گیرماندن عودت کنندگان افغان در مرز پاکستان

در میان درگیری‌های تازه میان حکومت طالبان و پاکستان، صف‌های طولانی موترهای باربری از عودت کنندگان و توشه‌های آنان روزها است که در دو طرف جاده منتهی به گذرگاه مرزی تورخم متوقف شده‌اند.

آنان از حکومت طالبان و پاکستان می‌خواهند تا این گذرگاه را باز نگه دارد تا آنان بتوانند بدون رنج بیشتر به خانه برگردند.

اسلام آباد میخواهد که تمام شهروندان افغان به استثنای آنانیکه ویزۀ معتبر دارند، پاکستان را ترک کنند. پاکستان از سال ۲۰۲۳ تا حالا بیش از دو میلیون از سه میلیون مهاجر افغان را به کشورشان اخراج کرده است. بسیاری از آنان پناهندگان نسل دوم و سوم اند که در دهۀ ۱۹۸۰ به خاطر جنگ روان در افغانستان فرار کرده بودند.

این عودت کنندگان در حالیکه در یک کمپ موقتی که برای پناهجویان در گذرگاه تورخم در شمال غرب پاکستان ایجاد شده است، نشسته اند، نگران سلامتی فرزندانشان، مصوونیت و آموزش آنان پس از بازگشت به افغانستان اند.

صالحه بی‌بی، عودت کنندهٔ افغان به خبرگزاری رویترز گفت: "احساس می‌کنم زمانیکه از یک جای که زندگی کرده اید دور می‌‌شود، قلب شما را غمگین می‌سازد، درست مانند اینکه از مادر و پدر خود جدا شوید. اما من خوشحالم بخاطریکه به کشور خودم برمیگردم. خداوند به ما توان بدهد که همانطور که در پاکستان یک زندگی راحت داشتیم، در آنجا هم زندگی راحت کنیم. من در جوانی زندگی خوب داشتم و نمی‌خواهم اطفال من در یک وضعیت مشکل قرار گیرند و این مرا نگران می‌سازد و از خداوند می‌خواهم که مشکلات را بالای کودکان من نیارد و طوریکه من اینجا در صلح زندگی کرده ام، می‌خواهم که در کشورم هم زندگی کنم. "

پس از تسلط دوبارۀ طالبان بر کابل در سال ۲۰۲۱ میلادی، پاکستان و افغانستان شاهد بدترین جنگ در سال جاری بوده اند. اسلام آباد می گوید که کابل به شبه نظامیان اسلام گرا که در داخل پاکستان حمله می کنند، پناه می دهد. اما حکومت طالبان به کرات این موضوع را رد کرده و می‌گوید که این مشکل داخلی پاکستان است. این درگیری‌ها سبب شده تا گذرگاه‌های مرزی بارها برای روزها مسدود باقی بماند.

نور علی، یکی دیگر از این عودت کنندگان گفت: "ما ده روز است که اینجا در کنار سرک ایستاده ایم و اگر به تورخم برسیم و دوباره این گذرگاه به دلیل جنگ بسته شود، برای ما یک مشکل بزرگ خواهد بود، آن وقت سر ما چه خواهد آمد، باید اقداماتی برای ما بگیرند، خواست ما این است که به همه افغان ها اجازه داده شود که به صورت مسالمت آمیز از آنجا بروند تا دیگر مشکلی را متحمل نشویم."

موج اخراج‌های اجباری از اکتوبر ۲۰۲۳ بیش از ۵.۴ میلیون افغان را از ایران و پاکستان به افغانستان رانده است. پس از درگیری‌های اکتوبر ۲۰۲۵ بین پاکستان و افغانستان، خدمات برای پناهجویانی که در کمپ‌های مرزی نگهداری می‌شوند یا در حال عبور به افغانستان هستند، کاهش یافته است، زیرا سازمان‌های امدادی به دلیل کمبود بودجه فعالیت‌های خود را کاهش داده‌اند.

در همین حال دفتر هماهنگی امور بشری سازمان ملل متحد (OCHA) در گزارشی تازه‌ای گفته است که از تاریخ ۱۲ الی ۲۵ اپریل سال جاری بازگشت مهاجرین افغان از پاکستان و ایران نسبت به دوره گزارش دهی قبلی، ۲۹ مارچ تا ۱۱ اپریل، به گونهٔ چشمگیری افزایش یافته است.

در گزارش آمده است که تعداد بازگشت کنندگان از پاکستان ۱۱۷ در صد افزایش یافته و از ۴۲۴۲۵ نفر به ۹۲۰۵۷ نفر رسیده است.