سران کشور های عضو سازمان همکاری شانگهای در بشکیک با نشر اعلامیهای، بر ایجاد یک حکومت همهشمول، با مشارکت گستردهٔ نمایندگان تمامی گروههای قومی و سیاسی جامعهٔ افغانستان تاکید کردند.
در اعلامیه ای که پس از پایان اجلاس سران کشور های این سازمان روز سه شنبه اول سپتمبر نشر شد آمده است: "کشور های عضو مجدداً تاکید می کنند که تشکیل یک حکومت فراگیر با مشارکت گسترده نمایندگان همه گرو های قومی – سیاسی جامعه افغانستان، تنها راه دستیابی به صلح و ثبات پایدار در آن کشور است."
در بیستوپنجمین سال فعالیت سازمان همکاری شانگهای، افغانستان بار دیگر در محور گفتگوهای امنیتی و سیاسی این سازمان قرار گرفته است؛ کشوری که اعضای این سازمان آن را برای ثبات منطقهای مهم میدانند.
رهبران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای در آنچه اعلامیهٔ بیشکک خوانده شده، گفتهاند که از تلاشهای جامعهٔ جهانی برای تأمین صلح، ثبات و توسعه در افغانستان حمایت میکنند.
در این اعلامیه، کشورهای عضو بر شکلگیری افغانستان بهعنوان کشوری مستقل، بیطرف و صلحآمیز و عاری از تروریزم، جنگ و مواد مخدر تاکید کردند.
در نشست امسال، نمایندهٔ افغانستان دعوت نشده بود، اما شماری از رهبران منطقه دربارهٔ امنیت و ثبات افغانستان صحبت کردند.
نرندرا مودی، صدراعظم هند گفت: "آرمان مشترک ما برای داشتن یک ایروایشیا صلحآمیز و امن، همچنان ارتباط نزدیک با صلح و ثبات در افغانستان دارد. هند در زمینه توسعه و ارایه کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان سهم گرفته است و به این کار ادامه خواهد داد. "
سران ۲۱ کشور جهان از جمله شی جینپینگ رییسجمهور چین، نرندرا مودی صدراعظم هند، رجب طیب اردوغان رییسجمهور ترکیه، ولادیمیر پوتین، رییسجمهور روسیه، مسعود پزشکیان رییس جمهور ایران و همچنان انتونیو گوتیرش منشی عمومی ملل متحد در این نشست شرکت داشتند.
انتونیو گوتیرش، منشی عمومی سازمان ملل متحد، در حاشیهٔ این نشست با رهبران کشور میزبان، قرغیزستان، اوزبیکستان و تاجیکستان دیدار کرده است.
سازمان ملل متحد میگوید که گوتیرش در دیدار با امامعلی رحمان، رییسجمهور تاجیکستان، دربارهٔ وضعیت افغانستان گفتگو کرده است. در این بیانیه جزییات این گفتگوها منتشر نشده است.
شوکت میرضیایف، رییس جمهور اوزبیکستان حفظ صلح و ثبات در افغانستان را برای امنیت و توسعهٔ منطقه ضروری دانست.
میرضیایف گفت: "همهٔ ما به یک کشور همسایهٔ (افغانستان) مرفه نیاز داریم که در روندهای سازندهٔ منطقهای ادغام شده باشد. اکنون زمان آن فرارسیده است که گفتوگوی منظم میان سازمان همکاری شانگهای و افغانستان از سر گرفته شود تا طیف گستردهای از مسایل مرتبط با امنیت و همکاریهای اقتصادی مورد بحث و بررسی قرار گیرد. "
شهباز شریف، صدراعظم پاکستان خواستار محکومیت تروریزم در تمامی اشکال آن شد و گفت که چشمانداز اتصال منطقهای تنها زمانی میتواند تحقق یابد که در افغانستان صلح و ثبات برقرار باشد.
شریف افزود: "گروههای تروریستی بهطور مداوم از خاک افغانستان برای انجام حملات در پاکستان و سایر کشورهای همسایه و کشتن افراد بیگناه استفاده میکنند و باید بهگونهٔ مؤثر از این کار جلوگیری شود. "
اما مقام های طالبان همواره اتهامات مبنی بر حمایت از گروههای شبهنظامی مخالف پاکستان را رد کردهاند و گفتهاند که به هیچ گروهی اجازه نمیدهند از خاک افغانستان علیه کشورهای دیگر استفاده کند.
افغانستان با سه عضو این سازمان، چین، تاجیکستان و ازبیکستان، نزدیک به ۱۶۰۰ کیلومتر مرز مشترک دارد و اعضای سازمان همکاریهای شانگهای بارها از تهدیدهای امنیتی برخاسته از خاک افغانستان نگرانی کردهاند.
با آنکه افغانستان در سال ۲۰۱۲ عضویت ناظر این سازمان را بدست آورد، اما پس از حاکم شدن طالبان بر افغانستان در اگست ۲۰۲۱ عضویت این کشور در سازمان همکاری شانگهای به تعلیق درآمد.
سازمان همکاری شانگهای در سال ۲۰۰۱ به عنوان یک پیمان سیاسی، اقتصادی و امنیتی ایجاد شد که در آغاز چین، روسیه، قزاقستان، قرغیزستان، اوزبیکستان و تاجیکستان عضویت این پیمان را داشتند. هند و پاکستان در سال ۲۰۱۷، ایران در سال ۲۰۲۳ و بلاروس در سال ۲۰۲۴ عضویت این سازمان را حاصل کردند.