روز بین‌المللی زن؛ واکنش‌ها به رویکردهای سختگیرانۀ طالبان علیه زنان در افغانستان

کشورها، نهادها و برخی شخصیت‌های جهان و فعالان حقوق زن به مناسبت هشتم مارچ، روز بین‌المللی زن، با ابراز نگرانی از وضعیت زنان در افغانستان، آنان را به اتحاد، استقامت، پایداری و امید به آیندۀ بهتر ترغیب کردند.

وزارت خارجۀ ایالات متحده گفته است که طالبان مسوول ایجاد یکی از سرکوب‌گرانه ترین اوضاع برای زنان و دختران در جهان است و این عملکردهای "وحشیانۀ" آنان را محکوم می‌کند.

یک سخنگوی وزارت خارجۀ ایالات متحده در پاسخ به پرسش صدای امریکا در مورد واکنش این وزارت به مناسبت هشتم مارچ، روز بین‌المللی زن، به ویژه وضعیت زنان و دختران در افغانستان، بر حمایت امریکا از زنان افغان تعهد کرده است.

سیما بحوث، رییس اجرایی ادارۀ امور زنان سازمان ملل متحد، با ابراز تبریکی به مناسبت روز بین‌المللی زن این روز را مناسبتی "برای گرامی‌داشت هر صدایی که بلند می‌‌شود، هر مانعی که شکسته می‌‌شود و هر حقی که زنان و دختران در سراسر جهان مطالبه می‌کنند" عنوان کرده است.

بحوث با اشاره به شعار امسال روز بین‌المللی زن - حق، عدالت، و عمل برای تمام زنان و دختران" گفته است که این روز "باید نقطۀ عطف جمعی ما باشد."

در همین حال اورسلا فون درلاین، رییس کمیسون اروپا با نشر پیامی به مناسبت روز جهانی زن در شبکۀ ایکس نگاشت: "در روز جهانی زن، به دختران و زنانی که در همه جا با قدرت خستگی‌ ناپذیر و شجاعتی خلل‌ ناپذیر به مبارزه با ظلم و ستم ادامه می‌دهند، ادای احترام می‌‌کنم...این قدرت و شجاعت در درون همۀ مان زنده است."

فعالان حقوق زنان افغان نیز در پیام‌هایی، ضمن بزرگداشت از روز بین‌المللی زن، نگرانی خود را از وضعیت زنان در افغانستان بیان داشتند.

راحله کویر، فعال حقوق زن، با اشاره به محرومیت زنان افغان از ابتدایی‌ترین حقوق شان گفت: "جهان شاهد رشد زنان و پیشرفت‌های چشمگیر در عرصۀ برابری جنسیتی است، اما زنان افغانستان از ابتدایی‌ترین حقوق و آزادی‌های انسانی شان محروم و ممنوع شده اند."

شهلا فرید، استاد پیشین دانشگاه کابل می‌گوید که هشتم مارچ، روزی برای یاد آوری مبارزات طولانی زنانی است به گفتۀ وی "برای آزادی برابری و کرامت انسانی ایستاده اند."

سیما نوری، فعال دیگر حقوق زن هشتم مارچ را برای زنان افغانستان یک مرامنامۀ ایستادگی در برابر حذف سیستماتیک زنان و دفاع از حقوق شان می‌داند.

نوری گفت: "ما امروز ار حقوقی سخن می‌گوییم که سلب ناپذیر است مثل حق کار، حق آموزش و حق تعین سرنوشت. و این پیشرط‌ها غیر قابل مذاکره است."

آریانا سعید، هنرمند و فعال حقوق زنان، در پیام ویدیویی به صدای امریکا به مناسبت روز بین‌المللی زن، بر اهمیت حقوق و نقش زنان در جامعه تاکید کرد و گفت "با وجود اینکه زنان افغان با محدودیت‌های جدی مواجه استند، امید و استقامت آنان زنده است."

حوا علم نورستانی، کمیشنر پیشین حقوق بشر افغانستان، می‌گوید که روز جهانی زن باید بر احترام، عدالت و برابری استوار باشد اما به گفتۀ وی "زنان افغان امروز از حقوق اساسی شان محروم اند...زنان افغان با وجود همه مشکلات، نمونۀ بردباری حوصله و امید استند."

شینکی کروخیل، سفیر پیشین افغانستان در کانادا، با اظهار نگرانی از وضعیت زنان در افغانستان می‌گوید که روز جهانی زن که برای دیگران روز مساوات و برابری است، برای زنان افغان روز مقاومت است. کروخیل گفت: "زنان افغان باید از پراگندگی به انسجام رو آورند و متحد شوند."

طالبان از زمان به قدرت رسیدن در اگست ۲۰۲۱ با صدور ده‌ها فرمان، زنان را از حقوق و آزادی‌های بشری، مدنی و اجتماعی شان، به شمول حق کار و آموزش محروم کرده اند.

در واکنش به انتقادهای جهانی از رویکردهای سختگیرانۀ طالبان در برابر حقوق زنان، این گروه مدعی است که حقوق بشری همۀ مردم افغانستان، به شمول زنان و دختران افغان، با در نظر داشت فرهنگ مردم افغانستان و نیز در "چارچوب شریعت اسلام تامین شده است".