نشست مجمع عمومی ملل متحد؛ در سایهٔ تنش‌ها و بحران‌های جهانی

رهبران جهان در نیویارک برای هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی ملل متحد گردهم می‌آیند؛ آن‌هم در زمانی که بحران‌های عمده، از جمله درگیری ایالات متحده و ایران در شرق میانه، حملات علیه کشتی‌رانی دریایی، افزایش بهای جهانی انرژی و بی‌جاشدن مردم در نتیجه جنگها ، ادامه دارد.

جنگ میان اوکراین و روسیه نیز همچنان ادامه دارد و درگیری دوباره میان حوثی‌های همسو با ایران و حکومت یمن که از سوی ائتلاف به رهبری عربستان سعودی حمایت می‌شود، به تازه‌ترین نقطهٔ داغ در فضای تنش‌های ژئوپولیتیکی تبدیل شده است.

دستورکار رسمی ملل متحد برای نشست هفتهٔ آینده شامل موضوعاتی مانند تغییرات اقلیمی، آمادگی در برابر همه‌گیری‌ها، افزایش سطح آب بحرها و مبارزه با نژادپرستی است.

همچنین انتظار می‌رود دربارهٔ دستیابی به اهداف ملل متحد برای پیشرفت در زمینهٔ ۱۷ هدف توسعهٔ پایدار تا سال ۲۰۳۰ گفت‌وگو شود.

ملل متحد می‌گوید تنها ۳۶ درصد از این اهداف ــ از جمله مبارزه با فقر و گرسنگی، آموزش باکیفیت، صحت، برابری جنسیتی و انرژی پاک، در کنار سایر اولویت‌ها ــ در مسیر تحقق قرار دارند یا پیشرفت محدودی داشته‌اند. به گفتهٔ ملل متحد، پیشرفت نزدیک به نیمی از این اهداف بیش از حد کُند است و ۱۵ درصد آنها در واقع پسرفت داشته‌اند.

نشست امسال تحت شعار "احیای اعتماد، مدیریت تحول: ملل متحدی که برای همه نتیجه بدهد" برگزار می‌شود و خلیل‌الرحمان، وزیر امور خارجهٔ بنگله دیش که به‌تازگی به‌عنوان رییس مجمع عمومی ملل متحد انتخاب شده است، برای یک دورهٔ یک‌ساله ریاست این نشست را بر عهده خواهد داشت.

ملل متحد گفته است که نزدیک به ۱۳۰ رییس دولت و حکومت به‌صورت حضوری در مناظرات سطح عالی یک‌هفته‌ای شرکت خواهند کرد تا از ۲۲ تا ۲۸ سپتمبر پیام‌های خود را به جهان ارایه کنند.

دونالد ترمپ، رییس‌جمهور ایالات متحده، در ۲۲ سپتمبر، نخستین روز بحث های سطح عالی، سخنرانی خواهد کرد. وزارت خارجهٔ ایالات متحده گفته است که این کشور در جریان این نشست "یک هدف روشن را دنبال خواهد کرد: ایجاد رفاه از طریق صلح، با بازگرداندن ملل متحد به اصول اساسی آن".

این وزارت گفته است: "این به معنای ملل متحدی است که صلح و امنیت بین‌المللی را در اولویت قرار دهد، به حاکمیت کشورهای عضو احترام بگذارد، نتایج قابل اندازه‌گیری ارایه کند و در قبال منابعی که به آن سپرده شده است، پاسخگو باقی بماند".

مسعود پزشکیان، رییس‌جمهور ایران، در بحبوحهٔ درگیری با ایالات متحده، ریاست هیأت کشورش را بر عهده دارد و انتظار می‌رود بتاریخ ۲۳ سپتمبر در این نشست سخنرانی کند.

یک روز پس از آن، بنیامین نتنیاهو، صدراعظم اسراییل، سخنرانی خواهد کرد.

مجمع عمومی ملل متحد روز پنجشنبه با رأی‌گیری قطعنامه‌ای را تصویب کرد که به محمود عباس، رییس اداره خودگردان فلسطینی، یا یک نمایندهٔ بلندپایهٔ دیگر اجازه می‌دهد یک پیام از پیش ثبت ‌شده را ارایه کند.مجمع عمومی گفت رأی‌گیری دربارهٔ این قطعنامه "در پی تصمیم ایالات متحده برای رد و لغو ویزه " نمایندگان فلسطینی انجام شد.

وزارت خارجهٔ ایالات متحده روز چهارشنبه اعلام کرد که از صدور ویزه برای مقام‌های سازمان آزادی‌بخش فلسطین (پی ال او) و اداره خودگردان فلسطینی (پی ای) خودداری می‌کند و آنان را متهم کرد که تعهدات قبلی برای حمایت از تلاش‌های صلح در منطقه را تضعیف کرده‌اند.

هیأت نمایندگی فلسطین در ملل متحد تصمیم برای تمدید محدودیت‌های صدور ویزه ورود برای مقام‌های فلسطینی را محکوم کرد.

موضوع بی‌جاشدن اجباری ناشی از جنگها نیز از جمله مسایلی است که انتظار می‌رود رهبران جهان بر آن تمرکز کنند. تشدید درگیری‌ها در یمن ده‌ها هزار نفر را بی‌جا کرده است، در حالی که جنگ داخلی خونین در سودان همچنان ادامه دارد و این کشور در حال حاضر با بالاترین رقم بی‌جاشدگان، یعنی ۱۴ میلیون نفر از اپریل ۲۰۲۳ تاکنون، روبه‌رو است.

پیش از مناظرات سطح عالی هفتهٔ آینده، شورای امنیت ملل متحد روز جمعه یک رأی‌گیری مقدماتی غیررسمی را برای هشت نامزدی که برای جایگزینی انتونیو گوتیرش، منشی عمومی کنونی ملل متحد، رقابت می‌کنند، برگزار کرد. گوتیرش تا ۳۱ دسمبر ۲۰۲۶ از سمت خود کنار می‌رود.

فردی که به‌عنوان منشی عمومی بعدی ملل متحد انتخاب خواهد شد، در جریان این نشست تعیین نخواهد شد؛ اما انتظار می‌رود بیانیه‌های ملی کشورهای مختلف نشان دهد که آنان چه نوع منشی عمومی را برای هدایت این سازمان در این دوران پرتنش مناسب می‌دانند.

در رأی‌گیری مقدماتی غیررسمی روز جمعه ۱۸ سپتمبر که از سوی شورای امنیت ۱۵ عضوی ملل متحد انجام شد، ربیکا گرینسپن، معاون پیشین رییس‌جمهور کاستاریکا و رییس کنفرانس ملل متحد برای تجارت و توسعه، با ۹ رأی "حمایت" در صدر قرار گرفت و کارولین رودریگز-برکیت، وزیر خارجهٔ پیشین گیاناو نمایندهٔ دایمی این کشور در ملل متحد، با ۸ رأی "حمایت" در جایگاه بعدی قرار گرفت. دپلومات یوگاندایی و معاون پیشین منشی عمومی ملل متحد، اولارا اوتونو؛ رافايل گروسی، رییس ارجنتاینی اداره بین‌المللی انرژی اتمی؛ و مکی سال، رییس‌جمهور پیشین سینیگال، هر یک ۵ رأی "حمایت" به دست آوردند.

این سومین رأی‌گیری مقدماتی غیررسمی بود؛ در رأی‌گیری دوم به تاریخ ۲۱ اگست، رودریگز-برکت در صدر قرار گرفته بود و گرینسپن در رأی‌گیری نخست در ۳۰ جولای بیشترین حمایت را به دست آورده بود.

نامزدهای دیگر شامل ایوون بکی از اکوادور، میشل بشله از چیلی و ماریا فرناندا اسپینوسا گارسس از اکوادور هستند.