بانک جهانی در گزارش تازهاش میگوید که با وجود ادامه رشد نسبی اقتصاد در افغانستان، درآمد سرانه ۵.۶ درصد کاهش یافته و روند بهبود اقتصاد نتوانسته با رشد سریع جمعیت ناشی از بازگشت میلیونها تن همگام شود.
بانک جهانی میگوید که با وجود افزایش بیثباتیهای منطقهای و اختلالات در مسیرهای سنتی تجارت، نرخ تورم در ماه جون ۲۰۲۶ کاهش یافته و شاخص عمومی قیمت اقلام مصرفی در مقایسه با ماه گذشته نیز ۱.۶ درصد افت داشته است.
بر اساس این گزارش، نرخ تورم سالانه از ۸ درصد در ماه می به ۷.۶ درصد در جون کاهش یافته و تورم مواد غذایی نیز به ۷.۲ درصد رسیده است.
بانک جهانی این افت را ناشی از آغاز فصل برداشت محصولات داخلی و ادامه واردات خوانده و گفته است که فشارهای تورمی همچنان ادامه دارد و تورم اساسی به ۸.۳ درصد افزایش یافته که عمدتاً ناشی از افزایش هزینههای مسکن و خدمات صحی است. به گفته بانک جهانی، این وضعیت نشان میدهد که با وجود کاهش بهای مواد غذایی، بسیاری از خانوادهها همچنان با افزایش هزینههای زندگی روبهرو هستند.
براساس این گزارش قیمت مواد غذایی در مقایسه با ماه گذشته ۳.۷ درصد کاهش یافته، اما قیمت کالاها و خدمات غیرغذایی در مقایسه با ماه گذشته ۰.۴ درصد افزایش یافته است.
در این گزارش آمده است که ارزش افغانی در ماه جون در برابر دالر امریکایی ۱.۶ در صد کاهش یافته و به ۶۴.۴ افغانی در برابر هر دالر رسیده است.
با وجود این کاهش، ارزش افغانی در مقایسه با یک سال قبل همچنان ۸.۳ درصد بالاتر باقی مانده که به گفته بانک جهانی، ناشی از محدود بودن نقدینگی و ادامه تقاضا برای پول ملی است.
بانک جهانی افزوده است که پایینتر بودن نرخ تورم افغانستان نسبت به کشورهای همسایه، به بهبود رقابتپذیری قیمت کالاهای این کشور در بازارهای خارجی کمک کرده است.
گزارش میگوید بسته شدن گذرگاههای مرزی با پاکستان و تنشهای جیوپولیتیکی منطقه، همچنان بر تجارت افغانستان تأثیر گذاشته و بازرگانان را به استفاده بیشتر از مسیرهای ترانزیتی آسیای مرکزی سوق داده است.
در نتیجه، کسر تجاری افغانستان در ماه جون به ۹۸۴.۳ میلیون دالر رسید که نسبت به ماه پیش ۱۱ درصد و نسبت به سال گذشته ۱۹ درصد افزایش نشان میدهد.
با وجود استفاده بیشتر از مسیرهای بدیل، تجارت خارجی افغانستان همچنان در برابر تحولات جیوپولیتیکی منطقهای و اختلالات در مسیرهای ترانزیتی آسیبپذیر باقی مانده است.
بر اساس این گزارش، مجموع صادرات افغانستان در ماه جون به ۷۷.۷ میلیون دالر رسید که نسبت به ماه می ۲ درصد کاهش، اما نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۹ درصد افزایش داشته است. عملکرد صادرات همچنان متفاوت بوده بهگونهای که رشد چشمگیر صادرات منسوجات، تا حدی کاهش صادرات مواد غذایی و ادامه نبود صادرات زغالسنگ را جبران کرده است.
صادرات مواد غذایی، که بزرگترین بخش صادراتی افغانستان را تشکیل میدهد، نسبت به ماه گذشته ۱۱ درصد کاهش یافت و به ۴۷.۲ میلیون دالر رسیده است.
در مقابل، صادرات منسوجات افزایش یافته و به ۲۱.۵ میلیون دالر رسیده است. سایر صادرات نسبت به ماه گذشته ۳۳ درصد کاهش یافته، اما همچنان ۱۰ درصد بالاتر از سطح یک سال قبل باقی مانده است
بانک جهانی میگوید که اکنون ۴۸ درصد واردات افغانستان از مسیرهای آسیای مرکزی، ۴۶ درصد از طریق ایران و سهم تجارت از مسیر پاکستان ناچیز است.
عواید داخلی افغانستان در ماه جون ۲۰۲۶ در مجموع به ۱۷.۳ میلیارد افغانی (معادل ۲۶۸ میلیون دالر امریکایی) رسیده که نسبت به ماه گذشته ۳۷ درصد کاهش و در مقایسه با یک سال قبل ۲ درصد کاهش را نشان میدهد.
کاهش شدید ماهانه عمدتاً ناشی از کاهش جمعآوری عواید پس از عملکرد بسیار قوی در ماه می بود. با وجود کاهش در ماه جون، مجموع عواید داخلی در سال مالی ۲۰۲۶ نسبت به سال گذشته ۸.۷ درصد افزایش یافته است.