سازمان ملل متحد میگوید که کاهش کمکهای بشردوستانه، ممنوعیتهای کاری و محدودیتهای رفتوآمد، سه عامل عمدهای است که زندگی زنان و دختران افغان را دشوارتر کرده و سازمانهای زنمحور را که برای بسیاری از آنان آخرین منابع حمایت به شمار میروند، با خطر تعطیلی روبهرو ساخته است.
بخش زنان سازمان ملل متحد (UN Women) در گزارشی تازه گفته است که کاهش جهانی کمکهای بشردوستانه باعث شده است بسیاری از سازمانهایی که برای زنان در شرایط بحرانی خدمات ارایه میکنند، توانایی ادامه فعالیتهای خود را از دست بدهند. این گزارش بر اساس بررسی ۸۵۵ سازمان زنمحور و مدافع حقوق زنان در ۵۲ کشور بحرانزده تهیه شده و نشان میدهد که تقاضا برای خدمات افزایش یافته، اما منابع مالی با شدیدترین کاهش ثبتشده روبرو شده است.
در افغانستان، سازمانهای زنمحور یکی از معدود راههای باقیمانده برای دسترسی زنان و دختران به خدمات صحی، حمایت روانی، آموزشهای حرفهای و کمکهای بشردوستانه استند. اما سازمان ملل متحد میگوید که محدودیتهای اعمالشده بر آموزش، کار و رفتوآمد زنان، از یکسو نیاز به این خدمات را بیشتر کرده و از سوی دیگر فعالیت این سازمانها را دشوارتر ساخته است.
بر اساس بررسی بخش زنان سازمان ملل متحد از ۷۴ سازمان زنان در افغانستان، نزدیک به سهچهارم این نهادها در سال ۲۰۲۵ با کاهش بودجه مواجه شدهاند. دو سوم آنها گفتهاند که تنها برای شش ماه یا کمتر منابع مالی عملیاتی دارند و نیمی از آنان از سال ۲۰۲۵ تاکنون هیچ بودجه جدیدی دریافت نکردهاند. همچنین ۹۲ درصد این سازمانها گفتهاند که کارمندان خود را از دست دادهاند.
بیش از نیمی از سازمانهای بررسیشده گفتهاند که احتمال دارد در یک سال آینده فعالیتهای خود را متوقف کنند یا به طور کامل بسته شوند. در نتیجه، بسیاری از زنان و دخترانی که پیشتر از خدمات این نهادها استفاده میکردند، دیگر به آن دسترسی نخواهند داشت.
در یکی از سازمانهای زنمحور در مرکز افغانستان که با حمایت بخش زنان سازمان ملل متحد فعالیت میکند، زنان خدمات صحی ابتدایی، مشاوره روانی، حمایت برای قربانیان خشونت و آموزشهای حرفهای دریافت میکنند. مسوول این مرکز میگوید که هر هفته صدها زن برای دریافت کمک به این مرکز مراجعه میکنند.
سازمان ملل متحد هشدار داده است که تضعیف سازمانهای زنمحور در افغانستان در زمانی رخ میدهد که نیازهای بشردوستانه افزایش یافته و محدودیتها علیه حقوق زنان ادامه دارد.
این نهاد گفته است که همچنان در افغانستان حضور دارد و از سازمانهای محلی زنان از طریق کمک مالی، آموزش، تقویت ظرفیتها و برنامههای حمایتی پشتیبانی میکند.
بخش زنان سازمان ملل متحد تاکید کرده است که ادامه حمایت از این سازمانها برای فراهمکردن خدمات اساسی برای زنان و دختران افغان، از جمله مراقبتهای صحی، حمایت روانی و فرصتهای معیشتی، اهمیت حیاتی دارد.