انستیتوت چتم هاوس اعلام کرده است که جایزه سال ۲۰۲۶ این نهاد به زنان افغانستان تعلق گرفته است؛ جایزهای که به گفته این مرکز، در قدردانی از "شجاعت و مقاومت" آنان در برابر محدودیتهای گسترده و تبعیض سیستماتیک جنسیتی تحت حاکمیت طالبان اعطا میشود.
چتم هاوس، موسسه سلطنتی امور بینالمللی بریتانیا در بیانیهای گفته است که زنان افغانستان با وجود محدود شدن دسترسیشان به آموزش، کار و بخشهای مختلف زندگی عمومی، همچنان برای حفظ حقوق و آزادیهای خود تلاش کردهاند و مقاومت آنان نمادی از مبارزه گستردهتر برای حقوق زنان است.
این جایزه در حالی به زنان افغانستان تعلق گرفته است که پنج سال پس از بازگشت دوبارهٔ گروه طالبان به قدرت، زنان و دختران این کشور همچنان با محدودیتهای گسترده بر آموزش، کار و رفتوآمد روبرو اند؛ از جمله دختران بالاتر از صنف ششم از رفتن به مکتب و زنان از تحصیل در پوهنتونها محروم شدهاند.
با وجود این محدودیتها، چتم هاوس گفته است که زنان در داخل افغانستان از راه اعتراضات، فعالیتهای دادخواهانه و تلاش برای ادامه آموزش، در برابر محدود شدن حقوق خود ایستادگی کردهاند.
برانون مدوکس، رییس و مدیر اجرایی چتم هاوس، گفته است که زنان افغانستان در برابر تلاشهای سیستماتیک برای حذف آنان از آموزش، کار و زندگی عمومی، "شجاعت و مقاومت فوقالعادهای" از خود نشان دادهاند. او افزود که پنج سال پس از بازگشت طالبان به قدرت، زنان افغانستان همچنان برای دفاع از حقوق خود و نسلهای آینده تلاش میکنند و امید به فرصتهای بهتر برای زنان و دختران را زنده نگه داشتهاند. به گفته او، اعطای این جایزه همچنین پیامی برای جامعه جهانی است تا وضعیت زنان افغانستان را نادیده نگیرد.
فرزانه شیخ، پژوهشگر برنامه آسیا-اقیانوسیه در چتم هاوس، نیز اعطای این جایزه به زنان افغانستان را شایسته خوانده و گفته است که این تصمیم بیانگر مقاومت و اراده آنان برای جلوگیری از حذف شدن از حافظه عمومی است.
او گفت که پایداری زنان افغانستان در برابر قوانین "سختگیرانه و تبعیضآمیز" طالبان، نمونهای برای کسانی است که برای برابری حقوق زنان و ایجاد جامعهای عادلانهتر تلاش میکنند.
قرار است جایزه چتم هاوس در مراسم ویژهای در اواخر سال جاری در لندن به نمایندگی از زنان افغانستان اهدا شود. به گفته این نهاد، همراه با جایزه، لوحی که از سوی پادشاه بریتانیا، حامی انستیتوت سلطنتی امور بینالمللی، امضا شده است نیز ارایه خواهد شد.
این جایزه در سال ۲۰۰۵ ایجاد شد و در سالهای گذشته به افراد و نهادهایی از جمله ولادیمیر زیلینسکی، رییسجمهور اوکراین، سازمان داکتران بدون سرحد و کمیته حفاظت از خبرنگاران اعطا شده است.
در سال ۲۰۲۵، این جایزه به گروههای مردمی کمکرسان سودان موسوم به "اتاقهای واکنش اضطراری" تعلق گرفت که در جریان جنگ آن کشور به کمکرسانی به غیرنظامیان پرداختهاند.