سازمان عفو بین الملل در تازه ترین گزارش خود ضمن ارایۀ تصویر نگران کننده از وضعیت حقوق بشر در افغانستان گفته است که طالبان حملات سیستماتیک خود را علیه اقشار مختلف جامعه به ویژه زنان و دختران تشدید کرده اند.
سازمان عفو بین الملل گفته است که وضعیت حقوق بشر در افغانستان در سال گذشته، همچنان بحرانی باقیمانده، محدودیتهای گستردهای بر زندگی مردم به ویژه زنان و دختران، اعمال شده است.
این گزارش بر علاوۀ وضع محدودیتها بر فعالیت های مذهبی، روی وضعیت زنان و دختران، آزادی بیان، دین و عقیده، آزادی تجمعات مسالمتآمیز، حق دسترسی به عدالت و جبران خسارت، دستگیریها و بازداشتهای خودسرانه، اعدامهای فراقضایی، شکنجه و سایر بدرفتاریها از پرداخته شده است.
سازمان عفو بین الملل گفته است که زنان و دختران افغانستان تقریباْ "از تمام حقوق اساسی خود محروم بوده و زنان، هزارهها و اقلیتهای مذهبی، با تبعیض رو برو بوده اند.
زمان سلطانی، پژوهشگر بخش جنوب آسیا در سازمان عفو بین الملل به بخش افغانستان صدای امریکا گفت که در "یک سال گذشته، شاهد وخیمتر و بحرانیتر شدن وضعیت در افغانستان" بوده ایم.
سلطانی افزود: "حق دسترسی به محاکمۀ عادلانه عملاً در این کشور وجود ندارد. زنان و دختران همچنان از حقوق اساسی خود به شمول حق دسترسی به تعلیم و تربیه محروح اند."
زمان سلطانی گفت: " همچنان شاهد کوچهای اجباری گسترده بوده ایم؛ مردمی که توسط طالبان مجبور به ترک خانههایشان شده اند، به ویژه در ولایت بامیان که هزاران نفر تحت فشار قرار گرفته اند."
این پژوهشگر عفو بین الملل با خاطرنشان کردن "بحران شدید اقتصادی و بشری در داخل افغانستان" گفت که کشورهای میزبان به ویژه ایران و پاکستان "به صورت گروهی و گسترده اقدام به اخراج مهاجرین کرده اند."
تداوم ممنوعیت آموزش بالاتر از صنف ششم، اجازۀ کار در ادارات ملل متحد، نهادهای غیردولتی و دولتی و نبود آزادی کامل رفت و آمد بدون محرم، از مواردی است که در این گزارش به آن اشاره شده است.
سازمان عفو بین الملل این را هم گفته است که "۱۴.۲ میلیون زن به حمایت و کمک نیاز داشته اند" و با توجه8 به "تبیعض طالبان در برابر اقلیتهای قومی – مذهبی "افزایش ۴۰ درصد خشونت مبنتی بر جنسیت در افغانستان وجود داشته است."
در این گزارش همچنان تذکر رفته است که طالبان کم از کم ۵۰ تا ۲۰۳ مرد اسماعلیه مذهب را با جبر و تهدید، مجبور ساخته اند تا به مذهب تسنن رو بیاورند.
وضع محدودیتها در برگزاری مراسم مذهبی شیعیان از موارد دیگری است که در این گزارش به آن اشاره شده است.
وزارت امور خارجه ایالات متحده چند روز قبل در پاسخ به یک پرسش بخش افغانستان صدای امریکا عملکرد طالبان در مورد زنان افغان را محکوم کرده و گفته است که "طالبان مسئول ایجاد سرکوبگرانه ترین شرایط برای زنان و دختران در جهان هستند و ما اقدامات وحشیانهٔ آنها را محکوم میکنیم."
در بخشی از این گزارش آمده است که آزادی بیان و فعالیت رسانهای به شدت در افغانستان محدود شده و طالبان مانع هرگونه انتقاد علیه حکومت شده و منتقدین خود را بازداشت کرده اند.
دسترسی به عدالت نیز تقریباً ناممکن گزارش شده و به گفتۀ سازمان عفو بین الملل نظام قضایی افغانستان با چالشهای جدی روبهرو است.
استناد بر یافته های این گزارش، ۲۵۱ نفر به شمول معترضان و چهره های بانفوذ و کارمندان حکومت پیشین در نیمۀ اول سال توسط طالبان و افراد ناشناس به گونۀ فراقانونی اعدام، به طرز مرموزی کشته یا زخمی شده اند.
با توجه به افزایش بیکاری و اخراج کارمندان به ویژه زنان از ادارات مختلف دولتی و غیردولتی افغانستان، عفو بین الملل، بر بیثباتی اقتصادی و بحران انسانی رو به وخامت تاکید کرده گفته است که ۲۲.۹ میلیون نفر که (تقریباً نیمی از جمعیت) افغانستان را تشکیل می دهد، تحت تأثیر قرار داده است.
این سازمان عوامل بیثباتی اقتصادی را کاهش کمکها (بهویژه از سوی ایالات متحده)، زلزلهها، بازگشت اجباری گسترده از ایران و پاکستان و تأثیرات اقلیمی عنوان کرده است.
اگنس کالامارد، رییس سازمان عفو بین الملل میگوید: "دیگر ما در بارۀ فروپاشی قریبالوقوع هشدار نمیدهیم. دیگر فرسایش در حاشیه های این سیستم را مستند نمیکنیم. در عوض، ما ظهور آنچه را که پیشبینی میکردیم گزارش میدهیم."
حکومت طالبان تا زمان نشر این مطلب در مورد گزارش تازۀ سازمان عفو بین الملل، ابراز نظر نکرده اند اما در گذشته اینگونه گزارشها را کماهمیت جلوه داده و گفته اند که حقوق بشر به ویژه زنان در حاکمیت آنان بر اساس اصول اسلام وشریعت تامین است.
گروه