هیات معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) از بازداشت دستکم ۵۲ زن و یک دختر در کابل و هرات به دلیل رعایتنکردن مقررات پوشش مورد نظر حکومت طالبان خبر داده و نسبت به ادامه بازداشتها و تهدید زنان و دختران ابراز نگرانی عمیق کرده است.
یوناما روز پنجشنبه (۸ اکتوبر) با نشر اعلامیهای گفت که بازداشت این زنان و دختر را در فاصله ماههای جولای تا سپتمبر ۲۰۲۶ تایید کرده است. به گفته یوناما، شمار واقعی بازداشتها ممکن است به دلیل نگرانیهای امنیتی، ترس از پیامدهای گزارشدهی و فشارهای اجتماعی بهمراتب بیشتر باشد.
بر اساس اعلامیه یوناما، زنان به دلایل مختلف، از جمله نپوشیدن چادر، نمایان بودن بخشی از مو، استفاده از روسریهای رنگارنگ، آرایش و حضور در اماکن عمومی بدون محرم بازداشت یا توقیف شدهاند.
این نهاد گفته است که زنان بازداشتشده پس از سپریکردن چندین ساعت در توقیف آزاد شدهاند، اما شماری دیگر از زنان نیز با تهدید به بازداشت روبرو شدهاند.
یوناما همچنین از موارد توهین لفظی، لتوکوب و تهدید زنان، از جمله زنان دکاندار، ابراز نگرانی کرده است.
این نهاد تاکید کرده است که چنین اقداماتی حقوق اساسی زنان و دختران، از جمله آزادی رفتوآمد، آزادی بیان و استقلال فردی آنان را نقض میکند. به گفته یوناما، بازداشت زنان و دختران همچنین میتواند آنان را با فشارهای اجتماعی بیشتری روبرو کرده و زمینه انزوای بیشترشان را فراهم کند.
یوناما از مقامهای طالبان خواسته است که به اقدامات تبعیضآمیز علیه زنان و دختران پایان دهند، حقوق بشر و کرامت همه شهروندان افغانستان را رعایت کنند و به تعهدات این کشور بر اساس قوانین بینالمللی حقوق بشر پایبند باشند.
این نگرانیها در حالی مطرح میشود که پیش از این نیز بازداشت زنان به دلیل نوع پوشش آنان در افغانستان، بهویژه در هرات، واکنشهای گسترده داخلی و بینالمللی را برانگیخته بود.
در ماه جون امسال، بازداشت دهها زن و دختر توسط محتسبان امر به معروف و نهی از منکر طالبان در هرات، اعتراضهای مردمی را در پی داشت. نیروهای طالبان بر معترضان در این ولایت گلولهباری کردند که به گفته یوناما، دستکم یک نفر کشته و چندین نفر دیگر زخمی شدند.
وزارت خارجه امریکا در آن زمان، در پاسخ به پرسش بخش افغانستان صدای امریکا، بازداشت زنان و برخورد خشونتآمیز طالبان با معترضان در هرات را به شدت محکوم کرد و آن را نشانه بیاعتنایی طالبان به حقوق بشر خواند.
این وزارت در بخشی از واکنش خود گفت که "ما بازداشتها و اعمال خشونتبار گزارششده طالبان را به شدت محکوم میکنیم."
سازمان عفو بینالملل نیز در واکنش به این رویداد، بازداشت زنان و گلولهباری بر معترضان در هرات را نقض حق اعتراض مسالمتآمیز، آزادی بیان و حقوق زنان خواند.
این سازمان تاکید کرده بود که "کسانی که اعتراض مسالمتآمیز میکنند، هرگز نباید با گلوله و خشونت روبرو شوند." عفو بینالملل همچنین از طالبان خواست که به استفاده غیرقانونی از زور علیه معترضان پایان دهند و افراد بازداشتشده را آزاد کنند.
گروه طالبان پس از بازگشت به قدرت در اگست ۲۰۲۱ محدودیتهای گستردهای بر آموزش، کار و حضور اجتماعی زنان وضع کرده است. این گروه در اگست ۲۰۲۴ نیز قانون امر به معروف و نهی از منکر را نافذ کرد که بر اساس آن، پوشاندن تمام بدن و صورت زنان الزامی دانسته شده است.
در حالی که سازمان ملل متحد و نهادهای مدافع حقوق بشر بارها خواستار لغو محدودیتها علیه زنان در افغانستان شدهاند، مقامهای طالبان از مقررات پوشش زنان به عنوان بخشی از اجرای احکام شریعت دفاع میکنند.
گروه