جایزه صلح نوبل به ناوانتم (ناوی) پیلای، حقوقدان افریقای جنوبی، به پاس "تلاشهایش برای ترویج صلح و حقوق بینالملل" اعطا شد.
کمیته نوبل مستقر در ناروی، روز جمعه (۹ اکتوبر)، نام برنده جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۶ را اعلام کرد و بلافاصله سازمان ملل متحد از اعطای این جایزه به پیلای استقبال کرد و آن را نشانهای از "ضرورت" حقوق بشر دانست.
ناوی پیلای که اکنون ۸۵ سال دارد، پیشتر ریاست کمیسیون مستقل تحقیق سازمان ملل متحد را بر عهده داشته است.
کمیته نوبل در بیانیهای اعلام کرد: "برنده امسال نقشی تعیینکننده در تضمین این موضوع ایفا کرده است که جنایات جنگی، جنایات علیه بشریت و نسلکشی مورد پیگرد قضایی قرار گیرند." این کمیته از “شجاعت” و “درستکاری” استثنایی او تمجید کرد.
هیات داوران افزود: "در دورانی که با چالشهای وجودی ــ از جمله شمار جنگها و درگیریهایی که جهان مدتهاست شاهد آن نبوده ــ مشخص میشود، حقوق بینالملل دیگر صرفاً مکملی برای صلح و امنیت نیست، بلکه ضرورتی مطلق است."
جایزه صلح نوبل، مطابق سنت، پنجمین جایزه نوبل است که اعلام میشود؛ پیش از آن، جوایز طب، فزیک، کیمیا و ادبیات اعلام شده بودند. جایزه نوبل اقتصاد دوشنبه آینده اعلام خواهد شد.
پیلای کیست؟
خانم پیلای در دوران آپارتاید در افریقای جنوبی، وکیل جوان با تبار هندی بود و بعدها به مقام قاضی و کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد رسید. او که از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۴ این سمت را بر عهده داشت، در رسیدگی به دوسیههای دشوار مهارت دارد.
پیلای فعالیت حرفهای خود را در افریقای جنوبی آغاز کرد و در دوران حاکمیت نظام آپارتاید، از مخالفان تبعیض نژادی دفاع کرد و برای تامین حقوق زندانیان سیاسی تلاش ورزید. او سپس بهعنوان قاضی در محکمه بینالمللی رسیدگی به جنایتهای رواندا فعالیت کرد و پس از آن به محکمه بینالمللی جرایم راه یافت.
ارزش نقدی این جایزه ۱۲ میلیون کرون سویدن، معادل حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار دالر امریکایی است. قرار است مراسم اهدای آن روز ۱۰ دسمبر در اسلو، همزمان با سالروز درگذشت آلفرد نوبل، بنیانگذار جوایز نوبل، برگزار شود.
جایزه صلح نوبل سال ۲۰۲۵ به ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان حکومت ونزویلا، تعلق گرفته بود.