عملۀ جنگندۀ اف-۱۵ امریکا چگونه پس از سقوط در ایران نجات یافتند؟

شبکه سی‌بی‌اس امریکا روز یکشنبه مصاحبه‌ای با یک صاحب‌منصب نیروی هوایی امریکا را نشر کرد که طیاره‌اش در جریان عملیات "خشم حماسی" در ایران سقوط کرد و ساعت‌ها در ایران منتظر عملیات نجات نیروهای امریکایی ماند.

سی‌بی‌اس می‌نویسد که این صاحب‌منصب پس از آنکه جنگنده اف-۱۵ او در ماه اپریل بر فراز منطقۀ کوهستانی در بخش بیابانی ایران هدف قرار گرفت، از عملۀ پرواز خود، یعنی پیلوت جنگنده، جدا شد و برای زنده ماندن به کمک نیاز داشت.

این پیلوت امریکایی پس از آنکه یک راکت سرشانه‌ای به پاراشوت‌اش آسیب زد، با سرعتی بین ۱۱۰ تا ۱۶۰ کیلومتر در ساعت به سمت زمین سقوط کرد. او در چوکی عقب طیاره نشسته بود و مسوول سیستم تسلیحاتی طیاره بود. نام رمز ماموریت آنان "دیوید ۴۴" بود. پیلوت "آلفا" نام داشت و او "براوو."

براوو در نخستین روایت عمومی خود از آنچه رخ داد گفت: "در یک لحظه سرم را بالا آوردم و دیدم پاراشوت وجود ندارد؛ این ترسناک‌ترین چیزی بود که تا آن زمان دیده بودم".

او افزود: "پس همان‌جا مکث کردم و دعا کردم: خدایا، اراده تو انجام شود. اما اگر قرار است از این ماجرا جان سالم به در ببرم، به کمک نیاز دارم."

کمک دو روز بعد رسید. براوو که در اثر برخورد با زمین با چنین سرعت بالایی کمر، یک دست و یک شانه‌اش شکسته بود، پیش از نجات، دو روز در پشت خطوط دشمن پنهان شد و زنده ماند. او این اتفاق را "معجزه‌ای در دوران مدرن" می‌نامد.

براوو که به دلیل تهدیدهای امنیتی با نام رمز ماموریتش معرفی شده است، گفت: "من باور دارم این اتفاق گواهی بر لطف خداوند در زندگی من است که مرا از آن لحظه عبور داد؛ به شکلی که اگرچه مانع آسیب‌دیدگی نشد، از صدمات فاجعه‌باری که می‌توانست توانایی من برای زنده ماندن را از بین ببرد، جلوگیری کرد."

ماموریت "دیوید ۴۴" در ایران و آنچه به اشتباه پیش رفت

به گفته برد کوپر، قوماندان فرماندهی مرکزی قوای امریکایی (سنتکام) که هدایت نیروهای امریکایی در شرق‌میانه را بر عهده دارد، اردوی امریکا تاکنون حدود ۱۳ هزار ماموریت در جنگ با ایران انجام داده است.

ماموریت "دیوید ۴۴" در شب دوم اپریل در نزدیکی ساحۀ کوهستانی در جنوب شهر اصفهان انجام شد. ساحه‌ای که در نزدیکی محل نگهداری بخش قابل توجهی از مواد هسته‌ای با غنای بالای حکومت ایران قرار داشت.

به گفته کوپر، ماموریت "دیوید ۴۴" در آن شب حمله به تاسیسات صنعتی مرتبط با برنامه طیاره‌های بی‌سرنشین و راکتی ایران بود.

کوپر گفت: "ما برتری هوایی داشتیم، اما واضح است که بر فراز کنزاس پرواز نمی‌کردیم."

جنگنده دو سرنشینه اف-۱۵ که حدود ۳۰ میلیون دالر ارزش دارد و دهه‌ها یکی از جنگنده‌های اصلی عملیات هوایی امریکا بوده است، با یک راکت سرشانه‌ای سرنگون شد. سی‌بی‌اس می‌نویسد راکت که قیمت آن می‌تواند حدود ۱۰۰ هزار دالر باشد.

براوو گفت: "آن روز برای ما فقط یک روز دیگر در جنگ بود، تا لحظه‌ای که با یک سلاح ایران هدف قرار گرفتیم."

چگونهالفا و براوو زنده ماندند

براوو گفت زمانی که راکت اصابت کرد، لحظه‌ای که او آن را مانند "برخورد با یک قطار باربری" توصیف می‌کند، او و آلفا هر کاری از دستشان برمی‌آمد انجام دادند تا جنگنده را نجات دهند.

اما خیلی زود مشخص شد که نمی‌توان طیاره را نجات داد و هر دو نفر از جنگنده بیرون پریدند.

الفا که به سلامت از جنگنده خارج شده بود و پیش از براوو نجات یافت، اکنون دوباره برای نیروی هوایی امریکا پرواز می‌کند. او به دلیل ملاحظات امنیتی درخواست برنامه "۶۰ دقیقه" برای انجام مصاحبه را نپذیرفت. الفا در بیانیه‌ای که در اختیار "۶۰ دقیقه" گذاشت، از نجات خود و براوو قدردانی کرد.

او در این بیانیه گفت: "هنوز هم تحت تاثیر حرفه‌ای‌گری و توانمندی تاکتیکی متخصصان جستجو و نجات رزمی و نیروهای مشترکی هستم که عملیات نجات من و براوو، از گروه دیوید ۴۴، را اجرا کردند؛ چه کسانی که در منطقه حضور داشتند و چه کسانی که پشت صحنه فعالیت می‌کردند. کلمات نمی‌توانند میزان قدردانی من و خانواده‌ام و افتخاری را که از خدمت در کنار تک‌تک آنها دارم، بیان کنند."

برنامه تلویزیونی "۶۰ دقیقه" سی‌بی‌اس می‌گوید که دریافت که براوو پس از آنکه برای کنترول پاراشوت آسیب‌دیده خود تلاش کرد، با شدت به زمین برخورد کرد و حدود پنج مایل دورتر از الفا فرود آمد.

او گفت: "آسیب دیده بودم، اما همه ما آموزش می‌بینیم تا خودمان را با شرایط تطبیق دهیم و بر مشکلاتی که با آنها روبه‌رو می‌شویم غلبه کنیم. با وجود جراحات، تا جایی که می‌توانستم سریع حرکت کردم و از محل فرودم دور شدم."

هوا تاریک بود، اما براوو گفت با طلوع خورشید کم‌کم توانست محیط اطراف خود را تشخیص دهد؛ مانند زمانی که صبح زود برای شکار می‌رود.

براوو گفت: "در قلب ایران، جایی که ما بودیم، دره‌های مرتفع بیابانی وجود دارد، اما صخره‌های ناهموار و شگفت‌انگیزی هم وجود دارد. بنابراین خودم را در یکی از آن دره‌ها دیدم که در دو طرف آن صخره قرار داشت."

او متوجه شد امن‌ترین مکان برای رفتن، ارتفاعات است و با وجود شکستگی استخوان‌هایش، از یک مسیر به ارتفاع ۷ هزار پا (۲۱۳۴ متر) بالا رفت.

براوو اشاره کرد که با خود گفته بود: "هرگز اجازه نده کمبود انگیزه باعث شود سر از تلویزیون ایران دربیاوری."

اطلاع امریکا از سقوط عمله

در امریکا، پیت هگسیت، وزیر جنگ، نیمه‌شب از خواب بیدار شد و خبر سقوط عمله را دریافت کرد. او گفت بلافاصله به سراغ اقدامات بعدی رفت: اینکه آیا عمله زنده اند و آیا رژیم ایران از آنچه رخ داده مطلع شده است یا نه. او گفت: "چه زنده باشند و چه نباشند، ما برای نجات آنها می‌رویم."

رسانه‌های ایرانی تصاویری از بقایای جنگنده منتشر کردند و ویدیوهایی نیز در فضای مجازی منتشر شد که گروه‌های مسلح را در حال جستجو برای یافتن عمله سرنگون‌شده نشان می‌داد.

به گفته منابع نظامی امریکا، نیروهای ایرانی تا چند صد متری براوو پیش رفتند.

جنرال دن کین، لوی درستیز عمومی قوای مسلح امریکا و پیلوت پیشین گفت:"قصد آشکاری از سوی نیروهای زمینی ایران برای پیدا کردن آن دو نفر وجود داشت."

کوپر گفت در جریان "مسابقه با زمان"، اردوی امریکا نیروهای ایرانی حاضر در منطقه را به‌دقت زیر نظر داشت.

یکی از پیچیده‌ترین عملیات‌ نجات در تاریخ اردوی امریکا

شش ساعت بعد، امریکا توانست الفا را در یک عملیات پرخطر در طول روز نجات دهد. هیلیکوپترهای امریکایی حاضر در نیروی نجات هدف گلوله‌باری قرار گرفتند.

هگسیت گفت: "از ابتدا تا انتها، درگیری مسلحانه بود، اما آنها الفا را برگرداندند."

اما تنها نیمی از کار انجام شده بود. نیروهای نجات الفا نتوانستند براوو را پیدا کنند و عقب‌نشینی کردند.

با فرارسیدن شب در پی نخستین روز سقوط طیاره در ایران، براوو توانست پیامی به امریکا ارسال کند.

او گفت: "وقتی به لحظه‌ای رسیدم که توانستم درباره تمام چیزهایی که از سر گذرانده بودم فکر کنم و آنها را مرور کنم، نوشتم: "خدا خوب است؛" به نشانه قدردانی از همه چیزهایی که خداوند مرا از آنها عبور داده بود."

او همچنین به اردوی امریکا اطلاع داد که زخمی شده، اما در حال حرکت است. اندکی بعد نزدیک بود یک نیروی نجات برای ورود به منطقه اعزام شود، اما به گفته هگسیت، "شرایط جور نشد."

هگسیت گفت: "تصمیم بسیار سختی بود. هرگز فراموش نمی‌کنم که در اتاق وضعیت نشسته بودم و گفتم: "خوب، فکر می‌کنم باید ۲۴ را اجرا کنیم"؛ یعنی براوو قرار است عملاً ۲۴ ساعت دیگر آنجا بماند."

براوو یک روز کامل دیگر را در حالی زنده ماند که تقریباً آب و غذایی نداشت و در معرض باد و سرمای بیابان کوهستانی مرتفع قرار داشت.

نقشی اساسی سی آی ای برای نجات براوو

سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سی آی ای) نقش اساسی در نجات براوو ایفا کرد. این سازمان یک عملیات فریب چندلایه برای سردرگم کردن نیروهای ایرانی که به دنبال براوو بودند، راه‌اندازی کرد.

سی آی ای همچنین از یک تکنالوژی فوق‌محرمانه برای تعیین دقیق موقعیت براوو استفاده کرد.

برای هموار کردن مسیر نجات براوو، ویدیوی تازه از طبقه‌بندی خارج‌شده نشان می‌دهد بمب‌افگن‌ها و طیاره های بی‌سرنشین امریکایی نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران را در نزدیکی محل اختفای او هدف قرار دادند.

سپس زمان بازگشت برای نجات براوو فرا رسید.

به گفته برد کوپر، بیش از ۹۰ نیروی نظامی امریکایی روی زمین حضور داشتند؛ نخستین حضور نیروهای زمینی امریکا در ایران طی ۴۶ سال گذشته.

چند صد نفر در هوا حضور داشتند و چند هزار نفر نیز به عنوان پشتیبان در عملیات نجات مشارکت کردند.

جنرال کین گفت که "فکر می‌کنم چیزی که باید بدانید این است که ما افراد بیشتری را برای رفتن و آوردن افسر سیستم تسلیحاتی طیاره می‌فرستادیم"؛ اشاره او به جایگاه براوو در طیارهٔ جیت بود.

نیروها با دو طیاره بزرگ جستجو و نجات وارد منطقه شدند و در یک میدان موقت بیابانی فرود آمدند.

سپس هیلیکوپترهای کوچک "لیتل برد" را به پرواز درآوردند؛ هیلیکوپترهایی که می‌توانستند خود را به براوو در منطقه کوهستانی، در چند کیلومتری محل استقرار نیروها، برسانند.

براوو گفت وقتی نجات‌دهندگان خود را دید، "یکی از بزرگ‌ترین لحظات زندگی‌اش" بود.

براوو نمی‌خواهد جزییات دقیق گفتگوی خود با نجات‌دهندگان را بیان کند، اما گفت زمانی که آنها برای نخستین بار به او رسیدند، چه گفت.

"بریم."

اما براوو و دیگر نیروهای حاضر در زمین هنوز از خطر خارج نشده بودند.

تایرهای طیاره‌های نجات در ریگ های میدان موقت بیابانی گیر کرده بود. طیاره ها نمی‌توانستند از زمین بلند شوند و بیش از ۹۰ نفر از آنچه برد کوپر "زبده‌ترین نیروهای اردو" توصیف کرد، تا زمانی که یک واحد مخفی نیروی هوایی برای نجات آنها وارد عمل شد، در منطقه گرفتار بودند.

اردوی امریکا دو طیارهٔ گرفتار را که هر کدام حدود ۱۰۰ میلیون دلار ارزش داشتند، منهدم کرد. هلیکوپترهای کوچک "لیتل برد" نیز منهدم شدند تا تکنالوژی آن به دست ایران نیفتد.

پنجاه ساعت پس از سرنگونی، براوو با طلوع خورشید در صبح یکشنبه عید پاک، به سلامت نجات یافت و از ایران خارج شد.

اندکی پس از ترک ایران، براوو با همسرش در امریکا تماس گرفت.

او گفت: "واقعاً به او افتخار کردم و بابت قدرتی که از خود نشان داد، سپاسگزار بودم."

این صاحب‌منصب قوای هوایی امریکا می‌گوید که می‌خواهد مردم امریکا بدانند که عملیات نجات او فراتر از آن چیزی است که شخصاً بر او گذشته است.

او گفت: "این داستان کار تیمی، آموزش، ایمان، تصمیم‌ها و رهبری است؛ اینکه کاری انجام دهیم که در تاریخ به عنوان نمونه‌ای از آنچه امریکا حاضر است برای عمل به وعده خود و رها نکردن هیچ‌کس انجام دهد، باقی خواهد ماند."