لینک های دسترسی

برهه از تاریخ افغانستان در اسناد تازه فاش شده امریکا


زبیگنیو برژینسکی به تاریخ ۲۶ جولای ۲۰۱۷ در سن ۸۹ سالگی در گذشت

به دنبال تجاوز شوروی به افغانستان امریکا در تلاش تحریک حس هویت دینی مسلمانان و حمایت از پاکستان بود.

حکومت ایالات متحده امریکا بعضا اسناد محرم سیاست خارجی خود را پس از گذشت زمان، افشا و نشر می کند.

در همین ارتباط، وزارت خارجۀ امریکا هفته گذشته اسناد و مکاتبات پالیسی خارجی حکومت جیمی کارتر، رئیس جمهور پیشین ایالات متحده، را نشر کرد که حاوی بیش از ۱۱ هزار صفحه است.

در میان اسناد و مکاتبات نشر شده، یکی هم ملاقات زبیگنیو برژینسکی ، مشاور امنیت ملی رئیس جمهور کارتر، با برین ادوارد تالبایز، معاون صدراعظم پیشین زیلاند جدید، است که در آن در مورد تجاوز شوروی سابق بر افغانستان بحث شده بود.

در اسناد نشر شده آمده است که آقای برژینسکی خطاب به آقای تالبایز گفته بود که اتحاد جماهیر شوروی پلان ندارد از افغانستان بیرون شود. بنا براین، ایالات متحده می خواهد به شوروی نشان بدهد که اقدام آن کشور در افغانستان "هزینۀ هنگفتی" را در قبال خواهد داشت. برژینسکی به آقای تالبایز گفته است که ایالات متحده نمی خواهد "هزینۀ" که بر روسیه تحمیل می گردد، با اقدام متحدین امریکا تضعیف شود.

در این ملاقات آقای تالبایز نیز گفته بود که شوروی باید به خاطر اقدام اش در افغانستان سردرگم و گیچ شود.

آقای برژسنکی در این ملاقات پیش بینی کرده بود که شوروی ممکن به زیلاند جدید مراجعه کند و از مقامات آن کشور تقاضا هایی را کند که اقدامات ایالات متحده را تضعیف نماید.

آقای برژینسکی در این ملاقات گفته بود که ایالات متحده در رابطه به اقدام شوروی در افغانستان، دو هدف عمده را در سر دارد: اول، افزایش حس هویتی در جهان اسلام.

به باور برژینسکی، کشور های غربی نباید حس هویتی کشور های اسلامی را به صورت علنی مورد مداخله و بهره برداری قرار بدهند—به خصوص زمانیکه ایالات متحده می خواهد پایگاه های نظامی در منطقه ایجاد کند، باید از نهایت احتیاط کار بگیرد.

آقای برژینسکی با اشاره به سفرش به الجزایر که در آن زمان حامی شوروی بود، تاکید داشت که بسیاری از مقامات آن کشور احساسات ضد شوروی داشتند و احساس شان را با وی شریک کردند.

برژینسکی در این ملاقات گفته بود که "غرب نیاز دارد تا از احساسات ضد شوروی، بهره برداری" کند.

هدف دومی، حمایت ایالات متحده از کشور های منطقه نزدیک به افغانستان بود که معروض به تهدیدات سیاسی اند.

آقای برژینسکی در این ملاقات پیش بینی می کند که شوروی به سمت تنگۀ هرمز حرکت نخواهد کرد، اما مسکو ممکن تلاش کند که پاکستان و ایران را به "فلند شرق میانه" مبدل کند. روی همین دلیل، آقای برژینسکی گفته است که ایران و پاکستان باید مورد حمایت نظامی و سیاسی غرب قرار بگیرند.

آقای برژینسکی در این ملاقات گفته بود که اول کمک های کشور های اسلامی به پاکستان فراهم گردد و به تعقیب آن، کمک های غربی به پاکستان سرازیر شود.

اما آقای برژینسکی در این ملاقات تاکید کرده بود که کمک ایالات متحده برای ایران دشوار خواهد بود و دلیل آنرا گروگان گیری دپلومات های امریکایی توسط رژیم نو پای در ایران عنوان کرده بود.

آقای برژینسکی همچنین گفته بود که ایالات متحده می تواند در مدت ۳۰ روز هر اقدامی را در ایران انجام بدهد که روسیه در آن کشور انجام خواهد، اما تاکید داشت که به دلیل نزدیکی شوروی با ایران، بیلانس قدرت به نفع مسکو تمام خواهد شد. اما آقای برژینسکی تاکید کرده بود که در سایر نقاط جهان، ایالات متحده دست به اقداماتی خواهد زد شوروی هزینۀ اقدام خود را در افغانستان متحمل شود.

آقای برژینسکی در این ملاقات همچنین تاکید کرده بود که هدف ایالات متحده این است تا افغانستان به حیث یک کشور غیر منسلک باقی بماند، چیزی که به گفتهء این مقام حکومت کارتر پاکستان و هند نیز خواهان آن بودند.

آقای برژینسکی گفته بود که اندرا گاندی، صدراعظم پیشین هند، نمی خواست که پاکستان تجزیه شود.

مشارو امنیت ملی کارتر، رئیس جمهور پیشین امریکا، همچنین گفته بود که به باور وی شوروی تا زمان خروج از افغانستان را مورد بررسی قرار نخواهد داد که جهان با جدیت در برابر اقدام شوروی در افغانستان موقف بگیرد.

این مقام پیشین ایالات متحده همچنین گفته بود که یک افغانستان بی طرف نیاز به نیروی ۴۰ هزار نفری دارد که کشور های اسلامی مثل الجزایر، سوریه و اردون می توانتد آنرا فراهم کنند، اما گفته بود که احتمال چنین کار بعید است، اما باز هم تلاش در این راستا باید صورت بگیرد.

آقای برژینسکی همچنین گفته بود که حتی اگر شوروی بخواهد از افغانستان خارج شود، نمی خواهد از آنجا شکست خورد بیرون شود و تاکید کرده بود که در فصل گرما بی نهایت دشوار خواهد بود که گروپ های ۲۰ نفری ضد تجاوز شوروی در برابر جنگ افزار های شوروی، مقابله کنند.

آقای برژینسکی در این ملاقات تاکید کرده بود "یگانه چیزی که شوروی را وادار به بررسی خروج از افغانستان خواهد کرد" درک مقامات مسکو از تاثیرات منفی اقدام شوروی در افغانستان خواهد بود.

اما آقای برژینسکی تاکید کرده بود که سه عامل عمده می تواند شوروی را مجبور کند تا از افغانستان خارج شود: تداوم حمایت ایالات متحده از متحدین اش، ایجاد جهان اسلام واحد و ادامه جهاد در افغانستان. اما هر دو مقام به عامل دومی—ایجاد جهان اسلام واجد—توافق نظر داشتند.

در این ملاقات آقای تالبایز نیزگفته بودکه کشورش خواهان روابط سیاسی با دول اسلامی است، اما تاکید داشت که به نظر می رسد که کشور های اسلامی مایل نیستند با غرب بسیار نزدیک باشند.

XS
SM
MD
LG