شصت و یکمین نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد روز دوشنبه ۲۳ فبروری در مقر این شورا در شهر ژنیو در سویس، با حضور منشی عمومی و رییس مجمع عمومی این سازمان برگزار شد که وضعیت حقوق بشری در افغانستان یکی از مباحث این نشست است.
انالینا بیربوک، رییس کنونی مجمع عمومی سازمان ملل متحد، در سخنرانی در نخستین روز نشست شورای حقوق بشر این سازمان، سخنانش را با شرح محرومیت زنان و دختران افغان از حقوق بشری شان آغاز کرد و کشورهای جهان را هشدار داد که با توجه به "اپارتاید جنسیتی" علیه زنان در افغانستان، روابط خود را با طالبان عادی سازی نکنند.
رییس مجمع عمومی سازمان ملل متحد ضمن هشدار از نرمش و مدارای جامعۀ بینالمللی در برابر حکومت طالبان گفت: "این تصور که طالبان کابل میانه روتر از طالبان قندهار اند، یک تصور غلط است."
بیربوک هشدار داد: "این باید به همه یادآوری کند که خوشنودسازی در پرتو تخطیهای شدید حقوق بشری، هرگز پیروزمند نبوده است."
این مقام سازمان ملل متحد با بیان اینکه "حقوق زنان معیار برای وضعیت یک جامعه و جهان است"، مصوونیت جهان را در گرو مصوونیت زنان دانست. او گفت: "اگر زنان، که نصف جمعیت را تشکیل میدهند، مصوون نباشند، جهان مصوون نیست."
خانم بیربوک، که به حیث وزیر امور خارجه آلمان نیز خدمت کرده است، همچنین گفت که آنان در حال بحث در مورد چگونگی ارایه کمکهای بشری به نیازمندان در افغانستان استند، حتا اگر زنان افغان از کار در دفاتر سازمان ملل متحد منع شده باشند.
انتونیو گوتیرش، منشی عمومی سازمان ملل متحد، در سخنرانی خود در این نشست گفت: "حقوق بشر در سرتاسر جهان زیر حملۀ تمام عیار قرار دارد. زمانیکه حقوق بشر تضعیف شود، همه چیز فرو میریزد."
منشی عمومی سازمان ملل متحد از جامعه بینالمللی درخواست کرد که اجازه ندهند "فرسایش حقوق بشر به بهای پذیرفتهشدۀ مصلحتاندیشی سیاسی یا رقابت جیوپولتیکی" تبدیل شود و به گفتۀ وی جهان نباید اجازه دهد که "قدرت، نظامنامۀ جدیدی بنویسد که در آن آسیبپذیران هیچ حقی نداشته و قدرتمندان هیچ محدودیتی نداشته باشند."
منشی عمومی سازمان ملل متحد تاکید کرد که شورای حقوق بشر این سازمان باید "سپر و صدا برای کسانی باشد که حقوق شان نقض میشود."
ولکر ترک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، نیز نگرانی خود را در مورد وخامت وضعیت حقوق بشر در نقاط مختلف جهان ابراز کرد و گفت که روند سلطه گرایی بازگشته است. اگرچه او به طور خاص از افغانستان نام نبرد، اما فرسایش حقوق زنان را به عنوان نمونهای از نگرانی جهانی یاد کرد.
طالبان پس از حاکم شدن بر افغانستان در اگست ۲۰۲۱ محدودیتهای زیادی را بر زنان و دختران افغان وضع و آنان را از کار و آموزش به سویۀ بالاتر از صنف ششم و اکثر حقوق و آزادیهای اجتماعی و مدنی محروم کرده اند. این گروه در پاسخ به انتقادهای بینالمللی، رویکرد سختگیرانۀ خود را علیه زنان مبتنی بر "شریعت اسلام" و "فرهنگ مردم افغانستان" خوانده است.
قرار است که ریچارد بنیت، گزارشگر ویژۀ سازمان ملل متحد در امور وضعیت حقوق بشر در افغانستان در این نشست گزارش را در مورد وضعیت حقوق بشری زنان و دختران در افغانستان، با تمرکز بر حق دسترسی آنان به خدمات صحی،ناب به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد ارایه کند.
انتظار می رود بحث های بیشتر در مورد وضعیت حقوق بشر در افغانستان در گفتگوها و برنامههایی انجام شود که برای تاریخهای ۲۶ و ۲۷ فبروری برنامه ریزی شده است.