دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحدۀ امریکا، پس از احراز دوبارۀ تصدی ریاست جمهوری امریکا در ۲۰ جنوری ۲۰۲۵، مهارت مذاکراتیاش را با دپلوماسی استوار بر مفهوم "صلح از طریق قدرت" ترکیب کرد تا توافقنامههای توقف و مهارکردن هشت جنگ را در جهان در سال ۲۰۲۵ به دست آورد.
رویکرد دپلوماتیک رییس جمهور ترمپ که از سوی قصر سفید به عنوان یک رویکرد نامتعارف توصیف میشود، بر موفقیتش در توافقات ابراهیم بنا شده است که در دور نخست ریاست جمهوری وی در سال ۲۰۲۰ شکل گرفت و از قدرت نظامی و اقتصادی امریکا برای جلوگیری از مبدل شدن هشت درگیری و اختلاف بینالمللی به جنگهای گستردهتر بهره برده است.
بر بنیاد استراتیژی امنیت ملی رییس جمهور ترمپ که در ماه نومبر نشر شد "یک جهان مشتعل در آتش، جاییکه جنگها به سواحل ما میرسند، برای منافع امریکایی بد است."
دونالد ترمپ، همچنان زمان قابل ملاحظهای را در ۲۰۲۵ به منظور تلاش برای میانجیگری جهت حل و فصل جنگ روسیه علیه اوکراین به خرج داد. درگیریی که در فبروری ۲۰۲۲ در زمان ریاست جمهوری جو بایدن، رییس جمهور پیشین امریکا، با تهاجم تمام عیار روسیه بر اوکراین آغاز شد.
در استراتیژی امنیت ملی امریکا، رییس جمهور ترمپ اعلام کرد که "مذاکره برای توقف سریع خصومتها در اوکراین، به منظور باثبات سازی اقتصادهای اروپایی، جلوگیری از تشدید یا گسترش ناخواستۀ جنگ، و برقراری مجدد ثبات استراتیژیک با روسیه، و همچنین برای امکانپذیر کردن بازسازی پس از جنگها در اوکراین به منظور بقای آن به عنوان یک کشور پایدار، از منافع اصلی ایالات متحده است."
در ۱۷ دسمبر، در یک خطابۀ تلویزیونی در بارۀ دستآوردهای یکساله اش، رییس جمهور ترمپ خاطرنشان کرد که پس از بازسازی اردوی ایالات متحده در دور نخست ریاست جمهوری اش، او قابلیتهای جدیدی را به آن افزوده است که آنرا به قویترین اردوی جهان مبدل میکند.
رییس جمهور ترمپ گفت: "من قدرت امریکا را دوباره احیا کردم، در ده ماه، هشت جنگ را حل و فصل کردم، تهدید هستهای ایران از بین بردم و جنگ در غزه را پایان دادم، برای نخستین بار در سه هزار سال – صلح را به شرق میانه نافذ کردم و رهایی گروگانها – هم زنده و هم مرده – را تضمین کردم."
ترمپ آتشبسها و توافقهای صلحی را میانجیگری کرد که به درگیریهای عمده پایان داد و تنشها را در هشت درگیری و اختلاف، از جمله جنگ بین اسراییل و ایران، اسراییل و گروه تروریستی فلسطینی حماس، جمهوری دموکراتیک کانگو و رواندا، کمبودیا و تایلند، هند و پاکستان، ارمنستان و آذربایجان، مصر و اتیوپیا، و کوزوو و صربستان، آرام کرد.
مهمترین این درگیریهای جهانی که ترمپ آنرا توقف داد، جنگ دوازده روزه میان اسراییل و ایران در ماه جون بود. اسراییل جنگ را به تاریخ سوم جون با حملات پیشگیرانه بر آنچه تهدیدهای وجودی از جانب تاسیسات اتمی و میزایلی ایران، دانشمندان هستهای و فرماندهان اردوی ایران خواند، آغاز کرد. ایران با شلیک صدها میزایل بر مراکز مزدحم و زیربنایی اسراییل، تلافی کرد.
رییس جمهور ترمپ از حق اسراییل برای حمله بر ایران در دفاع از خود حمایت کرد و با دستور حملات هوایی ۲۲ جون که به گفتۀ او سه سایت مورد استفاده ایران برای توسعه سلاحهای هستهای را نابود کرد، به نفع اسراییل وارد درگیری شد. دونالد ترمپ اسراییل را پیروز جنگ اعلام کرد و توافق آتشبس میان اسراییل و ایران را که از ۲۴ جون به اینسو برقرار مانده است، برای توقف جنگ تامین کرد.
رییس جمهور ایالات متحده، همچنان در ماه اکتوبر مذاکراتی را برای توقف جنگ بزرگ دوساله در غزه آغاز کرد که با تهاجم گروه حماس بر اسراییل در هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ آغاز شده بود.
دو طرف آتشبس را در ۱۰ اکتوبر به عنوان بخشی از مرحلۀ اول طرح صلحی که رییس جمهور ترمپ ماه قبل آن، با تایید اسراییل و هشت کشور عربی و مسلمان ارایه کرده بود، آغاز کردند. آن طرح از حماس میخواست تا گروگانهای باقیمانده، زنده و فوت شده، را که قبل و بعد از حملۀماه اکتوبر ۲۰۲۳ در غزه نگهداری کرده بود، تسلیم دهد. این طرح همچنان خواهان خلع سلاح این گروه توسط یک نیروی بین المللی تامین کنندۀ ثبات است، تا دیگر هرگز تهدیدی را متوجه اسراییل نسازد.
حماس به جز یکی از گروگانهای باقیمانده، بقیه را تحویل داد، در حالی که اسراییل در عوض حدود ۲۰۰۰ زندانی فلسطینی را که به دلیل جرایم امنیتی بازداشت شده بودند، آزاد کرد، بقایای اجساد چند صد فلسطینی درگذشته را تحویل داد و نیروهای اسراییلی را به یک "خط زرد" جدید در غزه عقبراند و کنترول نیمی از قلمرو را در دست آنان گذاشت. اما رهبران حماس علناً تعهد کردند که خلع سلاح نشوند، چیزی که به گفتۀ رییس جمهور ترمپ، آنان متعهد به انجام آن شدهاند.
آتشبس غزه تا پایان سال ۲۰۲۵ پابرجا ماند، بدون بازگشت به درگیریهای بزرگ، حتا با وجود اینکه اسراییل با حمایت لفظی ایالات متحده، حملات وقفهای را بر عمال حماس انجام داد که به گفتۀ اسراییل آتشبس را نقض کرده و از خط زرد عبور کردهاند.
متحدین رییس جمهور ترمپ در آنچه قصر سفید آن را "دپلوماسی خاموش" نامید، دخیل شدند تا برای جلب مشارکت سایر کشورها در نیروی بین المللی تامین کنندۀ ثبات تلاش کنند که قرار است در نیمۀ از غزه که هنوز تحت کنترول حماس قرار دارد، در مرحلۀ دوم طرح مستقر شوند. رییس جمهور ترمپ حین میزبانی از بنیامین نتیاهو، صدراعظم اسراییل در ۲۹ دسمبر در فلوریدا به خبرنگاران گفت که اگر حماس در "مدت زمان بسیار کوتاه" خلع سلاح نشود، آن گروه با سرنوشت "وحشتناک" از جانب کشورهایی مواجه خواهد شد که به گفتۀ ترمپ میخواهند بخشی از نیروی بین المللی تامین کنندۀ ثبات باشند.
در افریقا، رییس جمهور ترمپ در واکنش به تشدید خشونتها در شرق جمهوری دموکراتیک کانگو که سرشار از مواد معدنی است، جایی که گروه مسلح "ام۲۳" مورد حمایت رواندا شهرهای بزرگ را در جنوری و فبروری تصرف کرد، در ماه اپریل مشاور ارشد خود، مسعد بولوس، را برای انجام یک ماموریت صلح به هر دو کشور فرستاد.
این تلاش دپلوماتیک با ریاست ترمپ بر امضای توافقنامه صلح ۲۷ جون توسط وزیران خارجۀ کانگو و رواندا در واشنگتن به اوج خود رسید که آنان متعهد شدند "هرگونه حمایت حکومتی از گروههای مسلح غیردولتی را متوقف کنند" و گروه شبهنظامی مسما را نیروهای دموکراتیک برای آزادی رواندا را که در جمهوری دموکراتیک کانگو فعال است و با رواندا خصومت دارد، از میان بردارند.
رییس جمهور ترمپ در چهارم دسمبر، با میزبانی از فلیکس تشیسکدی، رییس جمهور کانگو و پل کاگامه، رییس جمهور رواندا، در انستیتیوت صلح ترمپ در واشنگتن برای امضای "توافقنامههای واشنگتن برای صلح و رفاه" تلاش برای صلح را تقویت کرد.
این توافقنامهها تعهد دو طرف به توافق صلح ماه جون را مجدداً تایید کرد و شامل یک مؤلفه جدید بود: یک "چارچوب ادغام اقتصادی منطقهای" که در آن هر دو طرف توافق کردند در پروژههای اقتصادی با یکدیگر و سایر کشورهای منطقه دریاچههای بزرگ افریقا همکاری کنند و فرصتهای سرمایهگذاری را برای بخش خصوصی ایالات متحده ایجاد کنند.
در مراسم امضای توافقنامه در ماه دسمبر، رییس جمهور ترمپ همچنان از توافقنامههای دوجانبه جداگانهای با جمهوری دموکراتیک کانگو و رواندا خبر داد که به گفته او "فرصتهای جدیدی را برای ایالات متحده جهت دسترسی به مواد معدنی حیاتی فراهم خواهد کرد - توافقنامههایی که به نفع اقتصاد هر سه کشور خواهد بود."
در آسیا، رییس جمهور ایالات متحده دخالت دپلوماتیک را به منظور توقف درگیریهای چند روزه و چند هفتهای میان کمبودیا و تایلند و هند و پاکستان، روی دست گرفت.
جنگ میان کمبودیا و تایلند در ۲۴ جولای آغاز شد که بخشی از منازعۀ درازمدت مرزی مربوط به ادعاهای حاکمیت بر سر معابد مقدس باستانی است. با کشته شدن دهها نفر و آواره شدن صدها هزار نفر در اثر درگیریها در دو طرف مرز، رییس جمهور ترمپ در رسانههای اجتماعی گفت که به رهبران هر دو کشور گفته است که اگر درگیریها ادامه یابد، ایالات متحده با هیچ یک از آنان توافق تجارتی امضا نخواهد کرد.
این فشار باعث شد تا کمبودیا و تایلند یک آتشبس را در ۲۸ جولای پس از آن اعلان کنند که مذاکرات با میانجیگری مالیزیا در شهر پوترانجایا، در مالیزیا برگزار شد و رییس جمهور ترمپ به هر دو طرف تبریک گفت و مذاکرات تجارتی دوجانبه را از سر گرفت.
هان مانیت، صدراعظم کمبودیا و انوتین چارنویراکول، صدر اعظم تایلند با امضای توافق صلح کوالالامپور در ۲۶ اکتوبر در مالیزیا در حضور رییس جمهور ترمپ و در حاشیه اجلاس انجمن کشورهای جنوب شرقی آسیا (آسین)، آتش بس را گسترش دادند.
درگیری مرزی کمبودیا و تایلند در هشتم دسمبر با حملات هوایی و تبادل آتش میزایل و توپخانه شعلهور شد که منجر به کشته شدن دهها نفر دیگر و آواره شدن صدها هزار نفر در هر دو کشور شد. رییس جمهور ترمپ بار دیگر مداخله کرد و اعلام کرد که در ۱۲ دسمبر با صدراعظمهای هر دو کشور صحبت کرده و با کمک انور ابراهیم، صدراعظم مالیزیا، توافق آنان را برای آتشبس دیگری تضمین کرده است. پس از ادامۀ جنگ برای دو هفتۀ دیگر، وزیران دفاع کمبودیا و تایلند در ۲۷ دسمبر در یک پوستۀ تلاشی سرحدی آتشبس را امضا کردند.
در یک مداخلۀ موفقیتآمیز دیگر که به درگیری چهار روزه بین هند و پاکستان - بدترین درگیری بین دو همسایه مسلح به سلاح هستهای در دهههای اخیر - پایان داد، ترمپ در رسانههای اجتماعی اعلام کرد که هر دو طرف پس از یک "شب طولانی" مذاکرات با میانجیگری ایالات متحده، در دهم می به آتشبس فوری موافقت کردند.
هند در هفتم ماه می، با حملات طیارۀ بدون سرنشین و میزایل بر اهداف ادعاشدۀ تروریستان در پاکستان، جنگ را آغاز کرد که به گفتۀ دهلی جدید اقدام تلافیجویانه به حملۀ تروریستی اسلامگرایان در ۲۲ اپریل بر هند بود که در آن ۲۶ غیرنظامی در یک مکان سیاحتی در پهالگام در کشمیر تحت کنترول هند کشته شد.
هند تروریستهای مستقر در کشمیر تحت کنترول پاکستان را مسوول حمله پهالگام دانست که کمیسیون آزادی مذهبی بینالمللی ایالات متحده اعلام کرد هندوها را هدف قرار داده است. هرچند اسلامآباد هرگونه دخالت تروریستی را از خاک خود رد کرده است.
پس از چهار روز درگیری مرزی بین هند و پاکستان با طیارۀ بی سرنشین، میزایل و توپخانه، رییس جمهور ترمپ در شبکۀ اجتماعی تروت سوشیل گفت که آنان [هند و پاکستان] به یک تصمیم "قهرمانانه" برای توقف جنگ رسیدهاند و او "افتخار" میکند که ایالات متحده به این دو کشور در رسیدن به این تصمیم کمک کرده است. دونالد ترمپ، همچنین متعهد شد که با هر دو طرف همکاری کند تا "ببیند آیا پس از هزار سال میتوان به راهحلی در مورد کشمیر دست یافت یا نه." هند و پاکستان هر دو ادعای حاکمیت بر بخشهایی از کشمیر را دارند که در اختیار طرف مقابل است و دو کشور در قرن بیستم چندین جنگ بر سر این ساحۀ منقسم داشتهاند.
تلاشهای صلحجویانۀ ترمپ در سال ۲۰۲۵ باعث شد که حکومتهای اسراییل، ارمنستان، آذربایجان، کمبودیا و پاکستان، دونالد ترمپ را به گرفتن جایزۀ صلح نوبل نامزد کنند. طبق اساسنامه بنیاد نوبل، نامزدهایی که پس از اول فبروری سال گذشته معرفی شوند، در مورد ایشان برای گرفتن جایزه صلح، امسال تصمیم گرفته خواهد شد.