بنیت: فضای خبرنگاری آزاد و مستقل در افغانستان تقریبا از بین رفته است

ریچارد بنیت، گزارش‌گر حقوق بشر سازمان ملل متحد در امور افغانستان هشدار داد که وضعیت رسانه‌ها در افغانستان به مرحلۀ بحرانی رسیده و فضای روزنامه نگاری "آزاد و مستقل در افغانستان تقریبا از بین رفته است."

بنیت تاکید کرد که مطبوعات "آزاد و مستقل نه تنها سنگ بنای حقوق بشر است، بلکه برای آینده افغانستان ضروری است."

ریچارد بنیت در آستانۀ "سوم می، روز آزادی مطبوعات" در یک بیانیۀ ویدیویی گفت: "از زمان به قدرت رسیدن طالبان در سال ۲۰۲۱، روزنامه‌نگاران با راهکار فزاینده‌ای از سانسور، ارعاب و دستگیری مواجه شده‌اند. بسیاری صرفاً به دلیل انجام وظیفه خود، یعنی گزارش حقایق، بازداشت شده‌اند."

بنیت: فضای خبرنگاری آزاد و مستقل در افغانستان تقریبا از بین رفته است

گزارشگر ویژۀ ملل متحد از مقامات حکومت طالبان خواست تا "فوراً و بدون قید و شرط" همۀ خبرنگاران بازداشت شده را رها کنند و اطمینان حاصل کنند که "کارکنان رسانه‌ای می‌توانند بدون ترس" فعالیت کنند.

ریچارد بنیت با ابراز نگرانی از وضعیت آزادی رسانه‌ها در افغانستان گفت: "در سراسر افغانستان، صداهای مستقل خاموش شده اند. رسانه‌ها تحت کنترول شدید فعالیت میکنند و مجبورند از دستورالعمل‌های پیروی کنند که تعیین می‌کند چه چیز و چگونه گزارش شود."

بنیت افزود که فضای ترس و نظارت مداوم باعث شده است تا خبرنگاران در شرایط دشوار کار کنند. بنیت گفت: " روزنامه‌نگاران تحت نظارت مداوم قرار دارند. آنان تهدید، ارعاب و در موارد متعدد، خودسرانه بازداشت می‌شوند."

این گزارشگر ویژۀ حقوق بشر بر وضعیت نابسامان زنان به ویژه خبرنگاران زن اشاره کرده گفت که بسیاری از خبرنگاران با توجه به وضعیت حاکم "اکنون خودسانسوری می کنند، نه به خاطر که خودشان می‌خواهند" بلکه آنان این کار را "برای بقای حیات" شان انجام می‌دهند.

ریچارد بنیت وضعیت خبرنگاری را برای زنان در افغانستان "وخیم‌تر" خوانده گفت: "بسیاری شغل خود را از دست داده‌اند. کسانی که باقی مانده‌اند با محدودیت‌هایی مانند محدودیت در آزادی حرکت و الزام به پوشاندن صورت خود هنگام گزارش دادن در مقابل دوربین مواجه اند. زنان در رسانه‌ها حقوق کمتری دریافت می‌کنند، فرصت‌های کمتری به آنان داده می‌شود و از زندگی عمومی بیرون رانده می‌شوند."

این درحالیست که گزارش‌گران بدون مرز گزارش داده است که با حاکمیت دوبارۀ طالبان، ۸۰ درصد خبرنگاران زن وظایف شان را از دست داده اند.

بنیت هشدار داد که این وضعیت تنها به رسانه‌ها محدود نمی‌شود، بلکه بخشی از یک بحران گسترده‌تر حقوق بشری در افغانستان است. او گفت: "آزادی بیان و دسترسی به معلومات، حقوق بشر است." به گفتۀ او حتی شهروندان عادی نیز به دلیل صحبت یا شریک ساختن معلومات، در معرض تهدید و بازداشت قرار دارند.

ریچارد بنیت گفت: "دسترسی به اطلاعات قابل اعتماد در حال کاهش است. گزارش‌های متناقض، شفافیت محدود و دسترسی محدود، دانستن آنچه در عمل اتفاق می‌افتد را به طور فزاینده‌ای دشوار می‌کند."

بنیت افزود: " این فرسایش آزادی مطبوعات بخشی از یک بحران گسترده‌تر است. افغانستان همچنان با یکی از جدی‌ترین فوریت‌های انسانی به سطح جهان روبرو است. در عین حال، حقوق بشر به طور سیستماتیک و حتی بیشتر برای زنان و دختران محدود می‌شود."

این گزارش‌گر حقوق بشر سازمان ملل متحد، با تاکید بر نقش حیاتی رسانه‌های مستقل، به ویژه رسانه‌های که در بیرون از افغانستان فعالیت می‌کنند، گفت که این رسانه‌ها "آخرین منبع معلومات آزاد برای مردم افغانستان اند و نقش مهمی را در پر کردن این شکاف ایفا می‌کنند."

در روز جهانی آزادی مطبوعات ۲۰۲۶، بنیت از جامعۀ جهانی خواست تا حمایت خود را افزایش داده و اقدامات بیشتری انجام دهند.

او حمایت مالی و تخنیکی را از رسانه‌های مستقل "بسیار مهم" عنوان کرده گفت: "حمایت از رسانه‌های مستقل، به ویژه رسانه‌هایی که در تبعید فعالیت می‌کنند، کاهش یافته است و روزنامه‌نگاران تأکید کرده‌اند که بدون حمایت بین‌المللی پایدار، بسیاری از رسانه‌های مستقل ممکن است بقا نکنند."

این اظهارات ریچارد بنیت در حالی بیان می شود که گزارش‌گران بدون مرز می گوید که شاخص آزادی بیان در افغانستان از سال ۲۰۲۱ به این‌سو ۵۳ رده افت داشته است.

این گزارش با بررسی ۱۸۰ کشور، تصویری از بدترین و بهترین محیط‌های رسانه‌ای و همچنین وضعیت کشورهای مانند افغانستان، ایران، پاکستان و ایالات متحده را ارایه می‌دهد.

حکومت طالبان تا زمان نشر این گزارش، در مورد اظهارات بنیت، واکنش نشان نداده اند اما پیش از این در کنار اینکه ورود او را به افغانستان منع کرده اند، گزارش‌های نهادهای مدافع حقوق خبرنگاران را در مورد وضعیت مطبوعات در افغانستان رد کرده و گفته اند که آزادی رسانه‌ها در افغانستان در چوکات اصول اسلام و شریعت تامین است.