سازمان داکتران بدون مرز از حکومت پاکستان خواسته است از بازگرداندن اجباری پناهجویان افغان جلوگیری کرده و برای افراد نیازمند حمایت بینالمللی، معافیتهای رسمی را در نظر بگیرد.
این سازمان با ابراز نگرانی از وضعیت پناهجویان افغان در پاکستان، اعلام کرده است که اجرای "طرح بازگرداندن شهروندان خارجی غیرقانونی" دسترسی این افراد را به خدمات صحی به شدت محدود کرده است.
در بیانیۀ این سازمان آمده است که بسیاری از پناهجویان از ترس بازداشت، مراجعه به مراکز صحی را به تاخیر میاندازند یا هم از رفتن به این مراکز صرف نظر میکنند.
براساس این بیانیه، در اوایل سال ۲۰۲۶ُ کلینیکهای سیار داکتران بدون مرز در شهر کویتۀ ایالت بلوچستان، میزان بالایی از واقعات سوتغذیۀ حاد را در میان کودکان مراجعه کننده ثبت کردند.
در این بیانیه آمده است: "نزدیک به ۹۰ درصد بیماران مبتلا به سوتغذیه، پناهجویان افغان بودند که بیشتر آنان را زنان و کودکان تشکیل میدادند."
این سازمان تاکید کرده است که ترس از بازداشت و اخراج، توانانی خانوادههای افغان را برای تامین نیازهای اولیه و دسترسی به خدمات صحی تضعیف کرده است.
مارکو دن هارتوگ، رییس داکتران بدون مرز در پاکستان با اشاره به وضعیت پناهجویان افغان گفت: "پناهجویان افغان در هراس دایمی از بازداشت، زندانی شدن، اخراج از محل سکونت، از دست دادن معیشت و اخراج از کشور زندگی میکنند. باتوجه به این وضعیت بعید معلوم میشود که بسیاری از این بازگشتها واقعا داوطلبانه باشد."
هارتوگ افزود: "بسیار مهم است تا افراد نیازمند حمایت، اخراج نشوند و روند بازگشت، داوطلبانه، مصوون و همراه با حفظ کرامت انسانی باشد."
طبق گزارش کمیشنری عالی پناهندگان سازمان ملل متحد، تاکنون بیش از ۲.۵ میلیون افغان تحت برنامه "طرح بازگرداندن شهروندان خارجی غیرقانونی" به افغانستان بازگشتهاند که بسیاری از آنان به صورت غیرارادی بودهاند.
سازمان ملل متحد اخیراً گفته است که بیش از ۷۰ هزار پناهجوی افغان در صورت بازگشت به افغانستان، در معرض خطر قریبالوقوع قرار خواهند گرفت.
سازمان داکتران بدون مرز از حکومت پاکستان خواسته است تا همبستگی دیرینۀ خود را با پناهجویان افغان حفظ کرده و میکانیزمهای رسمی را برای حمایت از افراد در معرض خطر ایجاد کند.
هارتوگ در این بیانیه همچنان از تمامی کشورهایی که میزبان پناهجویان افغان اند خواسته است تا "بازگرداندن غیرارادی افغانها را به افغانستان متوقف کرده اطمینان حاصل کنند که امنیت و حقوق گروههای آسیبپذیر، به شمول زنان، کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و بیماران حفظ میشود."
حکومت پاکستان تا کنون به گونۀ رسمی به این بیانیۀ سازمان داکتران بدون مرز واکنش نشان نداده اما هفتۀ گذشته در ۲۳ جولای، طاهر انداربی، سخنگوی وزارت خارجۀ پاکستان در پاسخ به یک پرسش خبرنگار در مورد اخراج بدون رویۀ افغانها از پاکستان گفت که اتباعی که به صورت غیرقانونی در یک کشور سوم اقامت دارند، معمولاً شامل اخراج میشوند.
طاهر انداربی، سخنگوی وزارت خارجۀ پاکستان گفت: "ما همچنان مراقب استیم که هیچ فردی بدون مبنای قانونی قوی اخراج نشود. اما اگر یک شهروند افغان چه در یک مرکز آمورشی ثبتنام کرده باشد و چه مشغول تجارت باشد، فاقد اسنات معتبر سفر تشخیص داده شود، اخراج او یک روند عمومی است که ما همچنان آن را ادامه خواهیم داد. این روند مطابق قوانین بینالمللی و رویۀ معمول کشوها انجام میشود."
حکومت پاکستان اجرای طرح "آیافآرپی"یا "بازگرداندن شهروندان خارجی غیرقانونی" را در نومبر ۲۰۲۳ آغاز کرد و در ابتدا اتباع افغان بدون مدرک را هدف قرار داد و بعداً آن را به پناهندگان دارای مدرک که دارای کارت شهروندی افغانستان (ACC) یا مدرک ثبت نام (PoR) بودند گسترش داد که بسیاری از آنان از سال ۱۹۷۹ در پاکستان زندگی میکردند.
حکومت پاکستان در ۱۰ جولای ۲۰۲۶، دستور دستگیری فوری و تسریع اخراج همه شهروندان افغان بدون ویزۀ معتبر را صادر کرد.