گزارش جدید برنامه جهانی غذا نشان میدهد که تورم در افغانستان در ماههای اپریل و می به اثر درگیرهای منطقه ای، اختلالات مرزی و ضعف بازار کار شدت گرفته است.
این گزارش میگوید که اقتصاد افغانستان، با وجود ثبات نسبی ارزش پول ملی و کاهش اندک قیمت برخی مواد غذایی، همچنان تحت تأثیر افزایش تورم، اختلال در مسیرهای تجاری و محدودیت فرصتهای شغلی قرار دارد.
ارزیابی بازار توسط برنامه جهانی غذا نشان داده که نرخ تورم سالانه در ماه اپریل به ۸.۶ درصد رسیده که نسبت به ۷.۶ درصد در ماه قبل از آن، افزایش یافته است. تورم مواد غذایی به ۸.۵ درصد و تورم کالاهای غیرغذایی به ۸.۸ درصد رسیده است. افزایش قیمت غلات، روغنهای خوراکی، سبزیجات، مسکن، حملونقل و خدمات صحی از مهمترین عوامل این رشد بودهاند.
برنامه جهانی غذا اعلام کرده که افغانستان همچنان بهشدت به واردات وابسته است و در برابر شوکهای خارجی، از جمله ناامنیهای منطقهای، نوسانات نرخ ارز و اختلال در تجارت فرامرزی، آسیبپذیر باقی مانده است. تنشهای جاری در شرق میانه و تغییرات در جریانهای تجاری منطقهای باعث افزایش هزینههای حملونقل و بالا رفتن قیمت کالاهای وارداتی شدهاند.
بر اساس این گزارش، بسته شدن مرزها با پاکستان و اختلالات ناشی از درگیریها در ایران، تاجران را وادار کرده است که بیش از پیش به مسیرهای جایگزین از طریق آسیای مرکزی و دهلیزهای غربی متکی شوند؛ موضوعی که زمان تحویل کالاها را طولانیتر و هزینههای لوژستیکی را بیشتر کرده است.
این گزارش میافزاید که ارزش پول افغانی در ماه می بهطور کلی باثبات باقی ماند و بهطور متوسط هر دالر امریکایی با ۶۳.۹ افغانی معامله شد. برنامه جهانی غذا این ثبات را به ادامه ورود حوالههای مالی، استفاده بیشتر از افغانی در معاملات داخلی و تداوم تجارت از طریق مسیرهای جایگزین منطقهای نسبت داده است.
طبق این گزارش، قیمت مواد غذایی روندی متفاوت داشته است. اوسط قیمت گندم، آرد گندم، روغن و حبوبات در سطح ملی در ماه می کاهش یافته که بهبود عرضه فصلی و ثبات نرخ ارز در آن نقش داشتند. با این حال، قیمت شکر بهطور قابلتوجهی افزایش یافته و قیمت کالاهای وارداتی نیز به دلیل اختلالات قبلی در تجارت و افزایش هزینههای حملونقل همچنان بالا باقی مانده است.
برنج همچنان یکی از گرانترین اقلام غذایی اصلی بود. بر اساس گزارش، در مقایسه با سال گذشته، قیمت برنج وارداتی پلوی ۴۰ درصد افزایش یافته و قیمت برنج شوله ای با کیفیت پایینتر نیز ۲۸ درصد بالا رفته است.
شرایط بازار کار نیز همچنان ضعیف باقی مانده است. این گزارش نشان داده که کارگران غیرماهر در ماه می بهطور متوسط تنها به ۱.۹ روز کار در هفته دسترسی داشتند، هرچند نسبت به ماه قبل بهبود اندکی مشاهده شده است. افزایش رقابت ناشی از بازگشت مهاجران افغان از ایران و پاکستان، همراه با محدود بودن فرصتهای شغلی، همچنان درآمدها را تحت فشار قرار داده است.
برنامه جهانی غذا هشدار داده است که با وجود بهبود برخی شاخصهای بازار در ماه می، وابستگی شدید افغانستان به واردات و قرار گرفتن در معرض بیثباتیهای منطقهای همچنان خانوارها را در برابر شوکهای قیمتی و فشارهای اقتصادی بیشتر آسیبپذیر نگه میدارد.