در ادامۀ واکنش ها به سرکوبی اعتراضکنندگان هرات از سوی طالبان، کارشناسان حقوق بشر ملل متحد، دستگیریها به دلیل آنچه "نقض قوانین پوشش" خوانده شده و "استفاده بیش از حد از زور" را در هرات محکوم کردند.
کارشناسان حقوق بشر ملل متحد روز جمعه (۱۲ جون) نگرانی عمیق خود را ابراز کرده از طالبان خواسته اند تا تحقیقاتی را به "سرعت، موثر، مستقل، بیطرفانه و شفاف در مورد استفاده از زور توسط مقامات انجام دهند".
این کارشناسان تاکید ورزیده اند که چنین تحقیقاتی "باید بتواند مشخص کند که آیا استفاده از نیروی کشنده برای محافظت از جان افراد کاملاً ضروری و متناسب بوده است یا نه. از همان ابتدا شواهد طب عدلی را تأمین کند و پاسخگویی مسوولان و سلسله مراتب فرماندهی آنان را تضمین کند."
در این اعلامیه تاکید شده است که طالبان "به عنوان قدرت بالفعل در افغانستان، باید از معاهدات بینالمللی حقوق بشر که افغانستان عضو آن است، از جمله میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، کنوانسیون مبارزه با شکنجه و کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان، پیروی کند."
دیدبان حقوق بشر و عفو بین الملل
دیدبان حقوق بشر در گزارشی روز ۱۱ جون، اعلام کرد که نیروهای طالبان در جریان سرکوب اعتراضات مردمی نهم ماه جون در شهر هرات، از "نیروی بیش از حد" استفاده کرده اند.
دیدبان حقوق بشر گفته است: "نیروهای امنیتی حکومت طالبان در برابر معترضان از لت و کوب، شلیک به سوی جمعیت و بازداشت افراد استفاده کردند که در نتیجه آن کمازکم، یک کودک کشته و شماری دیگر افراد مجروح شده اند."
سازمان ملل متحد تایید کرده است که بازداشت این زنان به اتهام "رعایت نکردن حجاب مورد نظر طالبان" انجام شد و به دنبال آن صدها نفر در ولسوالی انجیل و منطقۀ جبرییل هرات، دست به اعتراض زدند.
گلولهباری نیروهای طالبان بر معترضان در ساحۀ جبریل ولایت هرات، به گزارش رسانهها، منجر به کشته و زخمی شدن معترضان شده است.
دیدبان حقوق بشر، از طالبان خواسته است به "حق تجمعات مسالمتآمیز" احترام داشته و در بارۀ استفاده از زور مرگبار علیه غیرنظامیان پاسخگو باشند.
گزارشهای سازمان ملل متحد نشان میدهد که تا هفتم ماه جون، کم از کم ۳۰ زن به اتهام "عدم رعایت" الزامات پوشش بازداشت شده اند، هرچند برخی از آنان بعداً آزاد شدند.
براساس گزارشها، بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ نفر در این اعتراضات شرکت داشتند. شاهدان گفتهاند که نیروهای طالبان برای متفرق کردن تجمعکنندگان به سوی معترضان تیراندازی کردند و از چوب و ضرب و شتم استفاده شد.
سمانه یکتن از باشندگان شهر هرات به صدای امریکا گفت: "اگر هیچ کسی بازداشت نشده چرا اینهمه خانواده نگران دختران شان اند. 0چرا درد و نگرانی مردم نادیده گرفته می شود. زنان افغانستان مجرم نیستند آنان فقط می خواهند درس بخوانند و با عزت زندگی کنند."
نصیراحمد فایق، سرپرست نمایندگی افغانستان در سازمان ملل متحد، اقدامات سرکوبگرایانۀ طالبان را علیه زنان محکوم کرده به بخش افغانستان صدای امریکا گفت که "بازداشت زنان به بهانۀ بی حجابی و استفادۀ زور علیه آنان و معترضین، نقض آشکار کرامت انسانی، حقوق اساسی شهروندان و آزادیهای بنیادین است."
فایق گفت: "تیراندازی بر معترضان و گزارشهای کشته و زخمی شدن معترضان، عمیقا نگرانکننده و غیرقابل قبول است. این اقدامات نه با تعالیم اسلام سازگار است نه با فرهنگ و ارزشهای مردم افغانستان و نه با اصول حقوق بشر و تعهدات بینالمللی افغانستان."
فرشته عباسی، پژوهشگر افغانستان در دیدبان حقوق بشر گفته است که مردم از دخالت طالبان در زندگی خصوصی شهروندان خشمگین اند و بازداشت زنان به دلیل نوع پوشش، نگرانیهای جدی را در بارۀ آزادیهای فردی ایجاد کرده است.
عباسی گفت: "مقامات طالبان از هرگونه مخالفتی میترسند و به همین دلیل سرکوب آزادی بیان و سایر حقوق اساسی را تشدید میکنند. مقامات باید این حملات را متوقف کنند و اطمینان حاصل کنند که افغانها میتوانند بدون ترس از خشونت یا دستگیری، به طور مسالمتآمیز اعتراض کنند."
سازمان عفو بینالملل نیز سرکوب اعتراض کنندگان در هرات را محکوم کرده و تاکید کرده است که "معترضان نباید با گلوله و خشونت مواجه شوند."
وزارت خارجۀ ایالات متحدۀ امریکا گلوله باری طالبان بر معترضان مسالمت آمیز در ولایت هرات را که سبب واکنشهای گستردۀ بینالمللی شده است، به شدت محکوم کرده است.
طالبان تا کنون در مورد گلولهباری اخیر در ولایت هرات تبصرهای نکرده اند اما این حکومت همواره در واکنش به رویکرد سختگیرانۀ خود علیه زنان و دختران افغان گفته اند که حقوق زنان در افغانستان در چارچوب شریعت اسلام و فرهنگ مردم افغانستان تامین است.