باشد، با "تمام توان قدرت امریکا" روبهرو خواهد شد.
محمد باقر قالیباف، رییس مجلس ایران در اسرع وقت، این اقدامات اقتصادی را رد کرد و گفت که شرکای ایران به فشار اقتصادی واشنگتن علیه کشور نخواهند پیوست.
گروه