انتونیو گوتیرش، منشی عمومی سازمان ملل متحد، از طرح دونالد ترمپ، رییسجمهور امریکا، برای استفاده از نشست سهجانبۀ کمپیشینه با رهبران چین و روسیه، بهمنظور پیشبرد روند خلع سلاح هستهای این سه قدرت جهانی، حمایت کرده است.
گوتیرش روز دوشنبه پس از دیدار با رهبران اتحادیۀ کشورهای جنوب شرق آسیا در فلیپین، در پاسخ به پرسش خبرنگار صدای امریکا، با اشاره به دیدار رییس جمهور ترمپ، ولادیمیر پوتین، رییس جمهور روسیه و شی جینپینگ، رییس جمهور چین به روز پنجشنبه گفت: "اگر آنان واقعاً به خلع سلاح هستهای معنادار متعهد شوند، این دستاورد بزرگی برای جهان خواهد بود. "
او افزود: "ما مدتهاست که در مورد ضرورت خلع سلاح در عرصۀ هستهای گفتگو کرده و خواستار آن بودهایم.ما باور داریم که تنها زمانی میتوانیم بهطور کامل در امنیت باشیم که جهان عاری از هرگونه سلاح هستهای باشد. "
اولیویا ویلز، معاون سخنگوی قصر سفید، روز جمعه به خبرنگاران گفت که ترمپ پس از دیدار با رهبران آسین در مانیلا، به شهر شنژن سفر خواهد کرد تا در مجموعهای از دیدارها شرکت کند که در نهایت به نشست سهجانبۀ امریکا، چین و روسیه در روز پنجشنبه منتهی خواهد شد.
ویلز دربارۀ دستور کار این نشست سهجانبه گفت که ترمپ بهروشنی اعلام کرده است که "در کنار سایر موضوعات، دربارۀ کاهش تسلیحات هستهای در جهان نیز گفتگو خواهد کرد؛ موضوعی که به باور او، گسترش آن بسیار خطرناک است. "
آخرین پیمان محدودکنندۀ زرادخانههای هستهای امریکا و روسیه، دو قدرت بزرگ هستهای جهان، در ماه فبروری منقضی شد.
این پیمان که به نام پیمان استراتیژیک کاهش تسلیحات جدید (New START) شناخته میشود، در سال ۲۰۱۰ از سوی دو کشور امضا شد و در سال ۲۰۱۱ به اجرا درآمد. این پیمان برای کلاهکهای هستهای راهبردی مستقرشده و وسایل انتقال آنها محدودیتهایی تعیین کرده و امکان بازرسیهای متقابل در محل را فراهم میساخت.
جو بایدن، رییسجمهور پیشین امریکا، و ولادیمیر پوتین در سال ۲۰۲۱ این پیمان را برای حداکثر مدت پنج سال تمدید کردند؛ اما دو طرف اجازه دادند که این پیمان در ماه فبروری منقضی شود.
مسکو در سال ۲۰۲۳، در اعتراض به حمایت امریکا از اوکراین در دفاع از خود در برابر جنگ تجاوزکارانۀ روسیه، مشارکت خود در پیمان (New START) را به حالت تعلیق درآورد و بازرسیها را نیز متوقف کرد.
رییس جمهور ترمپ ماه گذشته به خبرنگاران گفت که میخواهد روسیه و چین نیز در مذاکرات با امریکا برای تعیین محدودیتهای جدید بر زرادخانههای هستهای خود شرکت کنند.
او افزود که روسیه پس از امریکا، دومین زرادخانۀ بزرگ هستهای جهان را در اختیار دارد و چین در جایگاه سوم قرار گرفته است؛ اما به گفتۀ او، چین در حال نزدیک شدن به دو قدرت دیگر است.
لین جیان، سخنگوی وزارت خارجۀ چین، در ماه فبروری گفت که مسوولیت اصلی حل مسلۀ ناشی از انقضای پیمان New START بر عهدۀ امریکا است تا با روسیه برای یافتن راهحل همکاری کند.
او افزود که بیجینگ در حال حاضر در مذاکرات خلع سلاح هستهای شرکت نخواهد کرد؛ زیرا زرادخانۀ هستهای چین "بههیچوجه در سطح زرادخانههای امریکا و روسیه نیست".
دیمیتری پسکوف، سخنگوی کرملین، ماه گذشته گفت که مسکو به موضع چین احترام میگذارد. او همچنین گفت که احتمالا موضوع خلع سلاح هستهای بهسختی بتواند در قالب یک نشست سهجانبه مورد بحث قرار گیرد.
گوتیرش در پاسخ به پرسش خبرنگار دیگری در مانیلا گفت که اگر از نشست سهجانبۀ امریکا، چین و روسیه برنامۀ خلع سلاح هستهای بهدست آید، سازمان ملل متحد آماده است تا بهگونهای کامل در این روند مشارکت کند و برای موفقیت آن همکاری نماید.
با این حال، او افزود: "اما هنوز تضمینی وجود ندارد که به این هدف دست پیدا کنیم. "