مارکو روبیو وزیر خارجۀ ایالات متحده، با اشاره به افزایش سریع ذخایر تسلیحات هستهای چین با حمایت روسیه، میگوید که واشنگتن به دنبال توافق سهجانبه کنترول تسلیحات هستهای با چین و روسیه است.
این اظهارات آقای روبیو در مقالهای که روز جمعه، یک روز پس از انقضای پیمان کنترول تسلیحات هستهای "نیو استارت" نشر شد، بیان شده است.
درخواست روبیو از چین برای پایبندی به یک توافق سهجانبه کنترل تسلیحات در حالی مطرح شد که یک مقام دیگر امریکایی گفت بیجینگ در سال ۲۰۲۰ یک آزمایش هستهای مخفیانه انجام داده و سعی داشته است تا آن را از دید جهانیان پنهان نگهدارد.
پیمان کنترول تسلیحات هستهای در سال ۲۰۱۰ تمدید و در سال ۲۰۱۱ لازمالاجرا شده بود.
این پیمان، ایالات متحده و روسیه را ملزم میکند که کلاهکهای هستهای خود را به ۱۵۵۰ و میزایلهای بالستیک قارهپیمای مستقرشدۀ خود را به ۷۰۰ محدود کنند. بر اساس این پیمان، محدودیتهایی بر تسلیحات هستهای قارهپیمای روسیه که میتوانند به ایالات متحده برسند، نیز اعمال میشد.
پس از انقضای پیمان کنترول تسلیحات هستهای، دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحدۀ امریکا، در رسانههای اجتماعی از کارشناسان هستهای امریکا خواست تا روی یک پیمان جدید "مدرنشده" برای جایگزینی معاهدۀ "نیو استارت" "بد مذاکره شده" کار کنند.
آقای روبیو در مقالۀ خود گفت که درخواست ایالات متحده برای مذاکرات چندجانبه کنترول تسلیحات هستهای و ثبات استراتیژیک، منعکسکننده اصولی است که رییس جمهور ترمپ مطرح کرده است.
در این مقاله در شبکۀ نشراتی "سباستک" وزارت خارجۀ ایالات متحده نشر شد، روبیو نوشته است: "اولاً، کنترول تسلیحات دیگر نمیتواند یک مساله دوجانبه بین ایالات متحده و روسیه باشد. همانطور که رییس جمهور روشن کرده است، سایر کشورها مسوولیت دارند که به تضمین ثبات استراتیژیک کمک کنند، از همه مهمتر چین."
روبیو گفت که ایالات متحده شرایطی را که به امنیت آن کشور آسیب برساند، نخواهد پذیرفت و در پیگیری توافق آینده، عدم رعایت را نادیده نخواهد گرفت. او تاکید کرد که روسیه و چین نباید انتظار داشته باشند که ایالات متحده "در حالی که آنان از تعهدات خود، سر باز میزنند و تسلیحات هستهای خود را گسترش میدهند، بیحرکت بماند".
روبیو تاکید کرد که چین از زمان لازمالاجرا شدن پیمان "نیو ستارت" به سرعت ذخایر تسلیحات هستهای خود را گسترش داده است، تحولی که به گفته او "مدلهای گذشته کنترول تسلیحات، مبتنی بر توافقهای دوجانبه بین ایالات متحده و روسیه، را منسوخ کرده است."
او گفت که از سال ۲۰۲۰، چین ذخایر سلاحهای هستهای خود را از ۲۰۰ کلاهک به بیش از ۶۰۰ کلاهک افزایش داده و در حال دستیابی به بیش از ۱۰۰۰ کلاهک تا سال ۲۰۳۰ است.
او گفت: "تعامل کنترول تسلیحاتی که افزایش تسلیحات چین به حمایت روسیه را در نظر نگیرد، بدون شک ایالات متحده و متحدان ما را در معرض خطر بیشتر قرار خواهد داد."
روبیو تاکید کرد که ایالات متحده "بازدارندگی هستهای قوی، معتبر و مدرن" را حفظ خواهد کرد.
روبیو گفت که ایالات متحده شرایطی را که به امنیت آن کشور آسیب برساند، نخواهد پذیرفت و در پیگیری توافق آینده، عدم رعایت را نادیده نخواهد گرفت. او تاکید کرد که روسیه و چین نباید انتظار داشته باشند که ایالات متحده "در حالی که آنها از تعهدات خود، سر باز میزنند و تو هستهای خود را گسترش میدهند، بیحرکت بماند".
روبیو تاکید کرد که چین از زمان لازمالاجرا شدن پیمان "نیو ستارت" به سرعت ذخایر تسلیحات هستهای خود را گسترش داده است، تحولی که به گفته او "مدلهای گذشته کنترول تسلیحات، مبتنی بر توافقهای دوجانبه بین ایالات متحده و روسیه، را منسوخ کرده است."
او گفت که از سال ۲۰۲۰، چین ذخایر سلاحهای هستهای خود را از ۲۰۰ کلاهک به بیش از ۶۰۰ کلاهک افزایش داده و در حال دستیابی به بیش از ۱۰۰۰ کلاهک تا سال ۲۰۳۰ است.
او گفت: "تعامل کنترل تسلیحاتی که افزایش تسلیحات چین به حمایت روسیه را در نظر نگیرد، بدون شک ایالات متحده و متحدان ما را در معرض خطر بیشتر قرار خواهد داد."
روبیو تاکید کرد که ایالات متحده "بازدارندگی هستهای قوی، معتبر و مدرن" را حفظ خواهد کرد. ایالات متحده موضع خود را در کنفرانس خلع سلاح ئر سازمان ملل متحد که روز پنجشنبه در ژنیو برگزار شد، ارایه کرد.
توماس جی. دینانو، معاون وزیر امور خارجه ایالات متحده در امور کنترل تسلیحات و امنیت بینالملل، در این کنفرانس سخنرانی کرد و گفت که روسیه و چین، هر یک آزمایشهای هستهای را در نقض مهلت قانونی مربوط به آزمایشهای هستهای با قدرت تولید بازده انجام دادهاند.
توماس جی. دینانو، به حاضران در کنفرانس گفت: "امروز میتوانم فاش کنم که دولت ایالات متحده از انجام آزمایشهای هستهای توسط چین، از جمله آمادهسازی برای آزمایشهایی با قدرت انفجار تعیینشده در صدها تُن، آگاه است."
او گفت چین "به دنبال پنهان کردن آزمایشها با مبهمسازی انفجارهای هستهای بوده است، زیرا تشخیص داده است که این آزمایشها تعهدات ممنوعیت آزمایش را نقض میکنند."
دیناننو گفت: "چین از جداسازی - روشی برای کاهش تاثیرات نظارت لرزهای - برای پنهان کردن فعالیتهای خود از جهان استفاده کرده است. چین در ۲۲ جنوری سال ۲۰۲۰ یکی از این آزمایشهای هستهای با قدرت انفجاری را انجام داد."
او همچنان اظهار داشت که چین از مشارکت در اهداف خلع سلاح سازی خودداری کرده است و به آخرین انتشار آنچه که او آن را "گزارش سفید ناکافی" در مورد کنترول تسلیحات چین توصیف کرد، اشاره کرد.
او گفت: "اقدامات آن نشان دهنده تعهد آن به کنترل تسلیحات هستهای و خلع سلاح نیست. گسترش محدودیتها با فدراسیون روسیه به صورت دوجانبه و در نظر نگرفتن این واقعیتها، غیرمسوولانه و کوتاهبینانه خواهد بود."
روسیه و چین هر دو اعلام کردند که انقضای پیمان "نیواستارت" "مایه تاسف" است.