تلاش برای به رسمیت‌شناسی اپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت بین‌المللی

تلاش‌ها برای به رسمیت‌ شناختن "اپارتاید جنسیتی" به عنوان یک جنایت بین‌المللی، با حمایت شماری از کشورها و نهادهای حقوق بشری، وارد مرحلۀ تازه‌ای شده است.

سازمان عفو بین‌الملل، کارزار پایان اپارتایدجنسیتی و دیدبان حقوق بشر، در اعلامیۀ مشترک گفته اند که بر اساس پیشنهاد سوم جون ۲۰۲۶، برای اصلاح پیش‌نویس معاهدۀ سازمان ملل متحد در بارۀ جنایت علیه بشریت که با مواضع قبلی کم از کم ۱۴ کشور منطبق است، قرار است مذاکراتی در این زمینه از جنوری ۲۰۲۸ آغاز شود.

در اعلامیۀ مشترک عفو بین الملل، کارزار پایان اپارتاید جنسیتی و دیدبان حقوق بشر آمده است که زنان افغانستان در خط مقدم تلاش‌ها برای شناسایی و تعریف اپارتاید جنسیتی قرار داشته اند.

این سازمان‌ها تاکید می‌کنند که صدای زنان افغانستان باید در روند بحث‌های بین المللی، در محراق توجه باقی بماند.

در این اعلامیه آمده است: "زنان افغانستان سال‌هاست از جامعۀ جهانی می‌خواهند شرایطی را که بر آنان تحمیل شده با اصطلاح [اپارتاید جنستی] به رسمیت بشناسد؛ اصطلاحی که به گفتۀ آنان بهترین توصیف از مجموعۀ آسیب‌های متمایز و نسل به نسل وارد شده بر آنان است."

با حاکمیت دوبارۀ طالبان بر افغانستان، این گروه با وضع ممنوعیت بر آموزش، کار و شمار زیادی از آزادی‌های مدنی و اجتماعی زنان و دختران در افغانستان، نیمی از جمعیت آن کشور را عملا از صحنۀ اجتماع منزوی کرده اند. هرچند طالبان مدعی اند که حقوق زنان و دختران در افغانستان در چارچوب "شریعت اسلام" و "فرهنگ مردم افغانستان" تامین است.

براساس این پیشنهادها، کشورهای آسترالیا، اسپانیا و یوروگوای در ظرفیت ملی خود و آیسلند، مکسیکو و تیمور – لسه به صورت مشترک، خواستار گنجانیدن اپارتاید جنستی در این معاهده شده‌اند.

در پیشنهاد جدید، اپارتاید جنسیتی به عنوان "اعمال غیرانسانی ... که در چارچوب یک نظام نهادینه شده از سرکوب و سلطۀ نظام‌مند یک گروه جنسیتی بر گروه یا گروه‌های جنسیتی دیگر و با هدف حفظ آن نظام انجام می‌شود" تعریف می‌شود.

با اینحال، تحقق این پیشنهاد هنوز به زمان نیاز دارد. در اعلامیه آمده است که حکومت‌ها در ماه‌های آینده در بارۀ چگونگی و اصل گنجاندن یا عدم گنجاندن اپارتاید جنستی به عنوان یک جرم در معاهدۀ پیشنهادی بحث خواهند کرد و تصمیم‌های دوره‌یی می‌تواند "حقوق بین المل را برای نسل‌های آینده شکل دهد."

این نهاد ها از "کشورهای همه مناطق جهان را تشویق می‌کنیم که به گونۀ رسمی پیشنهادهایی را به روند معاهده ارایه کنند تا اپارتاید جنسیتی را به عنوان یک جنایت مشخص و مستقل به رسمیت بشناسد."

نهادهای حقوق بشری ارایۀ کنندۀ این طرح تاکید می‌کنند که حمایت از حقوق زنان در سراسر جهان، مستلزم آن است تا جامعۀ جهانی در کنار زنان افغانستان و دیگر زنانی ایستاده شوند که با سرکوب سازمان یافته و سیستماتیک جنسیتی روبه‌رو اند.