شبکۀ تحلیلگران افغانستان در یک گزارش تحلیلی در بارۀ وضعیت پناهجویان افغان در بریتانیا می نگارد که این کشور پس از حاکمیت دوبارۀ طالبان بر افغانستان، ۹۸ درصد افغان های را که به بریتانیا پناهنده شده اند، پذیرفته است.
براساس اسناد وزارت داخلۀ بریتانیا، تا سال ۲۰۲۵ رقم پذیرش افغانها در بریتانیا به ۳۴ درصد کاهش یافت، زیرا معیارهای سختگیرانهتری برای واجد شرایط بودن اعمال شد.
شبکه تحلیلگران افغانستان با استناد بر گزارش وزارت داخلۀ بریتانیا می نگارد که از سال ۲۰۲۱ تا پایان سال ۲۰۲۵، در مجموع حدود ۳۷ هزار ۲۱۸ تا نزدیک به ۳۸ هزار شهروند افغان، از طریق برنامههای اسکان مجدد وارد بریتانیا شدند و این رقم نشاندهندۀ یکی از بزرگترین برنامههای پذیرش پناهندگان در سالهای اخیر در اروپا میباشد.
گزارش می افزاید که در مجموع سه مسیر اصلی اسکان برای انتقال و پذیرش افغانها به بریتانیا معرفی شده است که شامل پالیسی کمک برای جابجایی افغانها، برنامۀ اسکان مجدد شهروندان افغان و مسیرهای یا روشهای بشردوستانه میباشد.
در گزارش "شبکۀ تحلیلگران افغانستان" آمده است که حکومت بریتانیا به این باور است که وضعیت امنیتی در افغانستان دیگر به اندازه ای که قبلاً ارزیابی شده بود، "بد نیست" و خطرات برای متقاضیان باید به صورت فردی مورد بررسی قرار بگیرد.
این بدان معناست که اکثر متقاضیان افغان دیگر تصور نمیشود که از آزار و اذیت فرار میکنند. افغانهایی که درخواستشان رد میشود - هنوز - به افغانستان بازگردانده نمیشوند، اما در بلاتکلیفی قانونی به سر میبرند.
تغییرات در سیستم مهاجرتی بریتانیا
در این گزارش آمده است که در ماه نومبر سال ۲۰۲۵، حکومت بریتانیا تغییرات مهمی را در سیستم مهاجرتی پیشنهاد کرد که براساس آن، روند دریافت تابعیت برای پناهندگان، از جمله برای بسیاری از افغانهای که پس از سال ۲۰۲۱ وارد این کشور شده اند، "طولانیتر، پرهزینهتر و پیچیدهتر میشود."
تغییرات بر نحوۀ پذیرش افغان ها در بریتانیا همچنان میتواند بر حق پیوستن اعضای خانوادهها تاثیرگذار باشد. علاوه بر این، در ماه مارچ ۲۰۲۶، افغانستان در فهرست کشورهای قرار گرفت که شهروندان آن دیگر واجد شرایط دریافت ویزۀ تحصیلی و ویزۀ کارگران فنی بریتانیا نیستند.
در مجموع، ارقام نشان میدهد که بریتانیا از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ نقش مهمی در اسکان افغانها ایفا کرد اما این روند با چالشهای مانند کاهش تدریجی پذیرش، فشار بر سیستمهای اسکان و نیاز به ادغام اجتماعی همراه بوده است.
سفرهای خطرناک
از آنجاییکه دریافت ویزه قانونی بریتانیا برای افغان ها شدیداً محدود شده است، شبکۀ تحلیلگران افغانستان مینگارد که بسیاری از افغانها مجبور میشوند مسیرهای خطرناکی را به سمت اروپا و از آنجا به بریتانیا طی کنند. این سفرها اغلب توسط قاچاقچیان سازماندهی میشوند و خطرناک هستند، به طور خاص، سفرهای بین بریتانیا و فرانسه با قایقهای کوچک از طریق کانال مانش منجر به مرگ و میر شمار زیاد پناهجویان می شود.
افغانهایی که به بریتانیا میرسند اغلب ماهها یا حتی سالها برای تصمیمگیری در مورد درخواست پناهندگی خود منتظر میمانند. در این مدت، آنان اجازه کار ندارند و در اقامتگاههای موقت مانند هوتلها اسکان داده میشوند.
اگرچه حکومت بریتانیا نیازمندی های اولیه پناهجویان را فراهم میکند، اما زندگی در این کشور بسیاری پناهجویان افغان را با فشار های روانی مواجه کرده است.
ازدحام جمعیت، بیکاری و آیندهای نامشخص منجر به ایجاد فشار روانی میشود. افغانهایی که پناهندگی دریافت میکنند، در تیوری حق کار و تحصیل دارند، اما در عمل با مشکلات زیادی روبرو اند.
موانع زبانی، کمبود مدارک و دسترسی محدود به بازار کار موانع اصلی برای آنان تلقی میشود.
بسیاری از آنان به جای دنبال کردن حرفۀ خود، مجبور به انجام کارهای کم درآمد میشوند که این امر نیز بر سلامت روان آنان تأثیر منفی میگذارد.
مشکلات الحاق خانوادهها
روند الحاق خانوادهها برای پناهندگان افغان در بریتانیا دشوارتر شده است. براساس این گزارش، سیاستهای جدید نشان میدهد که امکان انتقال خانوادهها به بریتانیا برای بسیاری از پناهندگان محدودتر شده و شرایطی مانند درآمد بالا، و سایر الزامات این روند را پیچیده ساخته است.
همچنان طبق پیشنهادهای تازۀ حکومت بریتانیا، دریافت اقامت دایمی ممکن است تا ۲۰ سال به درازا بکشد، درحالی که این مدت قبلاً حدود پنج سال بود.
برعلاوه، وضعیت اقامت مهاجران به طور منظم بررسی خواهد شد که این امر باعث افزایش بیثباتی و نگرانی در میان پناهنگان افغان شده و برنامهریزی برای آینده را برای آنان دشوار میسازد.
این اصلاحات در قانون مهاجرت بریتانیا با انتقادات گسترده مدافعین حقوق مهاجرین مواجه شد. شبانه محمود، وزیر داخلۀ بریتانیا در ماه نومبر ۲۰۲۵ در پیوند به این انتقادات گفت که "اقامت دایم در بریتانیا یک حق نیست، بلکه یک امتیاز است و باید آن را به دست آورد."
وزیر داخلۀ بریتانیا افزود: " در نتیجهی سطوح بیپیشینۀ مهاجرت در سالهای اخیر، پیشبینی میشود که ۱.۶ میلیون نفر بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ در بریتانیا ساکن شوند و اوج آن در سال ۲۰۲۸ به ۴۵۰ هزار نفر خواهد رسید - حدود چهار برابر بیشتر از اوسط اخیر مهاجرین" در بریتانیا.
براساس گزارش "شبکۀ تحلیلگران افغانستان" این تحلیلها بر پایۀ منابع معتبر تهیه شده است که شامل آمار رسمی وزارت داخلۀ بریتانیا، پارلمان بریتانیا، دادههای نهادهای پژوهشی مانند نهاد نظارتی مهاجرت و همچنان معلومات نهادهای بینالمللی میباشد.