افزایش بازداشت و اخراج اجباری پناهجویان افغان از پاکستان

سازمان دید‌بان حقوق بشر می‌گوید که مقامات پاکستانی پس از درگیری‌های تازهٔ مرزی میان پاکستان و افغانستان، بازداشت‌های خودسرانه و اخراج اجباری مهاجرین افغان را به‌شدت افزایش داده‌اند.

به گفتهٔ این سازمان با تشدید درگیری‌ها بین افغانستان و پاکستان از فبروری ۲۰۲۶، پولیس پاکستان عملیات خود را علیه مهاجرین افغان در چندین شهر پاکستان گسترش داده و بدون حکم قضایی، به یورش‌ خانه به خانه، تلاشی خانه‌ها در نیمه‌های شب و بازداشت افغان‌های دارندهٔ ویزه و فاقد اسناد اقامت دست زده اند.

عملیات‌های پولیس هزاران پناهجوی افغان آسیب‌پذیر، از جمله کودکان، را در معرض موانع جدی برای دسترسی به خدمات صحی، آموزشی و سایر خدمات ضروری قرار داده است.

فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان در سازمان دیدبان حقوق بشر می‌گوید که مقامات پاکستانی به جای اینکه با مهاجرین افغان به عنوان افراد نیازمند برخورد کند، ترس را میان آنان می‌پراکند و رفتار سو پولیس، مردم را مجبور می‌کند از غذا و مراقبت‌های صحی صرف نظر کرده و اخراج‌های جمعی، مهاجرین را به آزار و اذیت احتمالی و شرایط بدتر در افغانستان بازمی‌گرداند.

به گفتهٔ این سازمان تنها در سال ۲۰۲۶، بیش از ۱۴۶ هزار افغان از پاکستان اخراج شده‌ و این آمار از اول اپریل سال روان به این سو افزایش یافته است.

در ماه‌های اخیر در موارد متعدد خانواده‌ها به‌زور از هم جدا شده‌اند. کودکان حتی ۱۳ ساله به‌تنهایی به افغانستان بازگردانده شده‌اند، در حالی که والدین آنان هیچ اطلاعی از محل اقامت فرزندانشان نداشته اند.

دیدبان حقوق بشر بین ماه‌های فبروری و اپریل با هشت افغان در پاکستان و چهار نفر که اخیراً به افغانستان برگردانده شده اند، و همچنین با نمایندگان سازمان‌های امدادی که با پناهندگان افغان کار می‌کنند، مصاحبه کرده است. مصاحبه‌شوندگان گفتند که پولیس افغان‌ها را هنگام خرید، رفتن به مکتب و کار روزانه بازداشت کرده، تلیفون‌ها و پول نقدشان را ضبط و در ازای آزادی‌شان رشوه طلب کرده است. کسانی که قادر به پرداخت نبوده‌اند، بازداشت و اخراج شده‌اند.

موج اخراج‌های اجباری از اکتوبر ۲۰۲۳ بیش از ۵.۴ میلیون افغان را از ایران و پاکستان به افغانستان رانده است. پس از درگیری‌های اکتوبر ۲۰۲۵ بین پاکستان و افغانستان، خدمات برای پناهجویانی که در کمپ‌های مرزی نگهداری می‌شوند یا در حال عبور به افغانستان هستند، کاهش یافته است، زیرا سازمان‌های امدادی به دلیل کمبود بودجه فعالیت‌های خود را کاهش داده‌اند.

هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) تا ۱۷ مارچ ۲۰۲۶ دست‌کم ۷۶ کشته و ۲۱۳ زخمی غیرنظامی را در افغانستان مستند کرده که بیشتر آنان بر اثر گلوله‌باری فرامرزی در جریان درگیری‌های اخیر جان باخته‌اند.

فرشته عباسی گفت: "پاکستان باید علیه اقدامات سو پولیس اقدام کند و فوراً اخراج اجباری پناهجویان افغان را متوقف کند. سایر دولت‌ها نیز باید نگرانی‌های خود را در مورد این اقدامات با حکومت پاکستان مطرح کرده و همچنین نقض‌های مداوم حقوق بشر توسط افغانستان را محکوم کنند. "

در حال حاضر نزدیک به دو میلیون مهاجر افغان در پاکستان زندگی می‌کند. کمیشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان گفته است که از سال ۲۰۲۳ به اینسو، نزدیک به دو میلیون افغان دوباره به افغانستان برگشته اند که شامل مهاجران دارای کارت‌های مهاجرت و بی اسناد اند.