لینک های دسترسی

Breaking News

سیاست ترمپ برای صلح از طریق قوت؛ تامین ثبات و آرامش در شرق میانه


سیاست "صلح از طریق قدرت" ایالات متحده، با تامین و حفظ آتش‌ بس‌های سودمند برای اسراییل، متحد ایالات متحده، در درگیری‌های این کشور با گروه‌های تروریستی مورد حمایت ایران، چون حماس و حزب ‌الله در غزه و لبنان، آرامش نسبی را به چندین ساحۀ حساس شرق میانه در سال ۲۰۲۵ بازگرداند.

این رویکرد سیاسی همچنین منجر به همکاری ایالات متحده با رژیم اسلامی جدید سوریه شد. ایالات متحده در بدل همکاری در مبارزه با تروریزم و تعهد به ایجاد ثبات در آن کشور ویران از جنگ داخلی و حل درگیری‌ های گذشته با اسراییل، تحریم‌های طولانی‌ مدت بر سوریه را لغو و روابط دپلوماتیک را با دمشق از سر گرفت.

سال ۲۰۲۵ با میانجیگری ایالات متحده برای دومین آتش ‌بس بین اسراییل و حماس از زمان آغاز جنگ دو طرف در اکتوبر ۲۰۲۳، زمانی که گروه فلسطینی حماس از غزه به اسراییل حمله کرد، آغاز شد. حکومت جو بایدن، رییس جمهور پیشین ایالات متحده و تیم دونالد ترمپ، جانشین جدید ریاست جمهوری امریکا، برای تضمین آتش ‌بس که در ۱۹ جنوری، یک روز قبل از مراسم تحلیف ترمپ، به اجرا درآمد، با هم کار کردند.

بر اساس این آتش ‌بس، حماس ۳۳ گروگان زندۀ اسراییلی، از جمله دو مرد که به مدت یک دهه در غزه اسیر بودند، پنج گروگان زندۀ تایلندی و اجساد هشت گروگان دیگر اسراییلی را آزاد کرد.

حماس و متحدانش در حملۀ هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ بر اسراییل، ۲۵۱ اسراییلی و خارجی را به گروگان گرفته بودند که برخی از آنان توسط تروریست‌ها در جریان حمله یا بعداً در اسارت کشته شدند. چهار اسراییلی دیگر نیز در زمان آغاز جنگ در غزه در اسارت بودند که دو نفر از آنان فوت کردند.

اسراییل تقریباً ۲۰۰۰ زندانی فلسطینی را آزاد کرد و نیروهای خود را از برخی ساحات غزه به عنوان بخشی از مرحلۀ اول آتش‌ بس جنوری خارج کرد. اما این آتش ‌بس، پیش از آغاز مذاکرات برای مرحلۀ دوم آن، با شکایت اسراییل از نقض آتش ‌بس توسط حماس و از سرگیری عملیات نظامی علیه این گروه در ۱۸ مارچ، فروپاشید. دروتی شیا، نمایندۀ موقت ایالات متحده در سازمان ملل متحد، در سخنانی در شورای امنیت آن سازمان در آن روز، از اسراییل حمایت کرد و حماس را مسوول از سرگیری جنگ دانست.

اسراییل در ماه سپتمبر حملات خود را تشدید کرد و حملات هوایی و زمینی را بر شهر غزه، یکی از دو پایگاه آخر حماس در این ساحه، آغاز کرد. اسراییل این کار را همزمان با عملیات تخلیۀ یک میلیون غیرنظامی فلسطینی این شهر به منطقه‌ای در جنوب غزه که آن را به عنوان ساحۀ امن تعیین کرده بود، انجام داد. ترمپ با اشاره به حملات اسراییل در سلسله هشدارها به حماس پیام داد که گروگان‌های باقیمانده را رها کند یا هم با "جهنم" روبرو شود.

تلاش دپلوماتیک مجدد ایالات متحده برای آتش ‌بس توسط استیف ویتکاف، فرستاده ویژه ماموریت ‌های صلح و جرد کوشنر، داماد ترمپ، منجر به ارایه طرح جدیدی از سوی ترمپ برای پایان دادن به جنگ اسراییل و حماس در ۲۹ سپتمبر شد.

ترمپ در آن تاریخ در حالیکه بنیامین نتانیاهو، صدراعظم اسراییل، در کنارش در قصر سفید حضور داشت، گفت که طرح ۲۰ ماده ‌ای او که مورد حمایت اسراییل است، خواستار آتش ‌بس مرحله اول است که در آن حماس تمام گروگان‌های باقی ‌مانده را که قبل از و در طول حمله هفتم اکتوبر ۲۰۲۳ در غزه اسیر کرده بود، آزاد کند. همچنین خواستار خلع سلاح حماس در مرحله دوم توسط ایتلافی از کشورهای عرب و مسلمان شد.

حماس قبل از آزاد کردن ۲۰ گروگان زنده که در اسارت داشت ، مرحلأ اول این طرح را پذیرفت و در دهم اکتوبر آتش ‌بس با اسرابیل را آغاز کرد.

ترمپ در ۱۳ اکتوبر سفر کوتاهی به اسراییل داشت و با سخنرانی در پارلمان اسراییل و دیدار با خانواده ‌های گروگان‌ها، آزادی این گروگان‌ها را جشن گرفت و سپس در همان روز به شرم‌ الشیخ در مصر سفر کرد تا حمایت قدرت‌های منطقه‌ای و اروپایی را برای طرح صلح خود جلب کند. این حمایت با تصویب قطعنامه‌ای از سوی شورای امنیت سازمان ملل متحد در ۱۷ نومبر مبنی بر حمایت از طرح ایالات متحده برای غزه، گسترش یافت.

دو ماه پس از اجرایی شدن آتش ‌بس اکتوبر، حماس بقایای ۲۷ نفر از ۲۸ گروگان فوت ‌شده را که در غزه باقی مانده بود، تحویل داد.

اسراییل نیز در بدل آزادی گروگان‌های زنده و فوت ‌شده، ۲۰۰۰ زندانی فلسطینی را که به دلیل جرایم امنیتی بازداشت کرده بود، آزاد کرد و بقایای اجساد صدها فلسطینی را بازگرداند. اسراییل همچنین بر اساس مرحله اول طرح صلح ترمپ، از ساحات پرجمعیت غزه عقب‌ نشینی کرد و اردوی اسراییل را در کنترول نیمی از قلمرو مجاور مرزهای اسراییل و مصر قرار داد.

با نزدیک شدن به پایان مرحلۀ اول طرح صلح ترمپ تا ماه دسمبر، نتنیاهو اصرار داشت که حماس جسد آخرین گروگان، ران گویلی، افسر پولیس اسراییل، را بازگرداند. ترمپ در ۲۹ دسمبر میزبان خانواده نتنیاهو و گویلی در اقامتگاه خود در مارالاگو در فلوریدا بود و به خبرنگاران گفت که حکومت او "هر آنچه را در توان دارد؛ برای بازگرداندن جسد گویلی به خرج خواهد داد.

با ختم سال ۲۰۲۵، هیچ تبصرۀ رسمی نشده است که کدام کشورها نیروهای خود را به اساس طرح ترمپ، در ترکیب نیروی تامین کنندۀ ثبات در غزه که وظیفۀ خلع سلاح حماس را در مرحله دوم بر عهده خواهد داشت، اعزام خواهند کرد.

هشت کشور عرب و مسلمان - اندونیزیا، مصر، اردن، پاکستان، قطر، عربستان سعودی، ترکیه و امارات متحده عربی - که در روز ارایۀ طرح ترمپ برای غزه، در بیانیۀ مشترک از آن استقبال کردند، در مورد نیروی امین کنندۀ ثبات در غزه سکوت کردند، در حالی که ویتکاف در تلاش برای پیشبرد آن، به آنچه قصر سفید "دپلوماسی آرام" می‌نامید، مشغول بود. رهبران حماس نیز علناً تعهد کردند که خلع سلاح نشوند.

ترمپ در اظهارات خود در ۲۹ سپتمبر گفت که اگر حماس طرح صلح او را رد کند که گفتۀ، وی "همیشه ممکن" است، یا هم حماس آن را بپذیرد اما کشورهای عرب و مسلمان "قادر" به انجام تعهدات خود نباشند، اسراییل "از حمایت کامل" ایالات متحده "برای اتمام کار نابودی تهدید حماس" برخوردار خواهد بود.

ترمپ در سفر خود به اسراییل در ۲۹ دسمبر، در کنار صدراعظم آن کشور، طی اظهاراتی در مطبوعات ، بار دیگر بر درخواست خود برای خلع سلاح حماس تاکید کرد.

ترمپ بدون اشاره به جدول زمانی، در مورد حماس گفت: "به آنها مدت زمان بسیار کوتاهی برای خلع سلاح داده خواهد شد." او گفت اگر حماس به نقض تعهد خود به ایالات متحده برای خلع سلاح ادامه دهد، با سرنوشت "وحشتناک" روبرو خواهد شد. ترمپ خاطرنشان کرد که برخی از ۵۹ کشوری که به گفته او طرح صلح غزه را تایید کرده‌ اند، از جمله کشورهای خارج از شرق میانه، می‌خواهند که در صورت عدم خلع سلاح حماس، به این سرزمین بروند و "حماس را از بین ببرند".

ایالات متحده و اسراییل همچنین افزایش کمک‌های بشردوستانه به غیرنظامیان فلسطینی را در غزه تسهیل کردند، جایی که بسیاری از آنان با طولانی شدن جنگ، خانه‌‌های شان را از دست دادند و ساحات غیرنظامی که توسط حماس به عنوان پوششی برای فعالیت‌های این گروه استفاده می‌شد، به ویرانه تبدیل شد.

یک گروه امداد رسان امریکایی تحت حمایت ایالات متحده و اسراییل، بنیاد بشری غزه، از ۲۶ ماه می توزیع غذا به مردم غزه را با استفاده از نقاط ویژۀ توزیع برای رساندن مستقیم کمک‌ها به غیرنظامیان آغاز کرد. اداره رییس جمهور ترمپ بودجه بنیاد بشری غزه را تامین کرد، در حالی که اسراییل به آن اجازه داد تا در مناطق امن فعالیت کند و سیستم سازمان ملل متحد را دور بزند که لاری‌های حامل کمک‌های آن اغلب توسط گروه حماس غارت و به جهت دیگری منحرف می‌شد.

بنیاد بشری غزه ماموریت اضطراری خود را در غزه در ۲۴ نومبر به پایان رساند و اعلام کرد که با موفقیت بیش از ۱۸۷ میلیون وعدۀ غذایی رایگان را "بدون حتا یک مورد غارت یا انحراف" به غیرنظامیان فلسطینی تحویل داده است.

این گروه کار خود را به یک مرکز هماهنگی مدنی-نظامی به رهبری ایالات متحده، که به عنوان بخشی از مرحلۀ اول طرح ترمپ در اسراییل تاسیس شده بود، واگذار کرد. این مرکز ماموریت نظارت بر تحویل کمک‌ها به غزه را بر عهده داشت و مقامات اسراییلی نقش ثانوی را ایفا می ‌کردند.

دپلوماسی حکومت ترمپ همچنین آتش ‌بس نومبر ۲۰۲۴ بین اسراییل و گروه تروریستی حزب‌‌الله لبنان را که با میانجیگری ایالات متحده برقرار شده بود، در طول سال حفظ کرد، حتا با وجود اینکه اسراییل از نقض مکرر الزام آتش ‌بس برای خلع سلاح حزب‌‌الله شکایت داشت.

محققان امریکایی و اسراییلی گفتند که نیروهای دفاعی اسراییل در طول سال صدها حملۀ هوایی بر اهداف حزب‌ الله در لبنان، عمدتاً در مناطقی در جنوب دریای لیتانی، انجام داده ‌اند، جایی که اردوی اسراییل می‌گوید حزب‌الله در تلاش برای بازسازی زیرساخت ‌هایی است که تهدیدی امنیتی برای شمال اسراییل محسوب می ‌شوند.

اردوی اسراییل در ماه نومبر اعلام کرد که حملاتش در لبنان از زمان شروع آتش‌ بس در یک سال قبل، بیش از ۳۰۰ جنگجوی حزب‌الله را کشته است.

فرستادگان ادارۀ رییس جمهور ترمپ که در طول سال با مقامات لبنانی دیدار کردند، از آنان خواستند که به تعهد آتش‌ بس بیروت مبنی بر دستور به نیروهای مسلح لبنان برای خلع سلاح حزب‌الله عمل کنند.

مقام‌های امریکایی همچنین چندین دور مذاکرات بی‌پیشیه بین مقام‌های اسراییلی و لبنانی در جنوب لبنان را با هدف توانمندسازی بیروت برای پیشرفت در خلع سلاح تسهیل کردند.

مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، در ۱۹ دسمبر در گفتگو با خبرنگاران گفت که بهترین راه برای جلوگیری از فروپاشی آتش‌بس ۲۰۲۴، داشتن "یک حکومت قوی لبنان است که بتواند واقعاً کشور را کنترول کند [به طوری که] حزب‌الله دیگر یک تهدید مسلحانه برای اسراییل یا حکومت لبنان نباشد."

اداره رییس جمهور ترمپ همچنین در سال ۲۰۲۵ از دپلوماسی برای جلوگیری از مبدل شدن تنش‌های اسراییل و سوریه به درگیری تمام عیار کار گرفت.

ترمپ در اقدامی در راستای روی کار آمدن حکومت جدید اسلامی سوریه که در دسمبر ۲۰۲۴ قدرت را از بشار الاسد، حاکم خودکامۀ سوریه و دشمن امریکا، گرفت، در ماه می با احمد الشرع، رییس جمهور انتقالی سوریه، در عربستان سعودی دیدار کرد.

این دیدار، ایالات متحده را در مسیر لغو اکثر تحریم‌ ها علیه الشرع قرار داد، زیرا او موافقت کرد که با عملیات ضد تروریزم ایالات متحده در داخل سوریه همکاری کند و متعهد شد که پس از سال‌ها جنگ داخلی، کشور را با ثبات کند و برای حل و فصل درگیری‌های گذشتۀ خود با اسراییل تلاش کند.

این نزدیکی با سفر الشرع به واشنگتن در ماه نومبر برای دومین دیدار با ترمپ و موافقت رسمی برای پیوستن به ایتلاف به رهبری ایالات متحده علیه گروه تروریستی داعش، که بقایای آن در سوریه مستقر است، به اوج خود رسید.

مذاکره ‌کنندگان اسراییلی و سوری همچنین چندین بار در پاریس برای مذاکرات مستقیم نادر با میانجیگری ایالات متحده در ماه‌های جون و اگست دیدار کردند تا برای دستیابی به یک توافق امنیتی که به دهه‌‌ها خصومت پایان دهد، تلاش کنند.

در حالی که هیچ پیشرفتی اعلام نشد، ترمپ در یک کنفرانس خبری مشترک در ۲۹ دسمبر با نتنیاهو گفت که "مطمین است" اسراییل و الشرع "با هم کنار خواهند آمد".

ترمپ افزود: "من سعی خواهم کرد تا آنان با هم کنار بیایند."

گروه

XS
SM
MD
LG