سازمان عفو بین الملل می‌گوید که تعامل اتحادیهٔ اروپا با طالبان درمورد پذیرش مجدد پناهجویان افغان، نقض مداوم حقوق بشر را نادیده می‌گیرد و خطر نقض تعهدات قانونی این اتحادیه، از جمله اصل عدم بازگرداندن اجباری افراد را به همراه دارد.
عفو بین الملل افزوده که بازگرداندن اجباری پناهجویان از اتحادیه اروپا به افغانستان به‌طور فزاینده‌ای در حال افزایش است و این اقدام با محکومیت نقض حقوق بشر توسط طالبان و تلاش‌های اتحادیهٔ اروپا برای حمایت از پاسخ‌گویی در قبال این تخلفات و کمک‌های بشردوستانه در تضاد است.
به گفتهٔ این سازمان هنگامی که طالبان در سال ۲۰۲۱ قدرت را در افغانستان به دست گرفتند، اتحادیه اروپا برای حفاظت از افغان‌هایی که به دلیل دفاع از حقوق بشر، برابری جنسیتی و حاکمیت قانون با خطر روبه‌رو بودند، اقدام کرد. اما اکنون، پنج سال پس از آن، روند اخراج پناهجویان از سر گرفته شده و تلاش‌هایی برای فراهم‌سازی زمینه بازگرداندن اجباری آنان به همان رژیمی در جریان است که از آن فرار می‌‌کردند.
عفو بین الملل در ایکس نگاشته است که در افغانستان، وضعیت همچنان رو به وخامت است و طالبان برخی از سرکوبگرانه‌ترین سیاست‌های جهان، از جمله آپارتاید جنسیتی، برده‌داری و مجازات بدنی را بر مردم تحمیل می‌کنند.
سازمان عفو بین الملل نگاشته است: "افرادی که از اتحادیه اروپا به افغانستان بازگردانده می‌شوند، ممکن است با بازداشت خودسرانه، حبس، شکنجه، قتل و ناپدیدسازی اجباری روبه‌رو شوند."
عفو بین الملل از اتحادیه اروپا و کشورهای عضو آن خواسته است تا فوراً تلاش‌ها برای بازگرداندن اجباری افراد به افغانستان را متوقف کنند.
زمان سلطانی، پژوهشگر در سازمان عفو بین الملل گفت: "نقض حقوق بشر در افغانستان همچنان گسترده و سیستماتیک است. فرهنگ معافیت از مجازات ادامه دارد و میکانیزم‌های مؤثر برای حمایت از حقوق مردم وجود ندارد."
پیش از این ریچارد بنیت، گزارشگر ویژهٔ سازمان ملل متحد برای حقوق بشر افغانستان، از کشورهای اروپایی و دیگر کشورها خواسته است که افغانها را به جایی بازنگردانند که با خطر نقض جدی حقوق بشر روبرو می‌شوند.
کارشناسان حقوق بشر سازمان ملل متحد نیز به تاریخ ۲۲ اکتوبر با نشر اعلامیهٔ مشترک از گزارش‌های اخراج افغانها از کشورهای عضو اتحادیۀ اروپا ابراز نگرانی کرده و خواستار ارزیابی جداگانۀ خطرهای احتمالی برای هر فرد پیش از بازگرداندن او شده‌اند.
نگرانی‌ها دربارۀ پیامدهای اخراج پناهجویان افغان از اروپا در حالی مطرح می‌شود که کمیشنر اروپا در ماه جون میزبان هیات طالبان در بروکسل بود. به گزارش دیدبان حقوق بشر، کمیشنر اروپا این دیدار را تخنیکی و متمرکز بر بازگرداندن مهاجران توصیف کرد؛ اما سخنگوی طالبان آن را سفری تاریخی و گامی به سوی تنظیم روابط قونسلی با کشورهای اروپایی خواند.
فرانسه نیز آغاز گفتگوهای تخنیکی با طالبان دربارۀ بازگرداندن اجباری افغانها را تایید کرده است. بر اساس مطلب نشرشده از سوی دیدبان حقوق بشر، وزارت خارجۀ فرانسه هدف این گفتگوها را تسهیل اخراج شهروندان افغان عنوان کرده که بدون اقامت قانونی در آن کشور به سر می‌برند و تهدیدی برای امنیت ملی دانسته می‌شوند.
در همین حال، شماری از کشورهای دیگر اروپایی، از جمله آلمان، بلجیم و سویدن، نیز برای تسریع بازگرداندن مهاجران افغان تلاش می‌کنند.
وزارت داخله آلمان پیشتر به صدای امریکا گفته بود که از ماه می ۲۰۲۵، هم‌زمان با آغاز کار حکومت فردریش مرتس، ۲۶۳ شهروند افغانستان از این کشور به افغانستان اخراج شده‌اند.