دفتر مبارزه با جرایم و مخدرات سازمان ملل متحد با نشر گزارشی گفته است که شمار زیاد دهقانانی که در شمال افغانستان کوکنار میکاشتند، نتوانسته اند درآمد از دست رفتۀ شان را جبران کنند.
در این گزارش که روز دوشنبه ۲۹ دسمبر نشر شد، آمده است که ۸۵درصد دهقانان در ولایتهای بدخشان، بلخ و قندوز یا هیچ جاگزینی برای درآمد از دست رفتۀ شان نداشته و یا هم توانسته اند که تنها بخشی از آن را جبران کنند.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در اپریل ۲۰۲۲ کشت، تولید و تجارت مخدرات را در افغانستان ممنوع اعلام کرد.
دفتر مبارزه با جرایم و مخدرات سازمان ملل متحد گفته است که ۹۵درصد دهقانان در این سه ولایت از کشت کوکنار دست کشیده اند و به گفتۀ این نهاد دهقانان افغان به حمایت نیاز دارند.
گزارش حاکی است که اکثر دهقانان افغان در بدخشان، بلخ و قندوز که پیش از این کوکنار میکاشتند، اکنون به کشت گندم رو آورده اند، اما بر اساس یافتههای این گزارش، گندم محصول ارزان بوده و درآمد آن در مقایسه با تریاک بسیار اندک است.
بربنیاد یافتههای گزارش ملل متحد، در سال ۲۰۲۳ عاید گندم از هر هکتار (برابر به پنج جریب زمین) ۷۷۰ دالر بود حالانکه حاصل کوکنار از یک هکتار زمین به حدود ده هزار دالر امریکایی میرسد.
ملل متحد با اشاره به خشکسالیهای پیهم و کمبود منابع آب، گفته است که این وضعیت فشار را بر دهقانان تشدید کرده و آنا را به سمت عدم مصوونیت غذایی و فقر سوق میدهد.
دفتر مبارزه با جرایم و مخدرات سازمان ملل متحد برای رسیدگی به مشکل دهقانان افغان خواستار یک رویکرد هماهنگ و درازمدت به شمول ارایۀ بدیلهای پایدار و ترویج کشت محصولات با ارزش و سازگار با شرایط محلی شده است.
دونالد ترمپ، ریيسجمهور ایالات متحدۀ امریکا، در ماه سپتمبر سال روان اعلام کرد که افغانستان را به "دلیل اینکه در حفظ تعهداتش به کنترول مخدرات ناکام مانده و با در نظر داشت تهدیدات جدی علیه منافع ایالات متحده و امنیت بینالمللی" یکجا با چند کشور دیگر به عنوان مسیرهای بزرگ ترانزیت یا تولید کنندۀ مخدرات غیرقانونی درج فهرست کرده است.
رییس جمهور ترمپ گفته بود که با وصف ممنوعیت طالبان بر تولید و تجارت مخدرات، ذخایر و تولید پیهم مواد مخدر در افغانستان، جریان انتقال آن را به بازارهای بینالمللی تداوم بخشیده است و به گفتۀ ترمپ برخی اعضای گروه طالبان هنوز هم از تجارت مواد مخدر سود میبرند.
ایالات متحدۀ امریکا همچنین از افزایش تولید متامفتامین در افغانستان خبر داده و گفته است که "درآمد حاصل از این مخدرات، گروههای جنایتکار فراملی را تمویل و از تروریستان بینالمللی حمایت میکند".
متامفتامین از جمله مخدراتی است که به گونۀ صنعتی در لابراتوار تولید میشود و در افغانستان به نام "شیشه" نیز مشهور است.