سازمان جهانی صحت (دبلیو اچ او) میگوید که در شش ماه گذشته، حدود ۱۵۰ مرکز صحی در افغانستان که با حمایت نهادهای بشردوستانه فعالیت میکردند، به دلیل کمبود بودجه فعالیت خود را متوقف کرده یا بهطور کامل بسته شدهاند.
براساس گزارش این سازمان، بستهشدن این مراکز دسترسی هزاران خانواده، بهویژه در مناطق دورافتاده، به خدمات درمانی را محدود کرده است.
سازمان جهانی صحت کمبود شدید منابع مالی را عامل اصلی این وضعیت میداند و میگوید که تا پایان ماه جون سال جاری، تنها ۱۷ درصد از بودجه مورد نیاز، ۱۹۰ اعشاریه هشت میلیون دالر بخش صحت افغانستان تامین شده است.
در عین حال، حنان حسن بلخی، مسوول منطقهای مدیترانه شرقی سازمان جهانی صحت، که در جریان سفرش به افغانستان با مقامهای حکومت طالبان، نهادهای کمکرسان و کارکنان صحی دیدار کرده است، میگوید کاهش منابع مالی تنها بر فعالیت مراکز صحی تاثیر نگذاشته، بلکه روند واکسیناسیون کودکان، مراقبتهای صحی مادران و ارایه خدمات درمانی به بیماران را نیز با چالش مواجه ساخته است.
به گفته او، این موضوع سبب شده است که کودکان کمتر واکسین شوند، مادران دسترسی کمتر به مراقبتهای صحی داشته باشند و بیماران با دشواریهای بیشتر رو به رو شوند.
سازمان جهانی صحت همچنین میگوید افغانستان همچنان با یکی از بزرگترین بحرانهای بشری جهان مواجه است. براساس ارزیابی این سازمان، بیش از ۲۲ میلیون نفر در کشور به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند و از این میان حدود ۱۴.۴ میلیون نفر به خدمات صحی محتاجاند.
این سازمان میافزاید که افغانستان در کنار چالشهای گسترده بشردوستانه، همچنان یکی از دو کشور جهان است که ویروس فلج اطفال هنوز در آن ریشهکن نشده است. به گفته سازمان جهانی صحت، حفظ برنامههای واکسیناسیون، تقویت خدمات صحی اولیه و تامین منابع مالی پایدار برای جلوگیری از گسترش بیماریها از اولویتهای فوری به شمار میرود.
در همین حال، مقامهای سازمان جهانی صحت هشدار دادهاند که ادامه کاهش کمکهای بینالمللی میتواند دستاوردهای سالهای اخیر در زمینه مراقبتهای صحی، واکسیناسیون و مبارزه با بیماریهای واگیردار را با خطر مواجه کند.
همزمان، محدودیتهای وضعشده از سوی حکومت طالبان علیه کارکنان زن در سکتور صحی و ممنوعیت آموزش برخی رشتههای صحی برای زنان، نگرانیها درباره دسترسی زنان و کودکان به خدمات درمانی را افزایش داده است.
طالبان از زمان بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱ محدودیتهای گستردهای را بر زنان وضع کردهاند. دختران از ادامه آموزش فراتر از صنف ششم محروم شدهاند و زنان نیز از فعالیت در شماری از مشاغل و حضور در برخی عرصههای عمومی منع شدهاند.
حکومت طالبان همچنین کار زنان در بسیاری از نهادهای داخلی و بینالمللی را محدود کرده است؛ اقدامی که با انتقاد گسترده سازمان ملل و نهادهای حقوق بشری مواجه شده است.
گروه طالبان در واکنش به انتقادهای بینالمللی از محروم شدن زنان و دختران افغان از حقوق اساسی و مدنی شان گفته است که حقوق زنان و دختران در افغانستان در "چارچوب شریعت اسلام و فرهنگ مردم افغانستان" تامین است.
سازمان جهانی صحت در پایان از جامعه جهانی خواسته است حمایت خود از سکتور صحت افغانستان را ادامه دهد. این سازمان تاکید کرده است که حفظ دستاوردهای سالهای گذشته و تداوم خدمات نجاتبخش صحی برای میلیونها شهروند افغان، به تامین منابع مالی پایدار و حمایت دوامدار تمویلکنندگان بینالمللی وابسته است.