ایالات متحده، دنمارک و گرینلند اواخر روز جمعه ۱۸ سپتمبراعلام کردند که به یک توافق امنیتی دست یافتهاند که حضور نظامی ایالات متحده در این جزیرهٔ واقع در قطب شمال را گسترش خواهد داد. دونالد ترمپ، رییسجمهور ایالات متحده، پیش از این احتمال به دست گرفتن کنترول این قلمرو را مطرح کرده بود.
ترمپ چه چیزی را اعلام کرد؟
دونالد ترمپ، رییسجمهور ایالات متحده، روز جمعه در پستی در شبکه اجتماعی "تروت سوشیل" گفت که این توافق "کنترول دایمی ایالات متحده بر امنیت و تمامی نیازهای دیگر در گرینلند را فراهم میکند و به تمام نگرانیهای متعدد ما در ایالات متحده رسیدگی میکند".
او نوشت: "هیچ رقیب ایالات متحده هرگز نمیتواند بدون تأیید کتبی و صریح ما، در گرینلند پایگاه ایجاد کند، حضور نظامی داشته باشد یا سرمایهگذاریهای حساس انجام دهد". ترمپ افزود که ایالات متحده "فوراً روند ایجاد یک حضور نظامی گسترده" در گرینلند را آغاز خواهد کرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه ایالات متحده، نیز در بیانیهای جداگانه گفت که این توافق "بهگونهٔ دایمی و کامل" به نگرانیهای امنیت ملی ایالات متحده درباره گرینلند رسیدگی کرده است.
دنمارک و گرینلند چه میگویند؟
میته فریدریکسن، صدراعظم دنمارک، در بیانیهای مشترک با ینس-فردریک نیلسن، صدراعظم گرینلند، که اواخر روز جمعه منتشر شد، گفت این توافق "حاکمیت و تمامیت ارضی پادشاهی دنمارک و حق مردم گرینلند برای تعیین سرنوشت خود" را به رسمیت میشناسد.
لارس لوکه راسموسن، وزیر خارجه دنمارک، روز شنبه در اینستاگرام نوشت که "امیدواریم دورهای از عدم اطمینان با یک توافق الزامآور جایگزین شود؛ توافقی که امنیت را در منطقه قطب شمال و اقیانوس اطلس شمالی تقویت کند".
این توافق چیست؟
متن این توافق هنوز منتشر نشده است. جزییات مهم آن، از جمله میزان گسترش حضور نظامی برنامهریزیشده و اینکه آیا صلاحیت رسمی در زمینهٔ سیاست خارجی و منابع طبیعی به واشنگتن واگذار خواهد شد یا خیر، هنوز علنی نشده است.
یک پیمان موجود در سال ۱۹۵۱، حقوق گستردهای برای ایجاد پایگاه و عبور طیارات ایالات متحده در گرینلند فراهم میکند و هنوز روشن نیست که توافق جدید چه تغییری در این حقوق ایجاد خواهد کرد. ایالات متحده در شمالغرب گرینلند پایگاه فضایی پیتوفیک را اداره میکند که از هشداردهی میزاییلی، دفاع میزاییلی و نظارت فضایی پشتیبانی میکند.
اهمیت گرینلند چیست؟
گرینلند یک قلمرو نیمه خودمختار دنمارک با حدود ۵۶ هزار نفر جمعیت است که میان امریکای شمالی وقطب شمال موقعیت دارد. دونالد ترمپ، رییسجمهور ایالات متحده، به موقعیت راهبردی و ذخایر معدنی این جزیره اشاره کرده است. او همچنین گفته است که گرینلند برای سیستم دفاع میزاییلی پیشنهادی او موسوم به "گنبد طلایی" (Golden Dome) اهمیت اساسی دارد.
ترمپ بتاریخ ۹ جنوری به خبرنگاران گفت: "اگر ما این کار را نکنیم، روسیه یا چین گرینلند را تصرف خواهند کرد".
ترمپ پیشتر از رد کردن احتمال استفاده از نیروی نظامی برای به دست گرفتن کنترول گرینلند، قلمرو نیمه خودمختار دنمارک و عضو ناتو، خودداری کرده بود. مقامهای گرینلند و دنمارک بارها گفتهاند که این جزیره برای فروش نیست.
گام بعدی چیست؟
انتظار میرود این توافق در جریان همین هفته و در حاشیهٔ مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویارک امضا شود. فریدریکسن و نیلسن گفتند که این توافق پس از آن باید مراحل پارلمانی را طی کند تا اجرایی شود.
یک سخنگوی ناتو روز شنبه گفت که این ایتلاف از این توافق استقبال میکند. او گفت این توافق "به پیشبرد امنیت، ثبات و همکاری در این منطقهٔ مهم کمک خواهد کرد".
گروه