ایالات متحده در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد، خواستار توقف فوری محدودیتهای طالبان بر زنان و دختران افغانستان شد. همزمان، انتونیو گوتیرش، منشی عمومی این سازمان، از فاصلۀ میان تعهدات بینالمللی و اقدامات عملی برای حمایت از زنان انتقاد کرد و تمنا زریاب پریانی، فعال حقوق زن افغان، از اعضای شورای امنیت خواست بهجای ابراز نگرانی، برای پاسخگو ساختن طالبان اقدام کنند.
تمی بروس، معاون نمایندۀ ایالات متحده در سازمان ملل متحد، روز سهشنبه ۲۷ اکتوبر، در نشست شورای امنیت با عنوان «زنان، صلح و امنیت» گفت که طالبان در پنج سال گذشته، دستاوردهای چندین دهه در زمینۀ مشارکت زنان در صلح و امنیت را به عقب برگرداندهاند.
بروس با اشاره به محرومیت زنان و دختران افغان از آموزش، اشتغال و فرصتهای فراگیری مهارت، سیاستهای طالبان را غیرقابل قبول خواند و خواستار توقف فوری آن شد.
او تأکید کرد: «این اقدامات غیرقابل قبولاند و باید فوراً متوقف شوند.»
انتونیو گوتیرش، منشی عمومی سازمان ملل متحد، نیز در این نشست با انتقاد از اجرایی نشدن تعهدات جهانی برای حمایت از زنان، خواستار اقدامات مشخص برای افزایش مشارکت آنان در روندهای صلح شد.
گوتیرش گفت: «اما بیایید با واقعیت روبهرو شویم: اغلب، حرف بسیار بوده و اقدام کافی نبوده است.»
منشی عمومی ملل متحد بر ضرورت حضور معنادار زنان در مذاکرات صلح، افزایش حمایت مالی از سازمانهای مدافع حقوق زنان و پاسخگویی در برابر خشونتهای مبتنی بر جنسیت تأکید کرد.
او هشدار داد که تعهدات بینالمللی بدون اقدامات عملی نمیتوانند به تغییر واقعی در زندگی زنانی منجر شوند که در مناطق جنگزده و بحرانزده با تبعیض، خشونت و محرومیت روبهرو اند.
در همین نشست، تمنا زریاب پریانی، فعال حقوق زن افغان، با اشاره به تجربۀ شخصی خود از بازداشت و شکنجه به دست طالبان، از اعضای شورای امنیت خواست برای پایان دادن به نقض حقوق زنان افغانستان اقدامات عملی روی دست گیرند.
پریانی که پس از اعتراض به محدودیتهای طالبان بر زنان بازداشت شده بود، در سخنرانی خود از آنچه ناکافی بودن واکنش جامعۀ جهانی در برابر وضعیت زنان افغانستان خواند، انتقاد کرد.
او خطاب به اعضای شورای امنیت گفت: «ما بیانیهها را میشنویم. ابراز نگرانیها را میشنویم. اما زنان افغانستان به اقدام نیاز دارند، نه حرف.»
این فعال حقوق زن خواستار پاسخگو ساختن طالبان در برابر نقض حقوق زنان، بهرسمیتشناختن آپارتاید جنسیتی بهعنوان جنایت علیه بشریت و تضمین مشارکت زنان افغان در تصمیمگیریها دربارۀ آیندۀ افغانستان شد.
پریانی تأکید کرد که زنان افغانستان نباید از گفتگوها و تصمیمهایی که مستقیماً بر سرنوشت آنان تأثیر میگذارد، کنار گذاشته شوند.
کیت فاستر، معاون نمایندۀ دایمی بریتانیا در سازمان ملل متحد، نیز در این نشست از کنار گذاشته شدن سازمانیافتۀ زنان و دختران افغانستان از زندگی عمومی و روندهای تصمیمگیری انتقاد کرد.
فاستر با تأکید بر نقش اساسی زنان در تأمین صلح پایدار گفت: «تا زمانی که نیمی از جمعیت از شکلدادن به صلح کنار گذاشته شوند، صلح پایدار نخواهد بود.»
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در آگست ۲۰۲۱، دختران افغان از آموزش بالاتر از صنف ششم محروم شدهاند و دروازههای دانشگاهها نیز به روی زنان بسته شده است. طالبان همچنان محدودیتهای گستردهای بر اشتغال زنان، فعالیت آنان در نهادهای غیردولتی و حضورشان در مکانهای عمومی وضع کردهاند.
این محدودیتها با انتقادهای گستردۀ سازمان ملل متحد، نهادهای مدافع حقوق بشر و شماری از کشورهای جهان روبهرو شده است. با این حال، مقامهای طالبان پیش از این محدودیتهای وضعشده بر زنان را از مسایل داخلی افغانستان خوانده و از کشورها و نهادهای بینالمللی خواستهاند در امور داخلی این کشور مداخله نکنند.
نشست روز سهشنبه شورای امنیت در حالی برگزار شد که ۲۶ سال از تصویب قطعنامۀ ۱۳۲۵ این شورا دربارۀ «زنان، صلح و امنیت» میگذرد.
این قطعنامه که در سال ۲۰۰۰ تصویب شد، بر مشارکت معنادار زنان در پیشگیری و حل منازعات، مذاکرات صلح و تصمیمگیریهای مرتبط با امنیت و همچنان حفاظت از حقوق آنان در جریان جنگها تأکید دارد.
با گذشت بیش از دو دهه از تصویب این قطعنامه، وضعیت زنان افغانستان همچنان یکی از نمونههای برجستۀ چالشهای موجود در اجرای تعهدات بینالمللی در زمینۀ حقوق زنان به شمار میرود؛ تعهداتی که سخنرانان نشست شورای امنیت خواستار اجرای عملی آن شدند.