کاهش چشم‌گیر کمک‌های بشردوستانه به افغانستان، خدمات صحی میلیون‌ها نفر را در آن کشور با خطر مواجه ساخته و نگرانی را از مسدود شدن صدها مرکز صحی در افغانستان برانگیخته است.
برونو لومارکیس، معاون نمایندۀ ویژۀ منشی عمومی سازمان ملل متحد و همآهنگ کنندۀ امور این سازمان در افغانستان گفت که در پی کاهش بودجه، ۴۰ درصد نظام مراقبت‌های اولیۀ صحی افغانستان در فاصلۀ سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، با خطر مسدود شدن روبه‌رو است.
لومارکیس، روز جمعه ششم نومبر در یک نشست خبری در نیویارک گفت که این وضعیت بیش از ۷۰۰ مرکز صحی از مجموع یک هزار و ۹۰۰ مرکز را در سراسر افغانستان در بر می‌گیرد.
برونو لومارکیس گفت که وضعیت این کشور را در یک "چهارراه دشوار" توصیف کرد و گفت که ثبات و امنیت نسبی در کنار شکنندگی اقتصادی، محدودیت حقوق اساسی و نیازهای فوری بشردوستانه قرار دارد.
به گفتۀ این مقام ملل متحد بودجۀ کمک‌های بشردوستانه از دو میلیارد دالر در سال ۲۰۲۳ به ۵۷۰ میلیون دالر در ۲۰۲۶ کاهش یافته و درخواست کمک‌های سال ۲۰۲۶ میلادی سازمان ملل متحد، تنها ۳۳ درصد تمویل شده است.
این مطلب مرتبط را نیز بخوانید
شمولیت مردان در دانشگاه‌های افغانستان ۳۰ درصد کاهش یافته است - ملل متحدلومارکیس با اشاره به محدودیت‌های گسترده بر زنان و دختران افغانستان گفت: "بیش از ۲.۶ میلیون دختر از دسترسی به آموزش متوسطه محروم شده اند و شمار دختران محصل در دانشگاه‌ها به صفر رسیده است."
به گفتۀ او مشارکت پسران در مکاتب نیز کاهش یافته است چرا که برخی خانواده‌های نیازمند اقتصادی، پسران‌شان را برای کمک به تامین معیشت به کار می‌گمارند.
بحران بازگشت مهاجرین
لومارکیس همچنان از بازگشت گسترده مهاجران از پاکستان و ایران به افغانستان ابراز نگرانی کرد و گفت که از سه‌ماه سوم سال ۲۰۲۳ به این‌سو، ۶.۷ میلیون نفر به افغانستان بازگشته‌اند.
این مقام ملل متحد این رقم را در مقایسه با جمعیت فرانسه، معادل بازگشت حدود ۱۰ میلیون نفر به آن کشور در جریان سه سال توصیف کرد و گفت: "این رقم برای افغانستان، کشوری که از پیش با چالش‌های زیادی روبه‌رو است، بسیار بزرگ است."
برونو لومارکیس همچنان ولایت هرات را یکی از نقاطی خواند که محدودیت‌ها بر زنان و دختران در آن تشدید شده است، محدودیت‌هایی که به گفته او، دسترسی زنان به آموزش، کار، خدمات و مشارکت در زندگی عمومی و روند کمک‌رسانی را محدود می‌کند.
افزایش کشت خشاش
در بخش دیگری از این نشست، هماهنگ‌کننده امور سازمان ملل در افغانستان از افزایش سطح کشت خشخاش در این کشور خبر داد و گفت که مساحت زمین‌های زیر کشت خشخاش از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، ۳۳۰ درصد افزایش یافته و میزان تولید نیز پنج برابر شده است.
این مطلب مرتبط را نیز بخوانید
افزایش چند برابر کشت کوکنار و تولید تریاک در افغانستانبرونو لومارکیس با اشاره به این‌که کشت خشخاش هنوز از یک سطح ابتدایی پایین افزایش یافته، تأکید کرد که مبارزه پایدار با این کشت نیازمند فراهم‌کردن گزینه‌های معیشتی جایگزین برای دهقانان است.
لومارکیس گفت: "برای این‌که ریشه‌کنی مؤثر و پایدار باشد، باید با بازارهای جایگزین و فرصت‌های معیشتی قابل دوام برای کشت‌کنندگان خشخاش همراه شود."
پیش از این دفتر مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان ملل متحد، روز پنجشنبه ۲۹ اکتوبر در گزارشی گفته بود که تولید تریاک در افغانستان در مقایسه با سال گذشته حدود پنج برابر افزایش یافته است.
مونیکا جوما، رییس اجرایی دفتر سازمان ملل متحد در امور مبارزه با مواد مخدر و جرایم (یو‌ان‌او‌دی‌سی) با انتشار اعلامیه‌ای، دلیل این افزایش را فقر و مشکلات اقتصادی دهقانان عنوان کرده است.