یک زلزلهشناس امریکایی چینیتبار که در تحقیقات مرتبط با شناسایی آزمایشهای هستهای کوریای شمالی مشارکت داشته و از نومبر ۲۰۲۴ در چین در بازداشت به سر می برد، اکنون با اتهام جاسوسی روبهرو است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، یولین چن، ۵۴ ساله، در حالی در انتظار محاکمه به سر میبرد که پروندۀ او به موضوعی تازه در روابط پرتنش واشنگتن و بیجینگ تبدیل شده است.
مقامهای امریکایی بازداشت چن را "غیرموجه" خوانده و اعلام کردهاند که آزادی او از اولویتهای دولت ایالات متحده امریکا است.
مارکو روبیو، وزیر خارجهٔ امریکا، در ماه مارچ امسال، چن را در فهرست افرادی قرار داد که ناعادلانه بازداشت شده اند، اقدامی که معمولاً نشاندهنده تلاش گسترده دولت امریکا برای آزادی شهروندان بازداشتشده در خارج از کشور است.
بنیاد فولی، نهاد مدافع حقوق گروگانها که پرونده چن را دنبال میکند، اعلام کرده است که او دستکم یکی از ۱۲ امریکایی است که به باور این نهاد، بهطور ناحق در چین در بازداشت به سر میبرد. این آمار شامل افرادی نیز میشود که توسط مقامهای چینی ممنوعالخروج شدهاند.
آنا کیلی، معاون سخنگوی قصر سفید، در این باره گفت: "رییس جمهور ترمپ به صراحت گفته است که میخواهد همه امریکاییهای بازداشتشده در خارج از کشور به خانه بازگردند. او از آغاز دوره کنونی ریاستجمهوریاش تاکنون، بیش از ۱۰۰ نفر را دوباره با خانوادههایشان یکجا کرده است."
اگر چه دفتر فرستاده ویژه رییس جمهور امریکا در امور گروگانها به درخواستها برای اظهار نظر فوری پاسخ نداده است، اما مارکو روبیو، وزیر خارجه امریکا، در ماه مارچ امسال نام چن را در فهرست افرادی قرار داد که "به گونۀ ناعادلانه بازداشت شده اند"؛ اقدام حقوقی که معمولاً راه را برای تلاشهای گستردهتر دولت جهت آزادی شهروندان بازداشتشده هموار میکند.
مقامهای امریکایی بازداشت چن را "غیرموجه" خوانده و اعلام کردهاند که آزادی او از اولویتهای دولت ایالات متحده امریکا است.
یوفانگ رونگ، همسر یولین چن، میگوید که مقامهای قصر سفید و وزارت خارجه امریکا به او اطلاع دادهاند که دونالد ترمپ در جریان سفر ماه می خود به بیجینگ، موضوع بازداشت همسرش را مستقیماً با شی جینپینگ، رییس جمهور چین، مطرح کرده است، ادعایی که منابع امریکایی آن را بهگونه مستقیم تایید نکردهاند. به گفته رونگ، رهبر چین وعده بررسی این موضوع را داده بود، اما تاکنون هیچ پیشرفتی حاصل نشده است.
یک منبع آگاه امریکایی نیز در گفتگو با رویترز تایید کرده است که واشنگتن همچنان بازداشت چن را "غیرقابل توجیه" میداند و برای آزادی او تلاش میکند.
در همین حال، همسر چن ابراز نگرانی کرده است که دستگاه قضایی چین پیش از آغاز محاکمه، تصمیم خود را برای محکومیت او گرفته باشد. او به رویترز گفت: "باور دارم که در هر صورت او را محکوم خواهند کرد و محاکمه نیز پشت درهای بسته برگزار خواهد شد."
در قوانین جزایی چین، اتهام جاسوسی میتواند مجازات بسیار سنگینی از جمله حبس ابد و در برخی موارد مجازات اعدام را در پی داشته باشد.
در واکنش به این گزارشها، لین جیان، سخنگوی وزارت خارجه چین، اعلام کرد که نهادهای قضایی این کشور کاملاً مطابق قانون عمل میکنند و تاکید کرد که "چیزی به نام بازداشت غیرموجه وجود ندارد."
به گفته خانواده این زلزلهشناس امریکایی، ماموران امنیتی چین تاکنون بیش از ۱۰۰ بار از چن درباره تحقیقاتش پیرامون "نشانههای لرزهای" ناشی از آزمایشهای هستهای کوریای شمالی بازجویی کردهاند. چن در تحقیقات خود به بررسی نحوه تشخیص انفجارهای هستهای زیرزمینی و تفکیک آنها از زلزلههای طبیعی پرداخته است. این تحقیقات با حمایت مالی وزارت خارجهٔ امریکا و آزمایشگاه پژوهشی نیروی هوایی ایالات متحده انجام شده و نتایج آن بهصورت عمومی منتشر شده است.
برخی از کارشناسان و فعالان حوزه آزادی گروگانها معتقدند که تخصص ویژۀ چن در زمینه پنهانسازی آزمایشهای هستهای زیرزمینی، علت اصلی حساسیت چین روی او بوده است.
اریک لبسون، مقام پیشین امنیت ملی امریکا و رییس یک نهاد مدافع گروگانها، معتقد است که احتمال دارد بیجینگ بخواهد از دانش تخصصی چن برای بهبود تواناییهای خود در پنهانسازی آزمایشهای هستهای زیرزمینی استفاده کند.
این گمانهزنیها در حالی مطرح میشود که دولت امریکا در ماه فبروری، چین را متهم کرده بود که در سال ۲۰۲۰ تلاش داشته یک انفجار هستهای کمتوان زیرزمینی را از دید سامانههای نظارتی بینالمللی مخفی کند؛ اتهامی که بیجینگ آن را رد کرده است.
یولین چن در پنجم نومبر ۲۰۲۴، پس از دیدار با خانواده و سخنرانی در دو پوهنتون چینی، قصد داشت به شهر باستن در ایالت ماساچوست امریکا بازگردد که در میدان هوایی بینالمللی بیجینگ توسط ماموران امنیتی بازداشت شد.
او در اول می ۲۰۲۵ رسماً به جاسوسی متهم شد، اما با گذشت ماهها، هنوز هیچ محکمهای برای رسیدگی به پرونده او برگزار نشده است.
اد مارکی، سناتور دموکرات ایالت ماساچوست، با ابراز نگرانی شدید از وضعیت چن، ابراز امیدواری کرده است که افزایش توجه افکار عمومی و رسانهها، دولت چین را به آزادی این دانشمند وادار کند.
انتظار میرود که پرونده یولین چن در ماه سپتمبر امسال و همزمان با سفر احتمالی شی جینپینگ به واشنگتن، به یکی از موضوعات حساس گفتگوهای دوجانبه میان امریکا و چین تبدیل شود.