گزارش تازۀ کمیتۀ اضطراری سازمان جهانی صحت از ادامۀ ثبت واقعات مثبت پولیو در افغانستان ابراز نگرانی کرده گفته است که باوجود کاهش واقعات پولیو، محدودیت در دسترسی به کودکان و پایین بودن مشارکت زنان واکسیناتور، چالشهای مهم در مسیر مهار این بیماری پنداشته میشوند.
این کمیته با ابراز نگرانی از تداوم سیر ویروس پولیو در این کشور میگوید که در منطقۀ جنوب افغانستان شواهدی از انتقال شدید و گردش طولانیمدت و شناسایی نشدۀ ویروس وجود دارد.
یکی از چالشهای اصلی، شیوۀ اجرای کارزارهای تطبیق واکسین است. در افغانستان از اکتوبر ۲۰۲۴ به اینسو، تطبیق واکسین خانه به خانه به دلیل آنچه نگرانیهای امنیتی خوانده شده است، انجام نشده و کارزارها با روش مراجعۀ کودکان به محلهای مشخص اجرا میشود.
در این گزارش آمده است: "در عدم موجودیت کارزارهای خانه به خانه و با مشارکت محدود کارکنان صحی زن، کارزارهای محل به محل اغلب به همه کودکان، به ویژه کودکان خردسال، دسترسی پیدا نمیکنند و این میتواند به گسترش جغرافیایی بیشتر در داخل افغانستان و فراتر از آن کمک کند".
سازمان جهانی صحت، شمار مجموعی موارد مثبت پولیو در افغانستان را از آغاز سال ۲۰۲۶ به ۱۹ مورد اعلام کرده است. در همین مدت، سه مورد دیگر نیز در پاکستان گزارش شده است.
به گفتۀ سازمان جهانی صحت، مناطق جنوب و شرق افغانستان همچنان مناطق خطر پنداشته شده و بیشترین واقعات ثبت شده هم از همین ساحات بوده است.
با این وصف با توجه به شمار واقعات ثبت شده، افغانستان در سال ۲۰۲۶ شاهد واقعات کمتر پولیو در مقایسه با سال ۲۰۲۵ بوده است.
استناد بر گزارش کمیتۀ اضطراری سازمان جهانی صحت نتایج نظارت محیطی نیز نشان میدهد که ویروس همچنان در برخی مناطق افغانستان در گردش است. در سال ۲۰۲۶ تا کنون ۱۷ نمونۀ محیطی مثبت از ویروس وحشی نوع یک در افغانستان شناسایی شده است حالانکه این رقم در ۲۰۲۵ به ۹۴ نمونه میرسید.
در همین حال، افغانستان و پاکستان همچنان یک حوزۀ مشترک انتقال ویروس فلج اطفال محسوب میشوند و شواهد انتقال فرامرزی ویروس میان دو کشور در سه ماه نخست سال ۲۰۲۶ نیز ثبت شده است.
کمیتۀ اضطراری سازمان جهانی صحت خواهان بازنگری برنامههای واکسیناسیون شده و گفته است که "افغانستان برای جلوگیری از انتقال بیشتر ویروس به تقویت نظارت، افزایش پوشش واکسیناسیون، دسترسی به همۀ کودکان و اجرای برنامههای با کیفیتتر نیاز دارد."
در عین حال، روند انتقال ویروس در برخی مناطق شرقی افغانستان نشانههایی از بهبود را نشان داده است، اما کمیتۀ اضطراری این پیشرفتها را شکننده توصیف کرده و گفته است که نیازمند ادامۀ تطبیق واکسین و نظارت دقیق است.
سیدعلم شینواری، متخصص صحت عامه به صدای امریکا گفت که افغانستان در این راستا می تواند به پنج نکته عمل کند: "اول کمپاینهای واکسین را فعال نگهدارد، دوم اینکه دسترسی مردم را به واکسین زیاد بسازد - در این حصه میتوانند واکسینها را خانه به خانه تطبیق کنند، واکسیناتور های اناث را بیشتر بگمارند، و همچنان کودکان مهاجر عودت کننده از پاکستان با قرار دادن مراکز سیار در مسیر راه واکسین کنند. موضوع سوم آگاهی عامه است که می توانند از علما و منتفذین محل استفاده کنند تا در حصۀ تطبیق واکسین پولیو تبلیغات مثبت کنند."
شینواری افزود که افزودن سایر خدمات مانند ویتامین ای، ویتامین های دیگر، آب صحی غذاهای صحی و مسایل مربوط به حفظ الصحه محیط / و شامل ساختن نظارت می تواند در مهار ویروس ممد واقع شود.
کمیتۀ اضطراری تاکید کرده است که کاهش موارد ابتلا، به تنهایی به معنای رسیدن به مرحلۀ ریشهکن شدن نیست و تازمانی که کمبودها در شیوۀ تطبیق واکسین و انتقال محلی ویروس ادامه داشته باشد، خطر بازگشت و گسترش بیماری همچنان وجود خواهد داشت.
براین اساس، دسترسی به همۀ کودکان، افزایش مصوونیت جمعیت و تقویت همآهنگیهای تطبیق واکسین، از اقدامات کلیدی برای قطع زنجیرۀ انتقال ویروس پولیو در افغانستان عنوان شده است.
این کمیته بررسی تازه خود را در چارچوب هدف جهانی برای قطع زنجیرۀ انتقال ویروس وحشی نوع یک در سال ۲۰۲۶ و توقف شیوع نوع دوم ویروس در سال ۲۰۲۸ انجام داده است.
گروه