رهبران کشورهای عضو پیمان بریکس روز شنبه در دهلی جدید، پایتخت هند، دیدار میکنند و احتمالاً ایالات متحده این نشست را از نزدیک زیر نظر خواهد داشت. هند، میزبان این نشست، در تلاش برای حفظ روابط خود با شرکای غربی مهم و دیگر اعضای بریکس، در یک اقدام ظریف متعادلکننده گرفتار شده است.
در نشست اعضای بریکس – هند، چین، روسیه، افریقای جنوبی و برازیل – در دهلی جدید که به تاریخ ۱۲ و ۱۳ سپتمبر برگزار میشود، انتظار میرود که یک سیستم پرداخت موسوم به "بریکس پی" راه اندازی شود که به گفتۀ رهبران این پیمان، تادیات بینالمللی را با ارزهای محلی اجازه داده و منجر به تقویت تجارت و سرمایهگذاری خواهد شد.
اما هر گونه طرح این پیمان برای پرهیز از سیستم پرداخت به دالر امریکایی، با انتقاد شدید دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحدۀ امریکا، مواجه شده است.
رییس جمهور ترمپ پس از آغاز تصدی دور دوم ریاست جمهوری، هشدار داد که اگر کشورهای عضو بریکس واحد پول مشترک بریکس ایجاد کنند یا از ارز دیگری برای جایگزینی دالر حمایت کنند، تعرفههای ۱۰۰ درصدی بر آنان اعمال خواهد کرد.
اسکات بسینت، وزیر مالیۀ ایالات متحدۀ امریکا، نیز بر هدف حکومت امریکا مبنی بر حفظ "سلطه پایدار دالر" تاکید کرده است.
برخی کارشناسان، اقدام جدید کشورهای عضو بریکس را تلاش برای دور زدن از پرداخت با دالر امریکایی و سیستم پرداخت سویفت میدانند که کشورهای توسعهیافته گروه ۱۰، از جمله ایالات متحده، آن را تنظیم میکند.
تحلیلگران در هند میگویند که دهلی جدید میتواند این سیستم پرداخت را نه به عنوان یک جایگزین، بلکه به عنوان خدمات قابل اعتماد و کمهزینۀ متناسب با کشورهای جنوب جهان معرفی کند.
وریندا ساهی، تحلیلگر در بنیاد تحقیقاتی کارنیگی هند، به صدای امریکا گفت: "هزینههای اضافی وجود دارد که این اقتصادها باید از نظر هزینههای رسیدگی، محصول مراودات مالی وغیره متحمل شوند. بنابراین، برای آنان یک اولویت اقتصادی است که سیستمهای پرداخت خود را به ارزهای ملی شان متصل کنند."
بریکس پی با متصل کردن سیستمهای سریع تادیات آنلاین میان کشورهای شامل در این پیمان عمل کرده میتواند.
اگرچه مذاکراتی برای تسویه پرداختها با ارزهای دیجیتل ملی در نهایت در جریان است، کارشناسان میگویند که بعید است که این سیستم به این زودیها دالر امریکا را به عنوان ارز اصلی تجارت جهانی عزل کنند.
با این حال، چالش هند میتواند مبارزه با این تصور باشد که این کشور به مقابله با سلطه دالر امریکا کمک میکند. این در حالی است که مذاکرات تجارتی دوجانبه هند با ایالات متحده پیشرفت کمی داشته است، که بنا به گزارشها به دلیل اختلاف بر سر نرخ تعرفهها است.
هند نیز به دلیل روابط تجارتی نزدیک و رو به رشد خود و خرید نفت از روسیه با فشار روبرو است. در حالی که نرندرا مودی، صدر اعظم هند، برای این اجلاس با رهبران روسیه، چین و ایران در دهلی جدید دیدار میکند، تحلیلگران میگویند که کنار گذاشتن نگاه به تبدیل شدن بریکس به یک بلاک ضد غربی ممکن است دشوار باشد.
ساهی گفت: "این چیزی نیست که من باور داشته باشم هند بخواهد وارد آن شود. با توجه به فشارهای تعرفه و تحریمی بر ما، مهم است به یاد داشته باشیم که اکنون در واقعیتی هستیم که وابستگی متقابل تسلیحاتی چیزی بسیار واقعی است. ابزارهای اقتصادی مانند تحریمها، تعرفهها و فشارها بسیار مهم اند. و میدانید، روسیه در چند سال گذشته این را احساس کرده است، هند نیز در سال گذشته، ۲۰۲۵، این را احساس کرده است. بنابراین، برای هند مهم است که روابط خود را با ایالات متحده و روسیه متعادل کند."
کشورهای عضو بریکس بیش از نیمی از جمعیت جهان و بیش از یک سوم از تولید اقتصادی جهان را تشکیل میدهند.
برخی از تحلیلگران میگویند که دهلی جدید میخواهد تمرکز خود را بر مسایلی که برای کشورهای جنوب جهان حیاتی است، مانند مبارزه با تغییرات اقلیم، پیشبرد کمکهای بشردوستانه و ایجاد دسترسی عادلانه به منابع مالی و زیرساختهای دیجیتل، حفظ کند.
هند، کشور میزبان نشست بریکس، امیدوار است مذاکرات کنونی این پیمان بر جایگاه این بلاک به عنوان بستری برای اقتصادهای نوظهور متمرکز باشد. اما انتظار میرود مذاکرات به جنگ اوکراین و تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز نیز بپردازد.
گروه