ادارۀ بینالمللی انرژی اتمی در تازهترین برآورد خود اعلام کرد که ظرفیت تولید برق هستهای جهان ممکن است تا سال ۲۰۶۰ بیش از سه برابر شود؛ روندی که به گفته این نهاد با افزایش تقاضای برق، نگرانیهای امنیت انرژی، و نیاز روزافزون مراکز ذخیرۀ اطلاعات و زیرساختهای هوش مصنوعی به برق پایدار و کمکاربن تقویت میشود.
رافایل گروسی، رییس ادارۀ بینالمللی انرژی اتمی، روز دوشنبه ۱۴ سپتمبر در آغاز هفتادمین کنفرانس عمومی این اداره در شهر ویانا در اتریش گفت که علاقۀ دوبارۀ کشورها به انرژی هستهای اکنون در حال تبدیل شدن به "پیشرفت واقعی" است. او گفت که از زمان برگزاری کنفرانس عمومی سال گذشته، شش نیروگاه بزرگ به شبکه برق متصل شده و ساخت بیش از ۱۲ نیروگاه دیگر هستهای آغاز شده است.
بر اساس گزارش تازۀ این اداره، در پایان سال روان میلادی ۴۱۳ نیروگاه هستهای در سراسر جهان در حال فعالیت بودند و در مجموع ۳۷۷.۱ گیگاوات ظرفیت تولید برق داشتند. در سناریوی رشد بالا، این ظرفیت میتواند تا سال ۲۰۵۰ به یکهزار و ۴۵ گیگاوات و تا سال ۲۰۶۰ به یکهزار و ۲۸۴ گیگاوات برسد؛ یعنی حدود ۳.۴ برابر سطح سال ۲۰۲۵. در سناریوی رشد پایین نیز ظرفیت جهانی تا سال ۲۰۶۰ به ۶۹۶ گیگاوات میرسد.
این ششمین سال پیاپی است که ادارۀ بینالمللی انرژی اتمی پیشبینی خود را از رشد آیندۀ انرژی هستهای افزایش میدهد. گروسی گفت که تحقق این ظرفیت به سرمایهگذاری در نیروگاههای جدید و همچنین تمدید عمر نیروگاههای موجود نیاز دارد.
این گزارش در حالی نشر میشود که بخش بزرگی از نیروگاههای موجود هستهای در حال فرسوده شده است. دو سوم نیروگاههای فعال کنونی بیش از ۳۰ سال و ۴۵ درصد آنها بیش از ۴۰ سال عمر دارند. در سناریوی رشد بالا، حدود یکسوم ظرفیت موجود در سال ۲۰۲۵ تا سال ۲۰۶۰ بازنشسته خواهد شد؛ و در سناریوی رشد پایین این میزان به نزدیک به دو سوم میرسد.
در سال ۲۰۲۵، هفت نیروگاه با مجموع ظرفیت ۲.۸ گیگاوات از مدار خارج شدند، سه نیروگاه جدید با ظرفیت مجموعی سه گیگاوات به شبکه پیوستند، و کار ساختن ۱۲ نیروگاه جدید با ظرفیت مجموعی ۱۴.۳ گیگاوات آغاز شد.
با وجود افزایش ۱.۱ درصدی تولید برق هستهای در سال ۲۰۲۵، سهم انرژی هستهای از کل تولید برق جهان از ۸.۷ درصد در سال ۲۰۲۴ به ۸.۴ درصد در سال ۲۰۲۵ کاهش یافت، زیرا تولید کل برق جهان با سرعت بیشتری افزایش یافت.
گروسی در سخنرانی خود همچنین بر ارتباط فزاینده میان هوش مصنوعی و انرژی هستهای تاکید کرد و گفت که مراکز ذخیرۀ اطلاعات و زیرساختهای دیجیتل مبتنی بر هوش مصنوعی، تقاضای بیسابقهای برای برق پیوسته، قابل اتکا و کمکاربن ایجاد کردهاند. او این رابطه را "اتحاد ساختاری اتمها برای الگوریتمها" توصیف کرد.
گروسی گفت که ادارۀ بینالمللی انرژی اتمی در حال حاضر از ۴۳ کشور که در مسیر راهاندازی برنامه برق هستهای قرار دارند حمایت میکند، و ۲۰ کشور دیگر نیز در حال بررسی پیوستن به این مسیر اند. او افزود تصمیم بانک جهانی برای کنار گذاشتن محدودیت خود بر تامین مالی انرژی هستهای نقطه عطفی بوده است، و دیگر نهادهای توسعهای چندجانبه نیز در حال گسترش حمایت مالی از این بخش اند.
گروسی همچنین درباره وضعیت نیروگاه هستهای زاپوریژیا در اوکراین هشدار داد. او گفت از آغاز تهاجم نظامی روسیه بر اوکراین تا کنون این نیروگاه ۲۶ بار جریان برق خارجی خود را از دست داده است.