سازمان ملل متحد میگوید که ایران از ۱۹ مارچ امسال تاکنون کم از کم ۵۶ نفر را به اتهامهای مرتبط با امنیت ملی اعدام کرده است که ۲۷ مورد آن با اعتراضات ضدحکومتی اوایل سال جاری ارتباط داشته است.
ولکر ترک، کمیشنر عالی سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر، روز چهارشنبه، پنجم اگست، با ابراز نگرانی از افزایش اعدامها و صدور احکام مرگ در ایران گفت: "مجازات اعدام برای ایجاد ترس در میان مردم و خاموش کردن مخالفتها استفاده میشود."
به گفتۀ ترک، بیش از ۱۰۰ نفر دیگر نیز به اتهامهای مشابه با خطر اعدام روبهرو اند. او همچنان گفت که اعدام افراد در پروندههای مرتبط با مواد مخدر نیز با میزان "نگرانکنندهای" ادامه دارد و از ایران خواست اجرای تمام احکام اعدام را متوقف کرده و برای لغو مجازات مرگ اقدام کند.
اعدام شهروندان افغانستان
در میان اعدامشدگان موج اخیر در ایران، شماری از شهروندان افغانستان نیز شامل اند. بر اساس گزارش صدای امریکا، کم از کم دو شهروند افغانستان به تاریخ ۱۹ جولای در زندان دستگرد اصفهان، در پیوند به پروندۀ اعتراضات موسوم به "میدان علیخانی" اعدام شدند.
خبرگزاری فارس ایران سپس در ۲۸ جولای از اعدام دو نفر دیگر در ارتباط با اعتراضات دسمبر سال گذشته در اصفهان خبر داد. کم و بیش ده متهم دیگر همین پرونده نیز با خطر اجرای حکم اعدام روبهرو اند.
در آمار جداگانۀ سازمان حقوق بشر ایران آمده است که حکومت ایران در شش ماه نخست سال ۲۰۲۶ کم از کم ۳۷۰ نفر را اعدام کرده است. بر اساس این گزارش، ۱۱ شهروند افغانستان نیز در میان اعدامشدگان این دوره شامل بودهاند. این آمار تمام پروندهها، از جمله اتهامهای قتل، مواد مخدر و امنیت ملی را در بر میگیرد.
واکنش ایالات متحدۀ امریکا
وزارت خارجۀ ایالات متحدۀ امریکا موج اخیر اعدامها در ایران را که در آن شهروندان افغانستان نیز اعدام شدهاند، "به شدت محکوم" کرده است.
این وزارت در پاسخ به پرسش بخش افغانستان صدای امریکا نگاشته است: "توسل به اعدام به عنوان ابزار سرکوب سیاسی از سوی رژیم ایران را به شدت محکوم کرده و میخواهیم زندانیان سیاسی و کسانیکه ناعادلانه [در ایران] بازداشت شده اند، به شمول کسانیکه آزادیهای بنیادین شان را مسالمتآمیز تمثیل کرده اند، فوراً و بیقید و شرط رها شوند."
وزارت خارجۀ ایالات متحده همچنان به صدای امریکا گفت: "برای دههها، رژیم [ایران]، ایرانیان را به شکنجه، اعترافات اجباری و محاکمههای نمایشی معروض کرده که منجر به اعدامهای خودسرانه و غیرقانونی شده است. امروز، غیرنظامیان بیگناه به عنوان سپر بلا برای شکستهای نظامی و اقتصادی رژیم کار گرفته میشوند."
دونالد ترمپ، رییس جمهور ایالات متحدۀ امریکا، نیز پیش از این در واکنش به اعدام معترضان در ایران در شبکۀ اجتماعی تروت سوشیل نگاشته بود: "تازهترین مورد از بیش از ۵۲ هزار معترض بیگناه. وحشیها!!! دموکراتها چه زمانی بیدار خواهند شد؟"
سازمان ملل متحد در کنار افزایش شمار اعدامها، نسبت به رعایت نشدن معیارهای محاکمۀ عادلانه و روند قانونی در پروندههای امنیتی ابراز نگرانی کرده است. نهادهای حقوق بشری نیز از محرومیت برخی متهمان از وکیل مستقل، محدودیت دسترسی وکلا به پروندهها و برگزاری محاکمههای کوتاه انتقاد کردهاند.
نمایندگی دپلوماتیک ایران در ژنیو تا زمان نشر این گزارش، در این مورد واکنشی نشان نداده است.
مقامهای ایرانی در گذشته از روند قضایی و مجازات اعدام دفاع کرده و گفتهاند که این مجازات مطابق قوانین داخلی و برای تامین امنیت عمومی اجرا میشود.
گروه