مقامهای ایالت پنجاب پاکستان میگویند که روند شناسایی، بازداشت و بازگرداندن مهاجران افغان فاقد اسناد معتبر را در این ایالت سرعت بخشیده اند.
بر اساس معلومات وزارت امور داخله پنجاب، تاکنون ۱۴۲ هزار و ۸۲۰ شهروند افغانستان از این ایالت بازگردانده شدهاند. مقامهای این ایالت همچنین میگویند در مجموع بیش از دو میلیون و ۷۶۰ هزار افغان از سراسر پاکستان به افغانستان بازگردانده شدهاند.
وزارت امور داخله ایالت پنجاب در اعلامیهای گفته است که نیروهای امنیتی مناطق مسکونی و بازارها را برای شناسایی افغانهایی که بدون ویزه معتبر در پاکستان زندگی میکنند، بررسی میکنند. افراد فاقد اسناد معتبر بازداشت و به مراکز نگهداری منتقل میشوند. در حال حاضر ۳۹ مرکز نگهداری در پنجاب فعال است و پس از تکمیل مراحل اداری، افراد بازداشتشده از طریق گذرگاه تورخم به مقامهای حکومت طالبان در افغانستان سپرده میشوند.
در یک رویدادی جداگانه، پولیس ایالت بلوچستان از بازداشت ۵۸ شهروند افغانستان، از جمله زنان و کودکان، در منطقه کیچ خبر داده است. مقامهای پولیس این ایالت گفتهاند این افراد قصد داشتند با کمک قاچاقچیان از مسیر پاکستان وارد ایران شوند. به گفته پولیس، افراد بازداشتشده برای طی مراحل قانونی به مراکز پولیس منتقل شدهاند و عملیات برای جلوگیری از قاچاق انسان و عبور غیرقانونی از مناطق مرزی ادامه دارد.
همزمان با تشدید روند بازگرداندن افغانها، گروهی از کارشناسان مستقل حقوق بشر سازمان ملل متحد از پاکستان خواستهاند پیش از بازگرداندن آنان، وضعیت افرادی را که ممکن است در افغانستان با آزار، شکنجه یا دیگر موارد جدی نقض حقوق بشر روبهرو شوند، بهگونه انفرادی بررسی کند.
این کارشناسان در بیانیهای گفتهاند: "اولویت فوری، ایجاد یک روند شفاف و قابل دسترس است تا افغانهای در معرض خطر بتوانند درخواست حمایت کنند و پیش از تصمیمگیری درباره بازگرداندن آنان، وضعیتشان بهگونه انفرادی بررسی شود." آنان هشدار دادهاند که بدون چنین روندی، افراد آسیبپذیر ممکن است از ترس بازداشت یا اخراج در خفا زندگی کنند.
آنان بهویژه نسبت به بازگرداندن زنان و دختران، کودکان بدون همراه، مدافعان حقوق بشر، خبرنگاران و کارکنان رسانهها، قضات، سارنوالان و وکلای پیشین، نیروهای امنیتی و مقامهای حکومت پیشین و دیگر افراد در معرض خطر ابراز نگرانی کردهاند.
موضوع محصلان افغان نیز بخشی از نگرانی کارشناسان سازمان ملل متحد است. آنان گفتهاند که تصمیم پاکستان برای اخراج محصلان افغان از مراکز آموزش طبی و ستوماتولوژی میتواند کم از کم ۱۰۰ محصل، از جمله حدود ۲۰ الی ۴۰ زن را متاثر کند. در همین حال، محکمه عالی لاهور اجرای دستور بازگرداندن محصلان رشتههای طبی را پس از شکایت ۱۳ محصل، موقتاً تعلیق کرده است.
کارشناسان سازمان ملل متحد از حکومت پاکستان خواستهاند که به اصل "عدم بازگرداندن" پایبند بماند؛ اصلی که بر بنیاد آن، هیچ فردی نباید به جایی بازگردانده شود که با خطر واقعی آزار، شکنجه، رفتار غیرانسانی، بازداشت خودسرانه یا دیگر آسیبهای جدی و جبرانناپذیر روبهرو باشد.
بازداشت و اخراج مهاجران افغانستان در پاکستان در حالی ادامه دارد که پس از بازگشت طالبان به قدرت در افغانستان در اگست ۲۰۲۱، فقر، بیکاری و کاهش فرصتهای اقتصادی ادامه یافته و بحران انسانی نیز افزایش یافته است؛ وضعیتی که بسیاری از افغانها را برای یافتن کار و تامین معیشت به مهاجرت، بهویژه به ایران و پاکستان واداشته است.
گروه