ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان، در چارچوب پیمان دفاعی مشترک مکه، همکاریهای نظامی و دفاعی خود را عمیقتر میسازند. این پیمان در هفتم اگست میان این سه کشور در شهر مکه امضا شد.
وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که ترکیه، عربستان سعودی و پاکستان طبق این پیمان، وزرای ارشد خود را گرد هم خواهند آورد، تمرینات مشترک برگزار خواهند کرد و همکاریهای صنایع دفاعی خود را تعمیق خواهند بخشید.
وزارت دفاع ترکیه این را هم گفت که هدف اساسی پیمان مکه این است تا تضمین شود که روابط دفاعی و نظامی میان ریاض انقره و اسلام آباد در یک بستر نهادینه تر و پایدارتر قرار گیرد.
ذکی اکتورک، رییس بخش مطبوعاتی وزارت دفاع ترکیه گفته است که این پیمان قرار نیست جایگزین ناتو باشد، بلکه به عنوان میکانیزم مکمل در ساختار امنیت بینالمللی و منطقهای عمل خواهد کرد.
این وزارت در نشست هفتگی خود در انقره هدف اصلی این توافق را "قرار دادن روابط دفاعی و نظامی در یک چارچوب نهادینه و پایدارتر" عنوان کرده است.
وزارت دفاع ترکیه گفته است:"بر اساس این توافق، قرار است میکانیزم راهبردی سیاسی و نظامی با حضور وزیران دفاع و خارجه و لویدرستیزان قوای مسلح ایجاد شود و هماهنگی میان سه کشور در بالاترین سطح انجام گیرد."
بخش دیگری از این توافق به برگزاری تمرینهای مشترک نظامی اختصاص دارد. وزارت دفاع ترکیه اعلام کرده است که نیروهای زمینی، بحری و هوایی سه کشور در این تمرینها مشارکت خواهند کرد و همکاری در زمینه دفاع هوایی و سیستمهای بدون سرنشین نیز گسترش خواهد یافت.
مقامهای ترکیه میگویند هدف از این همکاریها افزایش هماهنگی و توانایی عملیاتی مشترک میان نیروهای مسلح سه کشور است.
در حوزه صنایع دفاعی نیز انقره از همکاری فراتر از خرید و فروش تجهیزات سخن گفته است.
وزارت دفاع ترکیه گفته است:"هدف نه تنها ارایۀ محصول و سیستم، بلکه توسعه و تولید مشترک، همکاری تکنالوژی، و نگهداری پایدار و حمایت لوژیستیکی است."
ترکیه گفته است این پیمان میتواند در آینده گسترش یابد و مصر یکی از گزینههای احتمالی برای پیوستن به آن است. با این حال، انقره تأکید کرده است که این توافق جایگزین هیچیک از ائتلافها و پیمانهای موجود نخواهد شد.
هدف نهایی این پیمان ایجاد یک میکانیزم نهادینه عنوان شده که در زمان صلح فعالیت داشته باشد، برای بحرانهای احتمالی آماده باشد و در صورت نیاز بتواند حمایت نظامی مشخصی را ارایه کند.
با این وصف، یاسمین فاروق، مدیر پروژه خلیج فارس و شبه جزیره عربستان در گروه بحران به رویترز گفت که این ائتلافها " آزمایشی" اند و اقدام نظامی مشترک در حال حاضر بعید است.
تحلیلگران به این باور اند که تلاشهای ریاض برای ایجاد یک ایتلاف بحری چندملیتی در بحیرۀ سرخ و تصمیم برای پیوستن ترکیه به پیمان دفاعی با عربستان و پاکستان، نتوانسته است از حملات جلوگیری کند.
یاسمین فاروق، رییس پروژۀ خلیج فارس در گروه بحران گفت:"از نظر من این پیمان و ایتلاف به این صورت است که [عربستان] به تدریج به مراحل نهایی سیاستهای کاهش تنش و بازدارندگی میرسد."
ریاض و اسلام آباد پیش از این نیز در دسمبر ۲۰۲۵، یک توافق دفاعی راهبردی را امضا کرده بودند که براساس آن تجاوز علیه یکی از دو کشور، تجاوز علیه هر دو تلقی میشود.
گروه