مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، روز چهارشنبه (۲۲جولای) در حاشیه نشست وزیران کشورهای جنوبشرق آسیا در مانیلا، پایتخت فلیپین با وانگ یی، همتای چینی خود دیدار کرد.
این بالاترین سطح تماس حضوری میان واشنگتن و بیجینگ از ماه می، و از زمانی است که دونالد ترمپ، رییسجمهور ایالات متحده، برای گفتگو با شی جینپینگ، رییسجمهور چین، به آن کشور سفر کرد.
روبیو گفت که این دیدار حدود ۹۰ دقیقهای بر شناسایی زمینههای همکاری متمرکز بود؛ همکاریهایی که میتواند بستر سفر شی جینپینگ به واشنگتن را در ماه سپتمبر فراهم کند. ترمپ گفته است که شی در پایان ماه سپتمبر به ایالات متحده سفر خواهد کرد، هرچند چین هنوز این سفر را تایید نکرده است.
روبیو گفت که دو کشور اختلافهای قابلتوجهی دارند اما افزود که وظیفه آنان مدیریت این اختلافها است تا از کنترول خارج نشود. او گفت که موضوع تایوان و تجارت مورد بحث قرار گرفت، اما اتهامهای اخیر ترمپ درباره مداخله چین در انتخابات امریکا ـ که بیجینگ آن را رد کرده است، مطرح نشد. تا زمان نشر این گزارش، چین جزییاتی از این گفتگوها منتشر نکرده بود.
این گفتگوها یک روز پس از آن انجام شد که واشنگتن اقدامات "خطرناک و تهاجمی" چین در بحیره جنوبی چین را محکوم کرد.
اردوی فلیپین، گارد ساحلی چین را متهم کرد که روز دوشنبه در منطقه مورد مناقشه چندین بار با چوبدستی بر سر یک ملوان فلیپینی ضربه زده است. فلیپین و چین روز سهشنبه در پی این درگیری، سفیران یکدیگر را احضار کردند.
بیجینگ فلیپین را به آغاز این رویارویی متهم کرد. وانگ یی، روز سهشنبه در گفتگو با منشی عمومی آسین گفت که برخی نیروها در اردو و پولیس فلیپین، عمداً دست به تحریکاتی زدهاند که در خدمت منافع "نیروهای خارجی" بوده است.
وزیران امور خارجه آسین، روز سهشنبه در بیانیهای مشترک، نگرانی جدی خود را از ازسرگیری درگیریها میان ایالات متحده و ایران ابراز کردند و خواستار توقف فوری جنگ در شرق میانه و بازگشایی کامل و مصون تنگه هرمز شدند که ۲۰ درصد انتقالات انرژی جهان از آن عبور میکند.
وزیران امور خارجه آسین همچنین، خواستار خویشتنداری شدند و بار دیگر بر حل مسالمتآمیز اختلافها از طریق گفتگو و دپلوماسی تاکید کردند.
جنوبشرق آسیا، منطقهای با بیش از ۶۸۰ میلیون جمعیت، بهشدت به نفت و گاز شرق میانه وابسته است و از شوکهای ناشی از کاهش عرضه و افزایش قیمتها در نتیجه جنگ، آسیب جدی دیده است.
روبیو روز چهارشنبه در سخنرانی برای وزیران کشورهای عضو آسین گفت که ایران برای گفتگو به منظور پایان دادن به جنگ "جدی نیست" و هشدار داد که کنترول تنگه هرمز از سوی ایران، اقتصاد جهان را تهدید خواهد کرد.
او همچنین به این اتحادیه اطمینان داد که ایالات متحده "صد درصد در کنار "آسین" است. این اطمیناندهی در حالی صورت گرفت که در منطقه نگرانیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه جنگ در شرق میانه ممکن است تمرکز واشنگتن را از منطقه هند و اقیانوس آرام منحرف کند.
روبیو همچنین همراه با همتایان خود از هند، جاپان و آسترالیا در نشست گروه "کواد" شرکت کرد؛ گروهی که بار دیگر بر تعهد خود به منطقه آزاد و باز هند و اقیانوس آرام تاکید کرد.
روبیو با فردیناند مارکوس جونیور، رییسجمهور فلیپین، نیز دیدار کرد و دو طرف بار دیگر بر آنچه وزارت امور خارجه امریکا "ایتلاف آهنین" میان ایالات متحده و فلیپین خواند، تاکید کردند.
سرگی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، گفت که صبح روز پنجشنبه در مانیلا با روبیو دیدار خواهد کرد و گفتگوهای آنان بر جنگهای اوکراین و شرق میانه متمرکز خواهد بود.
روبیو گفت که در جریان یک ضیافت شام برای مدت کوتاهی با لاوروف گفتگو کرده است و تایید کرد که موضوع اوکراین در دیدار بعدی مطرح خواهد شد.
قرار است روبیو، وانگ یی و لاوروف روز پنجشنبه در نشست شرق آسیا شرکت کنند.