تلاش طالبان برای بدست آوردن کرسی نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد در پنج سال اخیر بی نتیجه مانده و دپلوماتی که از سوی حکومت پیشین افغانستان در نمایندگی این کشور در ملل متحد توظیف شده بود، نمایندگی افغانستان را در این سازمان سرپرستی میکند.
تحلیلگران میگویند با اینکه افغانستان طی این مدت در سازمان ملل یک نماینده دایمی رسمی نداشته، اما این سازمان به منظور حفظ جایگاه افغانستان در سازمان ملل متحد، این دپلومات حکومت پیشین افغانستان را به عنوان سرپرست پذیرفته است.
طی پنج سال حکومتداری، مقامات حکومت طالبان بارها خواستار واگذاری کرسی دایمی افغانستان در سازمان ملل به حکومت این گروه شده اند، تقاضای که از سوی این سازمان همواره رد شده است.
سازمان ملل متحد احترام به حقوق بشر به شمول حقوق زنان و دختران، احترام به حقوق اقلیت ها، تشکیل یک حکومت فراگیر و پاسخگو و پا بندی حکومت طالبان به قوانین بین المللی را پیش شرط هرگونه تامل و عادی سازی روابط با حکومت طالبان عنوان کرده است.
ملل متحد میگوید که هر تصمیمی در مورد کرسی نمایندگی افغانستان از سوی حکومتها اتخاذ میشود و در حال حاضر کشورهای عضو این سازمان هیچ تحرکی در راستای به رسمیت شناختن حکومت طالبان در افغانستان ندارند.
فرحان حق، سخنگوی منشی عمومی سازمان ملل متحد در اوایل ماه اگست گفت: "این حکومتها اند که مشخص میکنند که کی را به صفت حکومت افغانستان به رسمیت بشناسند. این کاری است که در قبال مقامهای حاکم در افغانستان اتفاق نیفتاده است و تا جاییکه من خبر دارم، باور ندارم که تحرکی در این راستا در میان کشورهای عضو ملل متحد وجود داشته باشد."
نصیر احمد فایق، دپلومات حکومت پیشین افغانستان که از ماه دسمبر سال ۲۰۲۱ به این طرف سرپرستی نمایندگی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد را به عهده دارد، میگوید که طالبان از راه زور قدرت را به دست گرفتهاند و به دلیل فقدان مشروعیت ملی و بینالمللی، شایستگی نمایندگی دایمی افغانستان در این سازمان را ندارند.
او گفت که واگذاری کرسی نمایندگی سازمان ملل به افغانستان یک تصمیم جمعی مجمع عمومی است که بستگی به عملی شدن تهداتی چون تامین حقوق زنان و دختران در افغانستان، تشکیل یک نظام فراگیر و پاسخگو، رعایت حقوق بشر، مبارزه با تروریزم و پایندی افغانستان به تعهدات بین الملللی است.
فایق در مصاحبه با صدای امریکا گفت: "تا زمانی که طالبان به سیاست های کنونی شان خاتمه ندهند، به خصوص در مورد زنان و دختران، به هیچ وجه تغیری را در رابطه به برخورد و یا تامل جامعه جهانی و سازمان ملل متحد در مورد شان توقع نداشته باشند."
تعیین این که چه کسی می تواند در سازمان ملل متحد از افغانستان به عنوان یک عضو این سازمان نمایندگی کند مطابق اصول کاری مجمع عمومی این سازمان و از طریق کمیته اعتبار نامه ها و تصمیم مجمع عمومی صورت میگیرد. بنا بر این از لحاظ حقوقی، معیار ها و قوانین بین المللی تنها کشورهای عضو صلاحیت دارند تا در مورد به رسمیت شناختن نظام ها، نماینده دایمی و کرسی کشورها در سازمان ملل تصمیم بگیرند.
تحلیلگران مسایل حقوق بین الملل میگویند با اینکه از زمان تاسیس کرسی دایمی افغانستان در سازمان ملل متحد، این کشور همواره نماینده دایمی خود را در این سازمان حفظ کرده بود، اما شرایط کنونی در افغانستان یک وضعیت استثنایی را برای کرسی افغانستان در سازمان ملل متحد رقم زده است.
شهلا فرید، استاد پیشین حقوق در دانشگاه کابل به صدای امریکا گفت: "از نظر حقوق بین الملل ما نمی توانیم بگویم که نماینده حکومت پیشین، نماینده قانونی دایمی افغانستان است بلکه می توانیم این را بگویم که تا تعین تکلیف اعتبار نامه طالبان، نمایندگی موجود در یک وضعیت موقت انتقالی به فعالیت خود ادامه میدهد."
نصرالله استانکزی، استاد پیشین دانشگاه کابل به صدای امریکا گفت از انجایکه تعیین نماینده دایمی در سازمان ملل نیاز به گواهینامه رسمی از جانب حکومت مثل (ریاست جمهوری، صدارت یا هم وزارت خارجه) دارد، پست های که به گفته وی در حال حاضر افغانستان ندارد یا هم اگر افرادی در این پست ها کار می کنند از جانب جامعه بین المللی به رسمیت شناخته نشده، تصمیم برای تعیین سرنوشت کرسی افغانستان در سازمان ملل متحد را مغلق کرده است.
او افزود: "پس ملل متحد به منظور حفظ کرسی افغانستان شخصی را که کاردار نمایندگی دایم افغانستان در ملل متحد است حکماً پذیرفته و او وضعیت افغانستان را تشریح میکند و تصمیم را مجمع عمومی میگیرد اما بیانات شان هیچ بار حقوقی را به بار آورده نمی تواند بخاطر این که نمایندگی از یک حکومتی که عضو سازمان ملل متحد باشد ندارند."
پس از حاکم شدن طالبان بر افغانستان در اگست سال ۲۰۲۱ تا کنون به جز روسیه، هیچ کشور دیگری حکومت این گروه را به رسمیت نشناخته است.
وزارت خارجۀ ایالات متحده، چندی پیش در پاسخ به پرسش صدای امریکا در یک ایمیلی نگاشته بود است که هرگونه اقدام در راستای به رسمیت شناختن و عادی سازی روابط با حکومت طالبان وابسته به عملکرد آن گروه خواهد بود.
در همین حال، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان گفته است که در نبود یک نمایندۀ رسمی این گروه در سازمان ملل متحد، هیچ گونه ارزیابی در مورد وضعیت افغانستان کامل یا منصفانه نخواهد بود.
افغانستان به تاریخ ۱۹ ماه نومبر سال ۱۹۴۶، به صورت رسمی عضویت سازمان ملل متحد را کسب کرد و از آن زمان به بعد کرسی نمایندگی خود در این سازمان را حفظ کرده است.