محکمه عالی ایالات متحده روز پنجشنبه با صدور حکمی به اداره دونالد ترمپ اجازه داد حمایتهای قانونی از مهاجرانی را که به دلیل خشونت، بیثباتی و آفات طبیعی از هیتی و سوریه به امریکا پناه آوردهاند، پایان دهد.
این تصمیم که با ۶ رأی موافق در برابر ۳ رأی مخالف صادر شد، صدها هزار مهاجر را در معرض اخراج احتمالی قرار میدهد و به عنوان یکی از مهمترین پیروزیهای حقوقی دولت ترمپ در اجرای سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی ارزیابی میشود.
بر اساس این حکم، تصمیم محکمههای پایینتر که اجرای لغو برنامه "وضعیت اقامت حفاظتی موقت" یا تیپیاس (TPS) را متوقف کرده بودند، لغو شده و وزارت امنیت داخلی امریکا اکنون میتواند روند پایان دادن به این برنامه را برای اتباع هیتی و سوریه آغاز کند. برنامه تیپیاس از افرادی که به دلیل جنگ، درگیریهای داخلی یا آفات طبیعی قادر به بازگشت امن به کشورهایشان نیستند، در برابر اخراج محافظت کرده و به آنان اجازه اقامت و کار موقت در ایالات متحده را میدهد.
در حال حاضر حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر از اتباع ۱۷ کشور، تحت پوشش این برنامه قرار دارند. با این حال، تصمیم تازه محکمه عالی به طور مستقیم حدود ۳۵۰ هزار شهروند هیتی و نزدیک به ۶ هزار شهروند سوری را تحت تأثیر قرار میدهد.
وزارت عدلیه ایالات متحده پس از آن به محکمه عالی درخواست تجدیدنظر ارائه کرد که محکمههای پایینتر اجرای تصمیم دولت را برای لغو وضعیت حفاظتی این مهاجران به تعویق انداخته بودند. این نخستین بار نیست که محکمه عالی با اداره ترمپ در این زمینه همراهی میکند؛ این محکمه پیش از این نیز راه را برای پایان دادن به وضعیت حفاظت موقت شماری از اتباع ونزویلا هموار کرده بود.
استیفن میلر، مشاور ارشد قصر سفید، پس از صدور این حکم آن را گامی دیگر در راستای اجرای سیاستهای سختگیرانه مهاجرتی اداره ترمپ توصیف کرد و گفت افرادی که دیگر وضعیت قانونی برای اقامت در امریکا نداشته باشند، مطابق قانون باید از این کشور اخراج شوند.
استیفن میلر، مشاور ارشد قصر سفید، گفت:"اگر دیگر وضعیت قانونی برای حضور در این کشور نداشته باشید، طبق قانون باید اخراج شوید." به گفته میلربه ویژه در مورد شهروندان هیتی، اداره بایدن شمار زیادی از مهاجران این کشور را از طریق پروازها به ایالات متحده منتقل کرد. تعیین آمار دقیق دشوار است، اما به گفته مقامهای دولت ترمپ، شمار آنان احتمالاً از یک میلیون نفر فراتر میرود؛ رقمی که مهاجرانی را که از مسیر مرزهای زمینی وارد امریکا شدهاند، در بر نمیگیرد.
هرچند محکمه عالی که اکثریت قضات آن گرایش محافظهکار دارند، در برخی موارد مانع اجرای شماری از سیاستهای مهاجرتی اداره ترمپ شده است، اما این حکم به عنوان یک پیروزی مهم برای رییسجمهور امریکا در پیشبرد برنامههای گسترده او برای محدود کردن مهاجرت و کاهش دسترسی متقاضیان پناهندگی به حمایتهای قانونی تلقی میشود.
ایلیت شپگت، خبرنگار بخش مهاجرت خبرگزاری اسوشیتدپرس، میگوید هرچند این حکم به طور مستقیم وضعیت قانونی صدها هزار شهروند هیتی و سوریه را تحت تأثیر قرار میدهد، اما پیامدهای آن میتواند بسیار گستردهتر باشد.
به گفته او، این تصمیم ممکن است بر تمامی یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفری که از ۱۷ کشور تحت پوشش برنامه تیپیاس قرار دارند نیز تأثیر بگذارد. این برنامه به وزیر امنیت داخلی امریکا اختیار میدهد در صورتی که بازگشت افراد به کشورشان به دلیل جنگ، ناآرامیهای داخلی یا آفات طبیعی مانند زلزله ناامن تشخیص داده شود، به آنان اجازه اقامت موقت تامدت ۱۸ ماه و مجوز کار در ایالات متحده را اعطا کند.
در همین حال، این تصمیم با واکنشهای انتقادی نیز روبهرو شده است. کتی هوکل، والی ایالت نیویارک، هشدار داده است که لغو وضعیت حفاظت موقت برای مهاجران هیتی و سوریه پیامدهای منفی قابل توجهی برای اقتصاد و نظام خدمات صحی این ایالت خواهد داشت، زیرا بسیاری از این افراد در بخشهای مختلف از جمله خدمات درمانی و مراقبتی مشغول به کار هستند.
این در حالی است که پیش از این نیز وزارت امنیت داخلی ایالات متحده در ۱۴ جولای سال گذشته میلادی وضعیت حفاظت موقت اتباع افغانستان را لغو کرده بود؛ تصمیمی که نگرانیهای گستردهای را در میان جامعه مهاجران افغان و مدافعان حقوق مهاجران برانگیخت. اکنون با حکم تازه محکمه عالی، نگرانیها درباره آینده برنامه تیپیاس و سرنوشت میلیونها مهاجر تحت پوشش آن بیش از پیش افزایش یافته است.